Narodowe Centrum Sztuki i Kultury im. Georges’a Pompidou

Narodowe Centrum Sztuki i Kultury im. Georges’a Pompidou
*Centre national d'art et de culture Georges-Pompidou*
Państwo	Francja
Region	Île-de-France
Miejscowość	Paryż
Adres	Place Georges-Pompidou; 75004 Paryż, Francja
Styl architektoniczny	postmodernizm, high-tech
Architekt	Renzo Piano, Richard Rogers i Gianfranco Franchini
Wysokość całkowita	45,5 m
Wysokość do dachu	42 m
Kondygnacje	7 pięter
Powierzchnia użytkowa	103,305 m²
Rozpoczęcie budowy	1972
Ukończenie budowy	1977
Ważniejsze przebudowy	od października 1996 do stycznia 2000
	Położenie na mapie Paryża Narodowe Centrum Sztuki i Kultury im. Georges’a Pompidou
	Położenie na mapie Francji Narodowe Centrum Sztuki i Kultury im. Georges’a Pompidou
	Położenie na mapie Île-de-France Narodowe Centrum Sztuki i Kultury im. Georges’a Pompidou
	48°51′38″N 2°21′08″E/48,860556 2,352222
	Multimedia w Wikimedia Commons
	Strona internetowa

Narodowe Centrum Sztuki i Kultury im. Georges’a Pompidou^[1] (fr. Centre national d'art et de culture Georges-Pompidou; nazwa skrócona Centre Pompidou, także Centre Beaubourg) – budynek położony w paryskiej dzielnicy Beaubourg, w którym mieści się muzeum sztuki współczesnej (Musée National d’Art Moderne) oraz główna biblioteka publiczna stolicy Francji (Bibliothèque publique d’information).

Historia

W 1969 nowo wybrany prezydent Francji, Georges Pompidou, podjął decyzję utworzenia centrum kulturalnego na miejscu zwanym Plateau Beaubourg. Ogłoszono międzynarodowy konkurs architektoniczny, w którym zwyciężył postmodernistyczny projekt Renzo Piano i Richarda Rogersa. Budowę rozpoczęto w 1972, a w 1977 otwarcia Centrum dokonał Valéry Giscard d’Estaing.

W muzeum odbywają się cyklicznie wystawy rangi światowej. W 1983 muzeum zaprezentowało wystawę „Presences Polonaises”^[2] na temat historii awangardowej sztuki polskiej. Pokazano dzieła Andrzeja Wajdy, Witkacego a także unikaty takie jak film Calling Mr. Smith (1943)^[3] autorstwa Stefana Themersona, będący jednym z pierwszych na świecie antynazistowskich i antywojennych filmów przedstawiających kłamstwa i zbrodnie nazistowskich Niemiec i dokumentujący ich ofiary. Prezentacja filmu brytyjskiej i światowej opinii publicznej w czasie II wojny światowej zbiegła się w czasie z dramatyczną misją polskiego dyplomaty Jana Karskiego.

Od 2012 do 2017 przed budynkiem była prezentowana rzeźba Horizontal autorstwa Alexandra Caldera^[4]. Rzeźba miała ponad 7,6 metra wysokości i przedstawiała figury geometryczne.

Konstrukcja

Centrum zostało zbudowane przez firmę Vinci w latach 1972-1977^[5]. Konstrukcja budynku kosztowała 993 miliony nowych franków^[5]. Przebudowa budynku odbywała się od października 1996 do stycznia 2000 i kosztowała 576 milionów franków^[6]. Za oba projekty odpowiedzialny był inżynier Peter Rice, znany z konstrukcji dźwigarów staliwnych Gerberette(inne języki)^[7].

Forma budynku

Ogólna struktura budynku jest oryginalnym pomysłem Piano i Rogersa, lecz silnie inspirowanym przez teoretyczny projekt Fun palace – idealnej przestrzeni widowiskowo-wystawienniczej, stworzony przez Cedrika Price’a. W 1973 Piano i Rogers zbudowali futurystyczny biurowiec włoskiej firmy meblowej B&B w Novedrate, który stał się prototypem Centrum Pompidou^[8]. Budynek zajmuje powierzchnię placu. Wszystkie instalacje zostały wyprowadzone na zewnątrz i pomalowane na różne kolory, z których każdy odpowiada innej funkcji^[9]. Niebieski to układ klimatyzacyjny, żółty – instalacje elektryczne, czerwony – urządzenia odpowiedzialne za bezpieczeństwo, a zielony to wodociągi. Daje to wiele możliwości aranżacji i podziału przestrzeni wewnątrz budynku. Trzy najwyższe piętra budowli zajmuje Muzeum Sztuki Nowoczesnej. Budynek jest wyposażony w ogólnodostępny taras widokowy z kawiarnią na płaskim dachu umożliwiającym podziwianie panoramy Paryża^[10].

W pobliżu znajduje się kolorowa Fontanna Strawińskiego zaprojektowana przez Niki de Saint Phalle i Jeana Tinguely z grupy Nouveau Réalisme utworzonej w Paryżu w 1960^[11].

Filie

Filie muzeum znajdują się w Metzu (Francja)^[12], w Maladze (Hiszpania)^[13]^[14], w Brukseli (Belgia)^[15] oraz w Szanghaju (Chińska Republika Ludowa)^[16]. W przyszłości muzeum planuje również ekspansję do Meksyku^[17]^[18] i Brazylii^[18].

Konstrukcja budynku muzeum w Metzu
Budynek muzeum w Maladze

Przypisy

↑ Narodowe Centrum Sztuki i Kultury im. Georges’a Pompidou, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2025-07-31] .
↑ https://www.centrepompidou.fr/media/document/b2/a7/b2a70a3c55cf499bcfc64124053da36b/normal.pdf
↑ L'œuvre Calling Mr Smith - Centre Pompidou [online], www.centrepompidou.fr [dostęp 2018-02-01] [zarchiwizowane z adresu 2018-02-01] (fr.).
↑ Calder Horizontal [online], archive.wikiwix.com [dostęp 2019-11-22] .
↑ ^a ^b History of the VINCI Group: Centre Beaubourg à Paris [online], web.archive.org, 7 lutego 2012 [dostęp 2019-11-22] [zarchiwizowane z adresu 2012-02-07] .
↑ Centre Pompidou - Architecture of the building- Art culture musée expositions cinémas conférences débats spectacles concerts [online], web.archive.org, 4 grudnia 2008 [dostęp 2019-11-22] [zarchiwizowane z adresu 2008-12-04] .
↑ Centre Pompidou https://www.collinenotredameduhaut.com/de/decouvrir-la-colline/die-architekten/renzo-piano/
↑ 40 years of Piano's' building | B&B Italia [online], www.bebitalia.com [dostęp 2020-01-25] (fr.).
↑ PatrickP. Sisson PatrickP., Paris’s iconic Centre Pompidou: 8 things you didn’t know [online], Curbed, 23 stycznia 2017 [dostęp 2019-11-22] (ang.).
↑ Le Georges | Toi Toi Mon Toit [online], toitoimontoit.fr [dostęp 2020-01-17] (fr.).
↑ Les arts plastiques à l'école maternelle, 2004, DOI: 10.14375/np.9782725622989, ISBN 978-2-7256-2298-9 [dostęp 2019-11-22] .
↑ Inauguration du Centre Pompidou de Metz - Présidence de la République [online], web.archive.org, 20 maja 2012 [dostęp 2019-11-22] [zarchiwizowane z adresu 2012-05-20] .
↑ Málaga’s mayor says the Pompidou is coming - The Art Newspaper [online], web.archive.org, 2014 [dostęp 2019-11-22] [zarchiwizowane z adresu 2014-01-01] .
↑ Málaga’s mayor wins race to open Russian museum and pop-up Pompidou - The Art Newspaper [online], web.archive.org, 30 marca 2015 [dostęp 2019-11-22] [zarchiwizowane z adresu 2015-03-30] .
↑ Centre Pompidou's Brussels satellite takes shape with announcement of winning architects [online], www.theartnewspaper.com [dostęp 2019-11-22] .
↑ Centre Pompidou’s satellite space in Shanghai to open early November [online], www.theartnewspaper.com [dostęp 2019-11-22] .
↑ Zarchiwizowana kopia. [dostęp 2019-11-22]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-05-14)].
↑ ^a ^b Pompidou plans to go global: focus is Brazil, India, China - The Art Newspaper [online], web.archive.org, 13 maja 2012 [dostęp 2019-11-22] [zarchiwizowane z adresu 2012-05-13] .

Linki zewnętrzne

Centre Pompidou – oficjalna strona (fr. • ang. • hiszp.)

[EPWN-1] Narodowe Centrum Sztuki i Kultury im. Georges’a Pompidou, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2025-07-31] .

[2] ttps://www.centrepompidou.fr/media/document/b2/a7/b2a70a3c55cf499bcfc64124053da36b/normal.pdf

[3] L'œuvre Calling Mr Smith - Centre Pompidou [online], www.centrepompidou.fr [dostęp 2018-02-01] [zarchiwizowane z adresu 2018-02-01] (fr.).

[4] Calder Horizontal [online], archive.wikiwix.com [dostęp 2019-11-22] .

[:0-5] History of the VINCI Group: Centre Beaubourg à Paris [online], web.archive.org, 7 lutego 2012 [dostęp 2019-11-22] [zarchiwizowane z adresu 2012-02-07] .

[6] Centre Pompidou - Architecture of the building- Art culture musée expositions cinémas conférences débats spectacles concerts [online], web.archive.org, 4 grudnia 2008 [dostęp 2019-11-22] [zarchiwizowane z adresu 2008-12-04] .

[7] Centre Pompidou https://www.collinenotredameduhaut.com/de/decouvrir-la-colline/die-architekten/renzo-piano/

[8] 40 years of Piano's' building | B&B Italia [online], www.bebitalia.com [dostęp 2020-01-25] (fr.).

[9] PatrickP. Sisson PatrickP., Paris’s iconic Centre Pompidou: 8 things you didn’t know [online], Curbed, 23 stycznia 2017 [dostęp 2019-11-22] (ang.).

[10] Le Georges | Toi Toi Mon Toit [online], toitoimontoit.fr [dostęp 2020-01-17] (fr.).

[11] Les arts plastiques à l'école maternelle, 2004, DOI: 10.14375/np.9782725622989, ISBN 978-2-7256-2298-9 [dostęp 2019-11-22] .

[12] Inauguration du Centre Pompidou de Metz - Présidence de la République [online], web.archive.org, 20 maja 2012 [dostęp 2019-11-22] [zarchiwizowane z adresu 2012-05-20] .

[13] Málaga’s mayor says the Pompidou is coming - The Art Newspaper [online], web.archive.org, 2014 [dostęp 2019-11-22] [zarchiwizowane z adresu 2014-01-01] .

[14] Málaga’s mayor wins race to open Russian museum and pop-up Pompidou - The Art Newspaper [online], web.archive.org, 30 marca 2015 [dostęp 2019-11-22] [zarchiwizowane z adresu 2015-03-30] .

[15] Centre Pompidou's Brussels satellite takes shape with announcement of winning architects [online], www.theartnewspaper.com [dostęp 2019-11-22] .

[16] Centre Pompidou’s satellite space in Shanghai to open early November [online], www.theartnewspaper.com [dostęp 2019-11-22] .

[17] Zarchiwizowana kopia. [dostęp 2019-11-22]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-05-14)].

[:1-18] Pompidou plans to go global: focus is Brazil, India, China - The Art Newspaper [online], web.archive.org, 13 maja 2012 [dostęp 2019-11-22] [zarchiwizowane z adresu 2012-05-13] .

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[13]

[14]

[15]

[16]

[17]

[18]