IKEA

IKEA

Sklep IKEA w Kållered w Szwecji
Państwo	Holandia[1][2][3]
Siedziba	Delft[1][2][4]
Data powstania	28 lipca 1943[5]
Prezes	Jesper Brodin
Dane finansowe
Przychody	45,1 mld EUR (2024)[6]
brak współrzędnych
Multimedia w Wikimedia Commons
Wiadomości w Wikinews
Strona internetowa

IKEA (albo Ikea^[a]) – przedsiębiorstwo z siedzibą w Holandii, zajmujące się produkcją oraz sprzedażą mebli, artykułów dekoracyjnych oraz żywności, założone przez Ingvara Kamprada w 1943 roku w Szwecji. Nazwa jest akronimem od wyrazów: Ingvar, Kamprad, Elmataryd, Agunnaryd^{[8][9][10][11]}.

Do 1967 roku firma używała zapisu Ikéa^[12]. Od 2008 roku jest jednym z największych sprzedawców mebli na świecie^{[13][14][15][16]}.

W pierwszych latach funkcjonowania, przedsiębiorstwo prowadziło sprzedaż wysyłkową swoich produktów. Dopiero w 1953 r. otwarto pierwszy stacjonarny salon meblowy.

W sierpniu 2019 roku IKEA posiadała 430 sklepów w 52 krajach świata^[17]. Wszystkie spółki tworzące grupę IKEA, należą do holenderskiego koncernu INGKA Holding, którego właścicielem jest fundacja Stichting INGKA^[18], utworzona w 1982 r. przez Kamprada z przyczyn podatkowych w Holandii.

Polska jest drugim po Chinach największym producentem mebli sprzedawanych w sklepach IKEA na świecie^[19]. IKEA współpracuje z Ikano Bankiem^[20].

IKEA jest właścicielem tartaku oraz grupy przemysłowej IKEA Industry (produkcja drewnianych mebli i komponentów)^[21][22].

BoKlok to firma Ikei i Skanska^[23]. Firma zbudowała ponad 11 tys. tanich domów w Finlandii, Szwecji, Norwegii. Obecnie ma budować w Wielkiej Brytanii^[24]. To domy z prefabrykatów – są one budowane w fabryce, a potem montowane w odpowiedniej lokalizacji. W Wielkiej Brytanii miesięczny czynsz ma wynosić ok. jedną trzecią miesięcznych zarobków, co ma czynić ofertę najmu najtańszą na rynku^[25].

Daty pierwszych otwarć sklepów w poszczególnych państwach^[26]:

Gwiazdką zaznaczono, że z powodu zbrojnej agresji na Ukrainę, której sprawcą jest Rosja, 3 marca 2022 r. zawieszono działalność sklepów IKEA, natomiast we wrześniu 2023 r. zakończono działalność na terenie Rosji.

 Zobacz też: Oddział IKEA Industry w Polsce.

Szwedzka branża meblarska na początku lat 60. rozpoczęła bojkot przedsiębiorstwa za obniżanie cen^[31]. Wtedy to Ingvar Kamprad postanowił nawiązać współpracę z polskimi przedsiębiorstwami. Właściciel Ikea swoje pierwsze zamówienie w Polsce złożył w styczniu 1961 roku w Zakładach Mebli Giętych – przedsiębiorstwem państwowym Fameg w Radomsku i dotyczyło między innymi 500 sztuk krzeseł Ögla wytwarzanych z giętego drewna bukowego. Krzesło to cztery lata później w teście magazynu „Allt i Hemmet” zostało uznane za wizytówkę jakości przedsiębiorstwa. Jeszcze w tym samym roku Ingvar Kamprad wraz z projektantami mebli IKEA odwiedził targi poznańskie. W kolejnym roku zamówił w Famegu już 20 tys. sztuk tego typu krzeseł. Do roku 2010 wartość zamówień przedsiębiorstwa IKEA w Polsce wzrosła do około 6 mld zł^[32].

Ikea Retail Sp. z o.o.

Sklep sieci IKEA w Szczecinie
Państwo	Polska
Nr KRS	0000091681
Dane finansowe (2023/2024, skonsolidowane[33])
Przychody	6 276,30 mln PLN
Wynik netto	280,27 mln PLN
Aktywa	3 087,47 mln PLN
Kapitał własny	405,51 mln PLN
brak współrzędnych
Wiadomości w Wikinews
Strona internetowa

19 września 1990 roku firma uruchomiła Start Shop o powierzchni około 1000 m² przy ulicy Grażyny Bacewiczówny na warszawskich Stokłosach, oferujący ograniczony skład mebli oraz dodatki^[34][35][36]. W 1991 otwarty został ponadto sklep w formacie „concept store” w Poznaniu przy ul. Karpiej^[37]. W czerwcu 1992 roku warszawska placówka na Stokłosach została zamieniona na pierwszy pełny sklep firmy znajdujący się przy Alejach Jerozolimskich (przy skrzyżowaniu z ulicą Żelazną) w Warszawie, zaś w 1993 roku najstarszy obecnie działający sklep otworzono w podwarszawskich Jankach^[38][39][40].

7 kwietnia 1993 roku uruchomiony został sklep o powierzchni 3600 m² w Gdańsku w dzielnicy Przymorze, który powstał w dawnym budynku magazynowym Rolniczej Spółdzielni Pszczelarskiej „Wybrzeże”. W celu powiększenia powierzchni handlowej 22 kwietnia 1998 został on przeniesiony na obszar Centrum Handlowego „Matarnia” na osiedlu Złota Karczma^[41][42].

W 1994 roku sklep IKEA w Poznaniu został przeniesiony do nowej lokalizacji na terenie Centrum Handlowego „Franowo”, natomiast w 1999 jego działalność została ulokowana w obiekcie położonym w bezpośrednim sąsiedztwie dotychczasowej siedziby^[43]. W 1996 powstał sklep IKEA w Bielanach Wrocławskich^[44], 19 sierpnia 1998 otwarty został sklep w Krakowie^[45], a 30 sierpnia 2000 – w Katowicach^[46].

W 2001 dokonano zamknięcia sklepu przy Alejach Jerozolimskich w Warszawie^[47], a w tym samym roku uruchomiony został nowy sklep zlokalizowany w dzielnicy Targówek^[48].

27 listopada 2009 dokonano otwarcia sklepu IKEA w Łodzi^[49]. 8 maja 2013 uruchomiono nowy sklep w Bielanach Wrocławskich, który zastąpił działającą tam od 1996 poprzednią placówkę sieci^[44][50]. 5 sierpnia 2015 otwarty został sklep w Bydgoszczy^[51], a 23 sierpnia 2017 – w Lublinie^[52].

23 października 2018 w ramach testu nowego formatu placówek uruchomiony został sklep o powierzchni 4800 m² w Centrum Handlowym „Blue City” w Warszawie, który był pierwszym sklepem IKEA na świecie z ograniczonym asortymentem położonym w centrum handlowym. Zastosowano w nim również niespotykane wcześniej w sklepach sieci rozwiązania technologiczne^[53][54][55]. W związku z zakończeniem testu, wraz z końcem grudnia 2021 sklep ten został zamknięty^[56].

31 maja 2021 otwarty został sklep IKEA w Szczecinie^[57]. Powstałe w listopadzie 2021 roku Studio Planowania i Zamówień IKEA w Gliwicach w kwietniu 2024 roku zostało przekształcone w większą placówkę o szerszym profilu, łącząc usługi planistyczne z możliwością zakupu wybranych artykułów na miejscu^[58].

W kwietniu 2025 roku sieć IKEA ogłosiła plan otwarcia do końca tego roku nowego sklepu w Bielsku-Białej o powierzchni około 1500 m², znacząco mniejszej niż w przypadku pozostałych sklepów tej sieci w Polsce^[58]. Placówka ta, zlokalizowana w Centrum Handlowym „Gemini Park”, zajęła ostatecznie 2000 m²^[59][60][61] i została uruchomiona 3 października 2025^[62]. Zastąpiła ona działające tam od 2022 studio planowania i zamówień, powstałe z przekształcenia otwartego w 2020 studia planowania^[63].

Obecnie (rok 2025) Ikea posiada jedenaście sklepów pełnowymiarowych w Polsce^[64], które znajdują się w: Warszawie (Targówek), Bydgoszczy, Gdańsku, Jankach, Katowicach, Krakowie, Łodzi, Lublinie, Poznaniu, Szczecinie i Wrocławiu^[65]. Mniejszy powierzchniowo sklep funkcjonuje w Bielsku-Białej^[62][65], natomiast w Gliwicach działa mini-sklep połączony ze studiem planowania i zamówień^[66].

Poza sklepami IKEA posiada 15 studiów planowania i zamówień (głównie w największych miastach bez pełnoprawnego sklepu sieci)^[65] oraz dodatkowe punkty mobilne umożliwiające odbiór produktu z ciężarówek sieci w określonych godzinach^[67].

Z końcem 1997 szwedzka telewizja wyemitowała film o wykorzystywaniu pracy dzieci w zakładach produkujących dla IKEA w Wietnamie i na Filipinach. Przedsiębiorstwo nie zerwało jednak współpracy z tymi podmiotami argumentując, że w tych krajach prawo zezwala na takie praktyki^[70]. W katalogu produktów z 2001 r. przedsiębiorstwo napisało: „Praca dzieci w dzisiejszych czasach jest nie do zaakceptowania, choć w kilku krajach, gdzie odbywa się nasza produkcja jest rozpowszechniona”^[71]. Dietrich Garlichs, przewodniczący UNICEF Niemcy, stwierdził: „Tak, IKEA finansuje projekty UNICEF. Ale to nie oznacza automatycznie, że przy produkcji dla IKEA nie pracują dzieci”^[71].

Johan Stenebo, były bliski współpracownik założyciela, napisał książkę pt. Sanningen om IKEA (Prawda o IKEA), w której zarzucił Ingvarowi Kampradowi m.in. pranie brudnych pieniędzy i rasizm^[72].

Zobacz hasło IKEA w Wikisłowniku

• IKEA Billy

• Ingvar Kamprad: Testament Sprzedawcy Mebli. Mały Słownik IKEA. Inter IKEA Systems B. V., 2007. [dostęp 2019-07-30]. (pol.).
• Mirel Bikic, Olle Wemne: Controlling Organizational Culture. A Critical Case Study of a Retail Company’s Organizational Culture. Lund: Lund University, 2017. [dostęp 2019-08-22]. (ang.).
• Jay B. Barney. Organizational Culture: Can It Be a Source of Sustained Competitive Advantage?. „The Academy of Management Review”. 11 (3), s. 656–665, lipiec 1986. Nowy Jork: Academy of Management. DOI: 10.2307/258317. [dostęp 2019-08-22]. (ang.). 

• Witryna internetowa sieci Ikea w Polsce
• Witryna internetowa sieci Ikea na świecie (ang.)