Sega Mega Drive

SEGA Mega Drive / SEGA Genesis

Europejski model konsoli
Typ	konsola gier wideo
Producent	SEGA
Generacja	czwarta generacja
Premiera	Japonia: październik 1988[1] Ameryka Północna: sierpień 1989[1] Europa: wrzesień 1990[1] Polska: 1992[2]
Nośniki danych	kartridż, płyta kompaktowa (wymaga akcesorium Sega CD)
Kontrolery	gamepad
Wsteczna kompatybilność	Master System (wymaga Power Base Converter)
Sprzedanych jednostek	30 milionów - 40 milionów[3][4]
Najlepiej sprzedawana gra	Sonic the Hedgehog – 15 milionów[5] Sonic the Hedgehog 2 – 8 milionów[5] Aladdin - 4 miliony[5]
Poprzednik	Sega Master System/Sega SG-1000 Mark III
Następca	Sega Saturn
Multimedia w Wikimedia Commons

Sega Mega Drive – 16-bitowa konsola gier wideo wydana przez Segę w październiku 1988 roku w Japonii^[1] i 1992 w Polsce^[2]. Konsola była następcą 8-bitowych Sega Master System/Sega SG-1000 Mark III.

W Ameryce Północnej była sprzedawana jako Sega Genesis, ponieważ Sega nie mogła uzyskać pełni praw do nazwy Mega Drive^[1]. W Korei Południowej system wydano jako Super Gam*Boy i Super Aladdin Boy, ze względu na ograniczenia w imporcie japońskiego sprzętu nałożone przez rząd.

Pomimo porażki na rodzimym rynku japońskim, konsola odniosła spory sukces w innych regionach świata m.in Europa, Ameryka Północna czy Australia. Według różnych szacunków sprzedano od 30 milionów do 40 milionów sztuk urządzenia oraz doczekała się licznych klonów sprzedawanych głównie na terenie Azji, Ameryki Południowej i Europy Środkowo-Wschodniej^[4][6]. Produkcja konsoli została zakończona w 1997 roku.

Spółka Sega odnosiła spore sukcesy w branży automatów do gier, jednak od połowy lat 80., szefostwo podejmowało nieudolne próby wejścia na rynek domowych konsol, czego wynikiem były SG-1000 i Sega Master System. Wypuszczając nową konsolę, Sega wzorowała się na swoim 16-bitowym automacie System 16, dodając do tego mikroprocesor Motorola 68000, kompatybilność z poprzednikiem oraz wygląd który miał przyciągnąć dojrzalszych odbiorców. Sprzęt zadebiutował w październiku 1988 roku, jednak premiera była kiepska ze względu na słaby marketing oraz pamięć o poprzednich porażkach Segi. Mega Drive był w momencie debiutu narażony na mocną konkurencję ze strony Famicoma oraz wydanie Super Mario Bros. 3, który zdobył rewelacyjne oceny oraz konsoli NEC TurboGrafx-16, której podstawowa wersja i przystawka CD-ROM sprzedała już 3 miliony egzemplarzy. Problemem był przeciętny software dostępny na premierę z którego można wymienić Super Thunder Blade, Space Harrier 2 czy Altered Beast. Początek lat 90. był czasem zmiany polityki wydawniczej spółki i nastawienie się z tworzenia gier typowo automatowych do gier konsolowych, jednak początkowa porażka systemu i debiut Nintendo Super Famicom, sprawiły że, konsola nie odniosła sukcesu na rodzimym rynku.^[1]

Ze względu na problemy prawne, system zadebiutował w Stanach Zjednoczonych pod nazwą Sega Genesis w sierpniu 1989 roku wraz z 5 grami - Space Harrier II, Thunder Force II, Super Thunder Blade, Tommy Lasorda Baseball i Last Battle. Po porażce Sega Master System, Michael Katz szef Sega of America próbował zmienić grupę odbiorców na młodzież, wykorzystując do tego gry powstałe na licencji celebrytów m.in Michael Jackson's Moonwalker czy Joe Montana Football. Wystartował on z chwytliwym hasłem "Genesis does what Nintendon't" sugerując wyższość 16-bitowego sprzęt nad 8-bitowym Nintendo Entertainment System. Jego polityk kontynuował nowy prezes Tom Kalinske, który zarządził drastyczną obniżką cen, dodanie bardziej przystępnego dla nastolatków Sonic the Hedgehog w miejsce Altered Beast, tworzeniem oprogramowania dla amerykańskiego klienta oraz budowy solidnej sieci detalicznej. Był to czas gdy w Ameryce Północnej rozpoczęła się wojna konsol, czyli zaciekła rywalizacja producentów o klienta. Po premierze Super Nintendo w sierpniu 1991 roku hasło marketingowe zmieniono na "Blast Processing" co miało sugerować znaczną szybkość Genesis i powolność SNESa. Wskutek jego działań Sega posiadała od 55% do 65% rynku do 1994 roku, pozbawiając tym samym dominacji Nintendo. Według Kalinske'go 40% osób posiadających Genesis miała więcej niż 18 lat co było efektem stylu kampanii reklamowej i wydawania kontrowersyjnych gier jak Night Trap czy Mortal Kombat. Sukcesy Segi zaczęły się kończyć wraz z pojawieniem się przystawek Sega CD i Sega 32X, coraz lepszym grom na Super Nintendo oraz wycofaniu Mega Drive w Japonii w 1995 roku.^[1][7][8] W 1998 roku przedsiębiorstwo Majesco próbowało wskrzesić konsolę wydając nowy model o nazwie Genesis 3.^[9] Według różnych szacunków sprzedano od 18,5 miliona do 20 milionów urządzeń, czyli 1,5 miliona mniej niż Super Nintendo^[10][3][11].

Gdy Mega Drive trafił we wrześniu 1990 roku do Europy, Sega miała już ugruntowaną pozycję na kontynencie. Dzięki pomocy dystrybutora Mastertronic oraz Virgin i ich kampanii reklamowej skierowanej już w latach 80. do nastolatków, Sega Master System sprzedała znacznie więcej egzemplarzy niż NES, którego reklamy miały charakter rodzinny oparty na amerykańskim modelu. Ze względu na regulacje prawne na terenie Europy nigdy nie była możliwa wojna konsol oraz taka agresywna kampania jak w Stanach Zjednoczonych dlatego reklamy Mega Drive miały trochę inny charakter. Dodatkowym atutem był brak premiery Super Nintendo aż do wiosny 1992 roku oraz powolne znudzenie komputerami osobistymi. Gdy SNES zadebiutował, Super Mario World został przyćmiony kampanią reklamową Sonic the Hedgehog 2. Japończycy zezwolili na produkcję wielu tytułów opartych na lokalnych markach jak Asterix, Sprycjan, Smerfy albo Przygody Tintina, które nie trafiły na Nintendo lub pojawiły się znacznie później. Sega Mega Drive przegrywała jedynie w niektórych regionach, takich jak Niemcy czy kraje Skandynawskie, gdzie nacisk postawiono na rodzinny aspekt konsoli, jednak już w takich krajach Francja czy Wielka Brytania, Sega radził sobie znacznie lepiej dzięki agresywnemu marketingowi skupionemu na nastolatkach i powstaniu wielu zestawów w atrakcyjnych cenach, w których skład wchodziła konsola i starsze tytuły. Pojawienie się przystawek znacznie zwęziło grono odbiorców pomimo solidnego marketingu (np. Mega-CD posiadało jedynie 4% Europejczyków) a ponadto Nintendo oszczędzało na kosztach otrzymując gotowe tłumaczenia instrukcji i reklam z USA. Dużym problemem było japońskie kierownictwo nierozumiejące przyczyn sukcesu i dające złe rady. Wycofanie konsoli w Japonii i szybka premiera Saturna zaprzepaściła możliwość dalszego rozwoju, jednak nadal udało się sprzedać o 1 milion więcej konsol niż Nintendo.^[1]

Power Pegasus

Typ	konsola gier wideo
Producent	Bobmark International
Generacja	czwarta generacja
Premiera	Polska: jesień 1995[1]
Nośniki danych	kartridż, płyta kompaktowa (wymaga akcesorium Sega Mega-CD)
Kontrolery	gamepad
Wsteczna kompatybilność	Mega Drive, Master System (poprzez Power Base Converter)
Poprzednik	Pegasus

Od początku 1992 roku, konsole Segi do Polski oficjalnie dostarczało przedsiębiorstwo Nissho Iwai Corporation Warszawa, rozpoczynając od 8-bitowego Master System i 16-bitowego Mega Drive'a a w kolejnych latach wprowadzając następne systemy tego producenta^[2]. Strategią przedsiębiorstwa była sprzedaż produktów przez paru innych poddystrybutorów^[12]. Początkowo konsole rozprowadzały przedsiębiorstwa specjalizujące się w sprzętach audio-video jak ITI Neovision czy Brabork. W 1994 roku, dostawca zmienił dotychczasowych partnerów i zaczął stawiać na sprzedawców związanych z grami wideo i jednym z partnerów stał się w połowie tego roku Bobmark International. Mega Drive miała jednak niezadowalające wyniki sprzedaży z powodu pojawienia się w 1993 roku, jego pirackich kopii, sprzedawanych w białych pudełkach na wzór japońskiej wersji z dwoma kontrolerami, pod tą samą nazwą lub zmienioną na np. Super Drive, High Quality, Macro Drive, Hunt 16 bit czy MEGA+Plus2 Neon. Problem stanowiły także tańsze podróbki gier. Ponadto, popularnym wśród detalistów stał się import używanych gier z Niemiec lub Austrii w celu odsprzedaży^[1][13]. Sprzęt oryginalny jak i podrobiony można było kupić na raty a konsole oraz gry wypożyczać za opłatą a według dziennikarzy, ich największym przeciwnikiem były popularne komputery Amiga, mające te same możliwości graficzne oraz podobną cenę^[14][15]. Te działania spowodowały, że 16-bitowe imitacje stały się obok "klonów" Pegasusa głównym źródłem utrzymania niektórych sklepów i stoisk na giełdzie^[1][16]. Aby walczyć z fałszywkami oraz wypromować nową generację wśród posiadaczy 8-bitowej podróbki Famicoma, Bobmark postanowił wydać klona o nazwie Power Pegasus, którego pierwsze zapowiedzi pojawiły się na przełomie marca i kwietnia 1995 roku podczas targów Play-Box ’95^[1][17]. Pod koniec tego samego roku wydano sprzęt w niewielkim nakładzie^[18] a w skład zestawu wchodził kontroler i jedna oryginalna gra, przez co jego cena była między klonem a oryginałem^[19][1].

W tym czasie Nissho Iwai nie dostał przedłużenia kontraktu dla Europy Środkowo-Wschodniej, z powodu nieefektywności swojej strategii, która spowodowała brak zainteresowania poddystrybutorów w reklamowanie konsol Segi z obawy przed podziałem zysków z równoległymi partnerami^[12]. Wraz z przebudową sieci sprzedaży, Sega Europe zdecydowała się współpracować dalej tylko z najbardziej doświadczonymi i efektywnymi poddystrybutorami, z czego w Polsce był to tylko Bobmark^[12]. Zamiast Power Pegasusa, skupiono się na nowo wydanej Sega Saturn oraz oryginalnym Mega Drive, co było spowodowane polityką Segi związaną ze wspieraniem sprzedaży 16-bitowej konsoli w Portugalii, Grecji i krajach postkomunistycznych^[20]. Działania japońskiego producenta były związane z przewidywaniami analityków rynkowych, którzy dowodzili iż do przynajmniej 1998 roku, 8-bitowe i 16-bitowe systemy będą w tych regionach nadal najpopularniejszym wyborem wśród nabywców^[12]. Marek Jutkiewicz przekonywał, że w Polsce istnieje już znacząca baza użytkowników 16-bitowego sprzętu, czego zasługi dopatrywał się m.in. w importerach, dlatego też jednym z głównych planów działania oprócz dystrybucji konsol tego typu, było wsparcie dla sprzedaży oprogramowania i walka z piractwem, pokazując klientowi techniczne zalety kupna oryginałów^[21]. Ustalono nową, korzystniejszą cenę Mega Drive'a, dzięki czemu w zestawie znajdował się 1 kontroler i 3 klasyczne gry^[22], co było bardziej opłacalne od m.in. konkurencyjnego Super Nintendo^[23]. Ponadto, w ramach specjalnej promocji, do tanich 8-bitowych gier Master System, dodawano Power Base Converter za darmo^[24]. Od stycznia 1996 roku, prawa do dystrybucji usługi Sega Channel w Polsce posiadało przedsiębiorstwo Tele-Communications Inc^[25], choć plany jej uruchomienia nie są znane.

Pod koniec swojego cyklu życia, grupa posiadaczy Mega Drive'a oraz kompatybilnych do niego urządzeń, była określana przez polską prasę jako "niemała" i szacowana na 40 000 do 80 000 użytkowników (dla porównania Super Nintendo szacowano na 5 000 do 15 000 użytkowników)^[26][27] a sam sprzęt znalazł się na 3 miejscu w ankiecie pisma Secret Service z końca 1997 roku, w kategorii najczęściej posiadanych przez czytelników konsol, wyprzedzając Saturna ale ustępując Game Boyowi i PlayStation^[28]. Na przełomie lat 1996 i 1997, działalność rozpoczął Klub Sega, zrzeszający posiadaczy Mega Drive, Master System, Game Gear, Mega-CD, 32X i Saturna, którego członkowie mogli kupować gry wraz z 20% zniżką oraz wymieniać się pocztowo tytułami^[29][30].

W 1991 roku na rynkach zagranicznych ukazał się port polskiej gry Blockout, produkcji California Dreams, sprzedawany na rodzimym rynku po premierze konsoli.^[1] W 1995 roku, przedsiębiorstwo MATT wydało na polski rynek gamepad Boomerang, przeznaczony dla m.in. konsol Mega Drive oraz Master System^[31][32].

Jedną z pierwszych inicjatyw podłączenia Mega Drive do sieci był Sega Meganet dostępny od 1990 roku w niektórych częściach Azji i 1995 roku w Brazylii. Modem umożliwiał granie online oraz posiadała opcję poczty elektronicznej^[33].

Znacznie szerszą popularność zdobyła usługa Sega Channel uruchomiona po raz pierwszy w 1994 roku. Po uiszczeniu opłaty, właściciele konsoli Mega Drive dostawali specjalny adapter, pozwalający na podłączenie konsoli do sieci telekomunikacyjnej, z której można było ściągać gry. Największą popularnością usługa cieszyła się w Stanach Zjednoczonych, gdzie została uruchomiona w grudniu 1994 roku^[34][35]. Sega wraz ze współpracującymi przedsiębiorstwami próbowała wprowadzać tę usługę w różnych częściach Azji, Ameryki, Europy i Australii^[36][37].

Jeszcze inną inicjatywą był XBAND, czyli usługę do grania online przygotowana dla amerykańskich posiadaczy Sega Genesis (1994 rok) i Super Nintendo (1995 rok) oraz dla brazylijskich posiadaczy Mega Drive (1996 rok) pod zmienioną nazwą Meganet 2. Serwis upadł ze względu na niewielką liczbę graczy szacowaną na 15,000 osób.^{[38][39][40][41]}

Jako ciekawostkę można również traktować Telebradesco Residência, czyli usługa wypuszczona w 1995 roku dla posiadaczy konta w brazylijskim banku „Banco Bradesco”, która umożliwiała korzystanie z jego usług w domu.^[42]

Super Nintendo jak i Sega Mega Drive były konsolami posiadającymi blokadę regionalną uniemożliwiającą uruchamianie gier z innych regionów. Dodatkowo Europa obsługiwała telewizory z inną szybkością odświeżania w tzw. systemie PAL (50 Hz), natomiast Stany Zjednoczone i Japonia w systemie NTSC (60 Hz), przez co programiści musieli dostosowywać gry do lokalnych standardów. Aby obejść blokadę regionalną i grać w wiele tytułów dostępnych tylko w poszczególnych miejscach na świecie, powstały specjalne konwertery pozwalające na omijanie blokady. Okres ten przyniósł powstanie małych sklepów zajmujących się wyspecjalizowanym importem gier z zagranicy, które prócz oferowania szerokiej gamy niedostępnych tytułów, pozwalały na modyfikowanie systemu w taki sposób aby kartridże chodziły w normalnej prędkości. Najpopularniejszymi tytułami sprowadzanymi przez detalistów były gry RPG.^[43]

4 października 2019 została wydana zminiaturyzowana wersja konsoli – Sega Mega Drive Mini. W październiku 2022, Sega wydała drugi model tejże konsoli. Dystrybucją na terenie Polski zajmowała się Cenega.^[44][45]

Jeszcze wcześniej bo od 2005 roku, chińskie przedsiębiorstwo AtGames produkowało urządzenia z wbudowanymi grami, oparte na bibliotece Mega Drive'a. Systemy były licencjonowane przez Segę, jednak nie brała ona udziału w ich tworzeniu.^[46] Konsole te oferowano poprzez sieć różnych dyskontów jak np. Lidl.^[47]

Długą tradycję wydawania systemów na licencji Mega Drive i Master System ma spółka Tec Toy, która wprowadziła na brazylijski rynek obydwa urządzenia oraz dalej sprzedaje ich kolejne wersje, produkowane wyłącznie dla Brazylii.^[48]

• Do konsoli wydano też dwa sprzętowe dodatki – napęd odtwarzający płyty CD o nazwie Sega Mega-CD oraz przystawkę, która zmieniała konsolę 16-bitową w 32-bitowy sprzęt, o nazwie Sega 32X. Niektóre gry potrzebowały obu tych akcesoriów
• Dwie przenośne wersje konsoli - Sega Mega Jet i Sega Nomad
• Limitowana edycja konsoli o nazwie Sega CDX/Sega Multi-Mega, będąca połączeniem Mega Drive i Mega-CD oraz przenośnym odtwarzaczem muzyki w formacie CD^[49]
• W 1992 roku, na rynku pojawił się również pistolet świetlny Menacer, który w niektórych grach służył do strzelania (wskazywania celu)^[50].
• Power Base Converter pozwalał na granie w gry przeznaczone dla Master System^[51]
• Konami wyprodukowało pistolet Justifier, sprzedawany wraz z grą Lethal Enforcers^[21]
• Activator przypominał ośmiokąt, który w teoretycznym założeniu miał umożliwiać graczom sterowanie za pomocą ruchów i gestów w realnym świecie, bez użycia kontrolera. W praktyce technologia była niedopracowana i na zbyt wczesnym etapie rozwoju^[52]
• 4-Way-Play to przedłużacz do granie w 4 osoby jednocześnie^[4]
• Game Genie czyli urządzenie do wpisywania kodów^[4]

Ta sekcja od 2022-02 wymaga zweryfikowania podanych informacji.

Należy podać wiarygodne źródła w formie przypisów bibliograficznych.
Część lub nawet wszystkie informacje w sekcji mogą być nieprawdziwe. Jako pozbawione źródeł mogą zostać zakwestionowane i usunięte.
Sprawdź w źródłach: Encyklopedia PWN • Google Books • Google Scholar • BazHum • BazTech • RCIN • Internet Archive (texts / inlibrary)
Dokładniejsze informacje o tym, co należy poprawić, być może znajdują się w dyskusji tej sekcji.
Po wyeliminowaniu niedoskonałości należy usunąć szablon {{Dopracować}} z tej sekcji.

Główny procesor: 32-bitowy Motorola 68000 (lub jego odpowiednik).

• Taktowanie procesora w konsolach PAL 7,61 MHz, w konsolach NTSC 7,67 MHz.
• Niektóre systemy zawierały „klony” tegoż procesora wyprodukowane przez Hitachi i Signetics.
• Signetics 68K był używany tylko we wczesnych wersjach tejże konsoli, gdyż nie był wystarczająco efektywny.

Pomocniczy procesor: 8-bitowy Zilog Z80 (lub jego odpowiednik).

• Taktowanie procesora w konsolach PAL 3,55 MHz, w konsolach NTSC 3,58 MHz.
• Zilog 80 używany był jako główny procesor w trybie emulacji konsoli Sega Master System.
• Używany także jako sterownik dźwięku.

• Boot ROM: 2 KB.
• Główny RAM: 64 KB.
• Video RAM: 64 KB; procesor nie ma bezpośredniego dostępu, pamięć musi być odczytywana i zapisywana przez VDP (Video Display Processor).
• Pomocniczy RAM: 8 KB; używany jako główny RAM w trybie emulacji konsoli Sega Master System.
• Obszar pamięci kartridża: do 4 MB (32 Mb).

Mega Drive zawiera VDP (Video Display Processor) dla kontroli płaszczyzn i sprite’ów. Jest to ulepszona wersja VDP używanego w konsoli Sega Master System.

• Płaszczyzny: 4 (2 scrollowane, 1 dla sprite’ów, 1 dla systemu okien).
• Sprite’y: do 80 jednocześnie, w zależności od używanego trybu.
• Paleta kolorów: 512 – z czego jednocześnie mogły być używane 64.
• Rozdzielczość: do 320x224 w konsolach NTSC, podniesiona do 320x240 w konsolach PAL przez dodanie czarnych pasków na górze i na dole obrazu.

• Główny układ dźwiękowy: Yamaha YM2612
• Pomocniczy układ dźwiękowy: Texas Instruments SN76489 (wbudowany w VDP)

Na konsolę wydano prawie 1000 gier. Do najlepiej sprzedających się należą Aladdin, Mortal Kombat, seria Sonic The Hedgehog, Streets of Rage, NBA Jam, Street Fighter II: Special Champion Edition, Altered Beast.^[5] Do najlepiej ocenianych gier należą m.in The Story of Thor, Rocket Knight Adventures, Castlevania: The New Generation, Probotector, seria Road Rash, Gunstar Heroes, Landstalker, Comix Zone, Shining Force II, Quackshot.^[53]

 Z tym tematem związana jest kategoria: Gry na platformę Sega Mega Drive/Sega Genesis.

Mega Drive jest kompatybilny wstecznie z Sega Mark III oraz Master System dzięki wbudowanym w konsole podzespołom, jednak, jako że poprzednie konsole producenta posiadały inne kartridże, wymagany jest adapter Power Base / Master System Converter w przypadku gier z Master System lub Mega Adaptor w przypadku gier z Mark III.

• SEGA-16
• GUARDIANA