Podkasańcowate
(Przekierowano z Podkasaniec)
| Miniopteridae | |||
| Dobson, 1875[1] | |||
 Niezidentyfikowani przedstawiciele rodziny w swych legowiskach | |||
| Systematyka | |||
| Domena | |||
|---|---|---|---|
| Królestwo | |||
| Typ | |||
| Podtyp | |||
| Gromada | |||
| Podgromada | |||
| Infragromada | |||
| Rząd | |||
| Podrząd | |||
| Nadrodzina | |||
| Rodzina |
podkasańcowate | ||
| Typ nomenklatoryczny | |||
|
Vespertilio ursinii Bonaparte, 1837 (= Vespertilio schreibersii Kuhl, 1817) | |||
| Synonimy | |||
| |||
| Rodzaje i gatunki | |||
| |||
Podkasańcowate[8] (Miniopteridae) – monotypowa rodzina ssaków z podrzędu mroczkokształtnych w obrębie rzędu nietoperzy (Chiroptera).
Rozmieszczenie geograficzne
[edytuj | edytuj kod]Rodzina obejmuje gatunki występujące w Afryce, Eurazji oraz Australii i Oceanii[9][10][11].
Morfologia
[edytuj | edytuj kod]Długość ciała (bez ogona) 33,5–75 mm, długość ogona 34–66 mm, długość ucha 7,2–17 mm, długość tylnej stopy 5–13 mm, długość przedramienia 33,3–54 mm; masa ciała 2,9–22 g[10].
Systematyka
[edytuj | edytuj kod]Rodzaj zdefiniował w 1837 roku francuski zoolog Charles-Lucien Bonaparte w publikacji swojego autorstwa zatytułowanej Ikonografia włoskiej fauny: dla czterech klas zwierząt kręgowych[7]. Gatunkiem typowym jest (oznaczenie monotypowe) podkasaniec zwyczajny (M. schreibersii).
Etymologia
[edytuj | edytuj kod]Miniopterus (Minyopterus, Miniopteris, Minneopterus): gr. μινυς minus, μινυoς minuos ‘mały’; -πτερος -pteros ‘-skrzydły’, od πτερον pteron ‘skrzydło’[12][13].
Podział systematyczny
[edytuj | edytuj kod]Miniopteridae w niektórych ujęciach były traktowane w randze podrodziny w rodzinie mroczkowatych (Vespertilionidae)[14], lecz opublikowane w 2013 roku wyniki badań naukowych wykazały znaczne zróżnicowane gatunków z rodzaju Miniopterus od mroczkowatych pod względem morfologii, embriologii, immunologii, a także genetyki. Autorzy wskazali na konieczność utworzenia dla tej grupy odrębnej, siostrzanej w stosunku do Vespertilionidae rodziny Miniopteridae, z jednym rodzajem podkasaniec (Miniopterus)[15][16]. Do rodziny należy jeden rodzaj podkasaniec (Miniopterus) wraz z występującymi współcześnie gatunkami[17][13][9][18][19][8]:
| Grafika | Gatunek | Autor i rok opisu | Nazwa zwyczajowa[8] | Podgatunki[10][9][13][20] | Rozmieszczenie geograficzne[10][9][13][20] | Podstawowe wymiary[10][13][20][d] | Status IUCN[21] |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
 |
Miniopterus fuliginosus | (B.H. Hodgson, 1835) | podkasaniec okopcony | gatunek monotypowy | północno-wschodni Afganistan do północnej Mjanmy, północnego Wietnamu, Chińskiej Republiki Ludowej i Tajwanu, na północ do Półwyspu Koreańskiego, Rosji (Rosyjski Daleki Wschód) i Japonii, także południowe Indie i Sri Lanka; zakres wysokości: 0–2000 m n.p.m. | DC: 4,7–6,5 cm DO: 4,4–6,1 cm DP: 4,5–5 cm MC: 12,5–14,7 g |
NE |
| Miniopterus magnater | Sanborn, 1931 | podkasaniec duży | gatunek monotypowy | północno-wschodnie Indie, południowa Chińska Republika Ludowa (wraz z wyspą Hajnan), Azja Południowo-Wschodnia, Archipelag Sundajski (Sumatra, Borneo, Timor), środkowe Moluki oraz Nowa Gwinea; zakres wysokości: 0–2100 m n.p.m. | DC: 5,8–7,5 cm DO: 5,2–6,4 cm DP: 4,8–5,4 cm MC: 11,3–21 g |
LC | |
| Miniopterus pusillus | Dobson, 1876 | podkasaniec mały | gatunek monotypowy | nierównomiernie w Azji Południowej (Nepal, południowe Indie), kontynentalnej i wyspiarskiej Azji Południowo-Wschodniej (od południowych Chińskiej Republiki Ludowej i Nikobarów na wschód do Moluków); zakres wysokości: do 1200 m n.p.m. | DC: 3,8–5 cm DO: 4–5,1 cm DP: 3,6–4,4 cm MC: 9–11 g |
LC | |
| Miniopterus phillipsi | Kusuminda, Mannakkara, Ukuwela, Kruskop, Amarasinghe, Saikia, Venugopal, Karunarathna, Gamage, Ruedi, Csorba, W.B. Yapa & B.D. Patterson, 2022 | gatunek monotypowy | zachodnie Indie (Ghaty Zachodnie) i Sri Lanka; zakres wysokości: 263–1590 m n.p.m. | DC: 4,3–5,7 cm DO: 4,4–5,9 cm DP: 4,4–4,9 cm MC: brak danych |
NE | ||
| Miniopterus medius | O. Thomas & Wroughton, 1909 | podkasaniec średni | gatunek monotypowy | Tajlandia, Laos, półwyspowa Malezja, Wyspy Anambas, Borneo, Jawa, wschodnia Nowa Gwinea, Archipelag Bismarcka i wyspa Buka; zakres wysokości: 0–2600 m n.p.m. | DC: 4,2–6 cm DO: 4,3–5,9 cm DP: 4–4,8 cm MC: 6–12,1 g |
LC | |
| Miniopterus fuscus | Bonhote, 1902 | podkasaniec ciemny | gatunek monotypowy | endemit Japonii: Riukiu (od Amami Ōshima na południe do Ishigaki-jima i Iriomote-jima); najwyraźniej wymarły na półwyspie Kii (Honsiu); zakres wysokości: 0–1300 m n.p.m. | DC: 4,7–5,9 cm DO: 5,2–5,5 cm DP: 4,2–4,6 cm MC: brak danych |
EN | |
| Miniopterus eschscholtzii | (G.R. Waterhouse, 1845) | gatunek monotypowy | endemit Filipin: rozpowszechniony w wielu różnych siedliskach; zakres wysokości: 0–1500 m n.p.m. | DC: około 5,5 cm DO: 4,6–5,7 cm DP: 4,2–4,6 cm MC: 8–14 g |
NE | ||
| Miniopterus paululus | Hollister, 1913 | podkasaniec filipiński | 3 podgatunki | Filipiny, Borneo (rozproszony w północnym Sabah i Borneo Wschodnim) oraz Wyspy Tanimbar (Selaru); zakres wysokości: do 1450 m n.p.m. | DC: 4,7–5,1 cm DO: 3,4–4,9 cm DP: 3,4–3,9 cm MC: 5–6 g |
LC | |
| Miniopterus tristis | (G.R. Waterhouse, 1845) | podkasaniec wielki | 5 podgatunków | Filipiny, Celebes, Nowa Gwinea (wraz z pobliskim wyspami i archipelagami), Wyspy Salomona oraz Vanuatu (Espiritu Santo i Efate); zakres wysokości: 0–1600 m n.p.m. | DC: 6,5–7,3 cm DO: 5–6,1 cm DP: 4,5–5,7 cm MC: 16–22 g |
LC | |
| Miniopterus shortridgei | Laurie & J. Edwards Hill, 1957 | podkasaniec jawajski | gatunek monotypowy | Jawa, większość Małych Wysp Sundajskich (od Lombok na wschód do Wetar i Tomoru) i Wyspy Tanimbar (Selaru); być może południowa Sumatra | DC: 3,3–4,6 cm DO: 3,4–4,1 cm DP: 3,3–3,9 cm MC: brak danych |
DD | |
 |
Miniopterus australis | Tomes, 1858 | podkasaniec zgiętoskrzydły | gatunek monotypowy | Półwysep Malajski, Wielkie Wyspy Sundajskie i niektóre Małe Wyspy Sundajskie, Moluki, Nowa Gwinea oraz Wyspy Salomona; być może środkowa Tajlandia, południowa Kambodża i południowy Wietnam; zakres wysokości: 0–2900 m n.p.m. | DC: 4,6–6,3 cm DO: 3,9–6,2 cm DP: 4,5–5,2 cm MC: 8,8–17,5 g |
LC |
| Miniopterus srinii | B. Srinivasulu & A. Srinivasulu, 2023 | gatunek monotypowy | endemit Indii: Ghaty Zachodnie | DC: brak danych DO: brak danych DP: brak danych MC: brak danych |
NE | ||
| Miniopterus macrocneme | Revilliod, 1914 | podkasaniec nowokaledoński | gatunek monotypowy | Nowa Gwinea (wraz w wyspą Manus, Archipelagiem Bismarcka i Luizjadami), Wyspy Salomona, Vanuatu i Nowa Kaledonia; zakres wysokości: 0–3200 m n.p.m. | DC: 4,2–4,8 cm DO: 4–5,4 cm DP: 3,9–4,5 cm MC: 7,5–11 g |
LC | |
| Miniopterus robustior | Revilliod, 1914 | podkasaniec konacki | gatunek monotypowy | endemit Nowej Kaledonii: Wyspy Lojalności (Lifou i Maré); zakres wysokości: około 100 m n.p.m. | DC: 4,3–4,9 cm DO: 3,7–4,6 cm DP: 3,9–4,2 cm MC: brak danych |
EN | |
| Miniopterus orianae | O. Thomas, 1922 | 3 podgatunki | endemit Australii: północno-wschodnia Australia Zachodnia, północne Terytorium Północne, Queensland (wraz w Wielką Wyspą Piaszczystą) do Wiktorii i południowo-wschodniej Australii Południoiwej (Robe i Naracoorte na południe do Port MacDonnell) | DC: 4,7–6,3 cm DO: 4,3–5,8 cm DP: 4,3–5 cm MC: 8,6–16 g |
NE | ||
| Miniopterus pallidus | O. Thomas, 1907 | podkasaniec pozłacany | gatunek monotypowy | Turcja (wschodnia Anatolia), południowa Armenia, Azerbejdżan, Syria, Liban, północno-zachodnia Jordania, Irak, południowy Turkmenistan i południowy Afganistan; zasięg niepewny; zakres wysokości: 0–2700 m n.p.m. | DC: 5,6–6,5 cm DO: 5,8–6,6 cm DP: 4,3–4,8 cm MC: 14,7–15,2 g |
NT | |
.jpg) |
Miniopterus schreibersii | (Kuhl, 1817) | podkasaniec zwyczajny | gatunek monotypowy | Europa Południowa na wschód do zachodniej Gruzji, Turcji i Lewantu, na północ do środkowej Francji i Słowacji, na południe do Afryki Północnej oraz większość śródziemnomorskich wysp; zasięg niepewny; zakres wysokości: 1000–1400 m n.p.m. | DC: 5,1–5,9 cm DO: 5,2–6,3 cm DP: 4,3–4,7 cm MC: 10–14 g |
VU |
| Miniopterus maghrebensis | Puechmaille, Allegrini, Benda, Bilgin, Ibañez & Juste, 2014 | gatunek monotypowy | środkowe i południowo-zachodnie Maroko (Atlas Średni i Wysoki) oraz północna Tunezja; być może nieprzerwanie w większości Afryki Północnej, w tym w Algierii; zakres wysokości: 300–1200 m n.p.m. | DC: około 6 cm DO: około 6,3 cm DP: 4,5–4,8 cm MC: brak danych |
NT | ||
| Miniopterus villiersi | Aellen, 1956 | gatunek monotypowy | strafa lasów Górnej Gwinei w Gwinei, Sierra Leone i Liberii; zakres wysokości: 200–1350 m n.p.m. | DC: brak danych DO: 4,8–5,6 cm DP: 4,2–4,4 cm MC: brak danych |
NE | ||
 |
Miniopterus inflatus | O. Thomas, 1903 | podkasaniec większy | gatunek monotypowy | Czarna Afryka w Afryce Środkowej (Kamerun na wschód do Demokratycznej Republiki Konga), Wschodniej (Uganda, Rwanda, Burundi, Kenia i Tanzania), Zachodniej (Gwinea, Liberia i Nigeria) oraz Południowej (Namibia, Zimbabwe i Mozambik); zakres wysokości: 500–2200 m n.p.m. | DC: 5,7–6,3 cm DO: 4,8–5,7 cm DP: 4,5–4,9 cm MC: 9,9–16 g |
LC |
| Miniopterus nimbae | Monadjem, Shapiro, L.R. Richards, Karabulut, Crawley, Nielsen, A. Hansen, K. Bohmann & Mourier, 2020 | gatunek monotypowy | północna Liberia (góra Nimba, góry Wonegizi) i południowo-wschodnia Gwinea (góra Béro); być może Wybrzeże Kości Słoniowej; zakres wysokości: 720–970 m n.p.m. | DC: 6,3–6,9 cm DO: 4,7–5,7 cm DP: 4,6–4,9 cm MC: 9–10,5 g |
NE | ||
| Miniopterus newtoni | du Bocage, 1889 | podkasaniec zatokowy | gatunek monotypowy | endemit Wysp Świętego Tomasza i Książęcej: Wyspa Świętego Tomasza; zakres wysokości: 0–1300 m n.p.m. | DC: około 4,5 cm DO: około 4,3 cm DP: 3,8–4 cm MC: około 7 g |
DD | |
| Miniopterus minor | W.C.H. Peters, 1867 | podkasaniec najmniejszy | 2 podgatunki | oddzielnie w dolnym biegu rzeki Kongo (Kongo i Demokratyczna Republika Konga) oraz wybrzeża południowej Kenii i północno-wschodniej Tanzanii (wraz z wyspą Zanzibar); zakres wysokości: poniżej 300 m n.p.m. | DC: 5,2–5,3 cm DO: 3,7–4,6 cm DP: 3,7–4,1 cm MC: 4,6–5,6 g |
DD | |
| Miniopterus wilsoni | Monadjem, Guyton, Naskrecki, Richards, Kropff & Dalton, 2020 | gatunek monotypowy | północny Mozambik (góry Gorongoasa, Namuli i Mabu) i południowe Malawi (Płaskowyż Zomba); być może inne góry lub wschodnia Zambia; zakres wysokości; zakres wysokości: powyżej 1000 | DC: 4,8–5,4 cm DO: 4,4–5,1 cm DP: 4,3–4,6 cm MC: 6,5–8,5 g |
NE | ||
| Miniopterus arenarius | E. Heller, 1912 | gatunek monotypowy | południowo-zachodni Półwysep Arabski (południowo-zachodnia Arabia Saudyjska i zachodni Jemen) oraz Afryka Wschodnia (Etiopia, wschodni Sudan Południowy, Somalia i Kenia): do 1400 m n.p.m. | DC: około 5,5 cm DO: około 4,7 cm DP: 4,2–4,6 cm MC: brak danych |
NE | ||
| Miniopterus africanus | Sanborn, 1936 | podkasaniec afrykański | gatunek monotypowy | Afryka Wschodnia w Erytrei, Etiopii, Somalii i Kenii; zakres wysokości: 1000–3300 m n.p.m. | DC: brak danych DO: brak danych DP: 4,8–5 cm MC: brak danych |
DD | |
_in_flight_(48966808797).jpg) |
Miniopterus natalensis | (A. Smith, 1833) | podkasaniec natalski | gatunek monotypowy | Afryka Wschodnia i Południowa (od Ugandy, Kenii i Angoli na południe do Południowej Afryki); zakres wysokości: 0–2200 m n.p.m. | DC: 5,7–6,8 cm DO: 4,6–5,5 cm DP: 4,2–4,8 cm MC: 9,4–13 g |
LC |
| Miniopterus mossambicus | Monadjem, S.M. Goodman, Stanley & B. Appleton, 2013 | podkasaniec mozambicki | gatunek monotypowy | południowa Kenia (wzgórza Taita), północny i środkowy Mozambik, sąsiadujące Malawi, Zambia i Zimbabwe; prawdopodobnie Tanzania; zakres wysokości: 420–1800 m n.p.m. | DC: 5,2–5,4 cm DO: 4,7–5 cm DP: 4,1–4,5 cm MC: 6,7–9 g |
NE | |
| Miniopterus fraterculus | O. Thomas & Schwann, 1906 | podkasaniec braterski | gatunek monotypowy | wschodnia i południowa Południowa Afryka i Eswatini; być może południowy Mozambik; zakres wysokości: 40–1350 m n.p.m. | DC: 4,6–5,7 cm DO: 3,9–5,2 cm DP: 4,2–4,4 cm MC: 7–8,5 g |
LC | |
| Miniopterus aelleni | S.M. Goodman, Maminirina, Weyenth, Bradman, Christidis, Ruedi & B. Appleton, 2009 | podkasaniec wyspowy | gatunek monotypowy | północny i zachodni Madagaskar oraz Komory (Anjouan); zakres wysokości: 5–690 m n.p.m. | DC: 4,8–4,9 cm DO: 3,9–4,4 cm DP: 3,5–3,8 cm MC: 3,7–5,4 g |
LC | |
| Miniopterus griveaudi | D.L. Harrison, 1959 | podkasaniec komorski | gatunek monotypowy | północny i zachodni Madagaskar oraz Komory (Wielki Komor i Anjouan); zakres wysokości: 0–890 m n.p.m. | DC: 5–5,1 cm DO: 3,5–4,3 cm DP: 3,5–3,8 cm MC: 4,1–7,1 g |
DD | |
| Miniopterus gleni | R.L. Peterson, Eger & L.M. Mitchell, 1995 | podkasaniec madagaskarski | gatunek monotypowy | endemit Madagaskaru: szeroko rozpowszechniony (wraz z wyspą Nosy Boraha) za wyjątkiem na południe od rzeki Onilahy; zakres wysokości: 0–1250 m n.p.m. | DC: około 6,8 cm DO: 5,2–6,3 cm DP: 4,7–5 cm MC: 10,5–17,5 g |
LC | |
| Miniopterus brachytragos | S.M. Goodman, Maminirina, Bradman, Christidis & B. Appleton, 2009 | podkasaniec krótkowłosy | gatunek monotypowy | endemit Madagaskaru: rozproszony na północy i zachodzie (wraz z wyspą Nosy Komba); zakres wysokości: 0–600 m n.p.m. | DC: 4,5–4,9 cm DO: 3,8–4,3 cm DP: 3,5–3,8 cm MC: 2,9–6,3 g |
LC | |
| Miniopterus ambohitrensis | S.M. Goodman, Ramasindrazana, Naughton & B. Appleton, 2015 | gatunek monotypowy | endemit Madagaskaru: Park Narodowy Marojejy, Park Narodowy Montagne d’Ambre, rezerwat Ambohitantely i Bemanevika; zakres wysokości: 800–1600 m n.p.m. | DC: –5,3 5,5cm DO: 4–4,7 cm DP: 3,7–4,2 cm MC: 5,3–7,7 g |
LC | ||
| Miniopterus majori | O. Thomas, 1906 | podkasaniec długopalcy | gatunek monotypowy | endemit Madagaskaru: szeroko lecz nierównomiernie rozpowszechniony wzdłuż wschodnich wzgórz, kilka zapisów z zachodu i południa; zakres wysokości: 0–1000 m n.p.m. | DC: 6–6,1 cm DO: 5,1–6 cm DP: 4,3–4,7 cm MC: 8,4–12,5 g |
LC | |
| Miniopterus egeri | S.M. Goodman, Ramasindrazana, Maminirina, M.C. Schoeman & B. Appleton, 2011 | podkasaniec czuprynoczelny | gatunek monotypowy | endemit Madagaskaru: znany z kilku lokalizacji na wschodzie; zakres wysokości: 5–1300 m n.p.m. | DC: 4,9–5,1 cm DO: 4–4,4 cm DP: 3,7–4 cm MC: 4,2–7,6 g |
LC | |
 |
Miniopterus manavi | O. Thomas, 1906 | podkasaniec malgaski | gatunek monotypowy | endemit Madagaskaru:: centralne wyżyny od Fandriana na południe do Ranomafana (Ifanadiana) i Vinanitelo; zakres wysokości: 900–1500 m n.p.m. | DC: około 5,1 cm DO: około 3,9 cm DP: 3,7–3,9 cm MC: około 6,4 g |
LC |
| Miniopterus sororculus | S.M. Goodman, K.E. Ryan, Maminirina, Fahr, Christidis & B. Appleton, 2007 | podkasaniec siostrzany | gatunek monotypowy | endemit Madagaskaru: centralne wyżyny; zakres wysokości: 40–2200 m n.p.m. | DC: 5,4–5,7 cm DO: 5,1–5,8 cm DP: 4,2–4,5 cm MC: 7–9,1 g |
LC | |
| Miniopterus petersoni | S.M. Goodman, Bradman, Maminirina, K.E. Ryan, Christidis, & B. Appleton, 2008 | podkasaniec nizinny | gatunek monotypowy | endemit Madagaskaru: południowy wschód od Kianjavato do Tôlanaro; zakres wysokości: 0–550 m n.p.m. | DC: 4,6–4,9 cm DO: 3,9–5 cm DP: 3,8–4,3 cm MC: 4,2–8,2 g |
DD | |
| Miniopterus mahafaliensis | S.M. Goodman, Maminirina, Bradman, Christidis & B. Appleton, 2009 | podkasaniec mahafalski | gatunek monotypowy | endemit Madagaskaru: suche południe (na południe od Kirindy Mitea, Isalo i Ihosy); zakres wysokości: 0–950 m n.p.m. | DC: 4,8–4,9 cm DO: 3,8–4,8 cm DP: 3,5–4 cm MC: 3,8–7,3 g |
LC | |
| Miniopterus griffithsi | S.M. Goodman, Maminirina, Bradman, Christidis & B. Appleton, 2010 | podkasaniec skryty | gatunek monotypowy | endemit Madagaskaru: znany z 3 lokalizacji na południe od rzeki Onilahy; zakres wysokości: poniżej 110 m n.p.m. | DC: 6,5–6,8 cm DO: 5,4–6,3 cm DP: 4,8–5 cm MC: 12–15,5 g |
DD |
Kategorie IUCN: LC – gatunek najmniejszej troski, NT – gatunek bliski zagrożenia, VU – gatunek narażony, EN – gatunek zagrożony, DD – gatunki o nieokreślonym stopniu zagrożenia; NE – gatunki niepoddane jeszcze ocenie.
Opisano również gatunki wymarłe:
- Miniopterus approximatus Woloszyn, 1987[22] (Polska; pliocen)
- Miniopterus fossilis Zapfe, 1950[23] (Słowacja; miocen)
- Miniopterus horaceki Gunnell, Eiting & Geraads, 2011[24] (Maroko; pliocen)
- Miniopterus rummeli Ziegler, 2003[25] (Niemcy; miocen)
- Miniopterus tao Wołoszyn, 1986[26] (Chińska Republika Ludowa; plejstocen)
- Miniopterus zapfei Mein & Ginsburg, 2002[27] (Francja; miocen).
Uwagi
[edytuj | edytuj kod]Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b G.E. Dobson. Conspectus of the suborders, families, and genera of Chiroptera arranged according to their natural affinities. „The Annals and Magazine of Natural History”. Fourth series. 16, s. 349, 1875. (ang.).
- ↑ G.S. Miller. The families and genera of bats. „Bulletin”. 57, s. 227, 1907. (ang.).
- ↑ P. Mein & Y. Tupinier. Formule dentaire et position systématique du Minioptère (Mammalia, Chiroptera). „Mammalia”. 41 (2), s. 209, 1977. DOI: 10.1515/mamm.1977.41.2.207. (fr.).
- ↑ Index universalis. W: L. Agassiz: Nomenclator zoologicus, continens nomina systematica generum animalium tam viventium quam fossilium, secundum ordinem alphabeticum disposita, adjectis auctoribus, libris, in quibus reperiuntur, anno editionis, etymologia et familiis, ad quas pertinent, in singulis classibus. Soloduri: Jent et Gassmann, 1842–1846, s. 235. (łac.).
- ↑ R.F. Tomes. A monograph of the genus Miniopteris. „Proceedings of the Zoological Society of London”. 26 (2), s. 115, 1858. (ang.).
- ↑ E. Lampe. Catalog der säugetier der sammlung des naturhistorischen Museums zu Wiesbaden. „Jahrbuch der Nassauischen Verein für Naturkunde in Wiesbaden”. 53, s. 12, 1900. (niem.).
- ↑ a b Ch.-L. Bonaparte: Iconografia della fauna italica: per le quattro classi degli animali vertebrati. T. 1. Roma: Tip. Salviucci, 1832-1841, s. (20). (wł.).
- ↑ a b c Nazwy zwyczajowe za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 132–133. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).
- ↑ a b c d C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 2: Eulipotyphla to Carnivora. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 208–212. ISBN 978-84-16728-35-0. (ang.).
- ↑ a b c d e C. Ibáñez & J. Juste: Family Miniopteridae (Long-fingered Bats). W: D.E. Wilson & R.A. Mittermeier (red. red.): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 9: Bats. Barcelona: Lynx Edicions, 2019, s. 693–709. ISBN 978-84-16728-19-0. (ang.).
- ↑ D.E. Wilson & D.M. Reeder (red. red.): Genus Miniopterus. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2021-02-21]. (ang.).
- ↑ T.S. Palmer. Index Generum Mammalium: a List of the Genera and Families of Mammals. „North American Fauna”. 23, s. 426, 1904. (ang.).
- ↑ a b c d e Class Mammalia. W: Lynx Nature Books: All the Mammals of the World. Barcelona: Lynx Edicions, 2023, s. 525–528. ISBN 978-84-16728-66-4. (ang.).
- ↑ D.E. Wilson & D.M. Reeder (red. red.): Subfamily Miniopterinae. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2021-02-21]. (ang.).
- ↑ C.M. Miller-Butterworth, W.J. Murphy, S.J. O’Brien, D.S. Jacobs, M.S. Springer & E.C. Teeling. A family matter: conclusive resolution of the taxonomic position of the long-fingered bats, Miniopterus. „Molecular Biology and Evolution”. 24, s. 1553-1561, 2007. (ang.).
- ↑ J. Decher. Mammals of Africa. „Mammalian Biology - Zeitschrift für Säugetierkunde”. 78 (5), s. 393–395, 2013. Elsevier. DOI: 10.1016/j.mambio.2013.05.001. ISSN 1616-5047. (ang.).
- ↑ N.S. Upham, C.J. Burgin, J. Widness, M.A. Becker, H. Handika, J.S. Zijlstra & D.G. Huckaby: The ASM Mammal Diversity Database. [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 2.2) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2025-08-15]. (ang.).
- ↑ A. Monadjem, J.T. Shapiro, L.R. Richards, H. Karabulut, W. Crawley, I.B. Nielsen, A. Hansen, K. Bohmann & T. Mourier. Systematics of West African Miniopterus with the description of a new species. „Acta Chiropterologica”. 21 (2), s. 245, 2020. DOI: 10.3161/15081109ACC2019.21.2.001. (ang.).
- ↑ A. Monadjem, J. Guyton, P. Naskrecki, L.R. Richards, A.S. Kropff & D.L. Dalton. Cryptic diversity in the genus Miniopterus with the description of a new species from southern Africa. „Acta Chiropterologica”. 22 (1), s. 7, 2020. DOI: 10.3161/15081109ACC2020.22.1.001. (ang.).
- ↑ a b c T. Kusuminda, A. Mannakkara, K.D.B. Ukuwela, S.V. Kruskop, Ch.J. Amarasinghe, U. Saikia, P. Venugopal, M. Karunarathna, R. Gamage, M. Ruedi, G. Csorba, W.B. Yapa & B.D. Patterson. DNA Barcoding and Morphological Analyses Reveal a Cryptic Species of Miniopterus from India and Sri Lanka. „Acta Chiropterologica”. 24 (1), s. 1–12, 2022. DOI: 10.3161/15081109ACC2022.24.1.001. (ang.).
- ↑ Taxonomy: Miniopterus – Genus. The IUCN Red List of Threatened Species. [dostęp 2025-08-15]. (ang.).
- ↑ B.W. Wołoszyn. Pliocene and Pleistocene bats of Poland. „Acta Palaeontologica Polonica”. 32 (3–4), s. 266, 1987. (ang.).
- ↑ H. Zapfe. Die Fauna der miozänen Spaltenfüllung von Neudorf an der March (ČSR). Chiroptera. „Sitzungsberichte der Österreichischen Akademie der Wissenschaften (mathematisch-naturwissenschaftliche Klasse)”. 159, s. 60, 1950. (niem.).
- ↑ G.F. Gunnell, T.P. Eiting & D. Geraads. New late Pliocene bats (Chiroptera) from Ahl al Oughlam, Morocco. „Neues Jahrbuch für Geologie und Paläontologie”. 260 (1), s. 63, 2011. DOI: 10.1127/0077-7749/2011/0128. (ang.).
- ↑ R. Ziegler. Bats (Chiroptera, Mammalia) from Middle Miocene karstic fissure fillings of Petersbuch near Eichstätt, southern Franconian Alb (Bavaria). „Geobios”. 36 (4), s. 484, 2003. DOI: 10.1016/S0016-6995(03)00043-3. (ang.).
- ↑ B.W. Wołoszyn. A new species of long-winged bat Miniopterus tao sp. n. (Mammalia: Chiroptera) from locality 1 at Choukoutien, China. „Acta Universitatis Carolinae”. 1986 (2), s. 205–211, 1986. (ang.).
- ↑ P. Mein & L. Ginsburg. Sur l’âge relatif des différents dépôts karstiques miocènes de La Grive-Saint-Alban (Isère). „Cahiers scientifiques, Muséum d’Histoire naturelle de Lyon”. 2, s. 23, 2002. (fr.).
