Protolestidae
| Protolestidae | |||
| Dijkstra & Bybee, 2021[1] | |||
| Systematyka | |||
| Domena | |||
|---|---|---|---|
| Królestwo | |||
| Typ | |||
| Gromada | |||
| Podgromada | |||
| Rząd | |||
| Podrząd | |||
| Nadrodzina | |||
| Rodzina |
Protolestidae | ||
| Typ nomenklatoryczny | |||
|
rodziny: Protolestes Förster, 1899 | |||
| Rodzaj i gatunki | |||
| |||
Protolestidae – monotypowa rodzina ważek z podrzędu równoskrzydłych (Zygoptera). Obejmuje 8 gatunków występujących na Madagaskarze.
Rozmieszczenie geograficzne
[edytuj | edytuj kod]Przedstawiciele rodziny występują endemicznie na Madagaskarze[1][2][3].
Morfologia
[edytuj | edytuj kod]Są to ważki średniej wielkości lub duże (długość tylnego skrzydła 21–32 mm). Skrzydła przezroczyste; pterostygma spuchnięta, z bardzo ukośnie nachylonym proksymalnym brzegiem. Ciało osobników dorosłych czerwone do czarnego, często z jasnymi i kontrastującymi znaczeniami w kolorze od żółtego do rdzawego. Głowa wyraźnie szeroka, podobnie jak u niektórych członków niespokrewnionej rodziny pióronogowatych (Platycnemididae). Dorosły osobnik siada ze skrzydłami złożonymi lub półotwartymi, trzymając odwłok mniej więcej poziomo[1].
Jedyny opis larwy dostępny w chwili pierwszego opisu rodziny sugeruje, że mają one na odwłoku płaskie skrzelotchawki utrzymywane w pozycji poziomej[1].
Systematyka
[edytuj | edytuj kod]Rodzaj Protolestes wprowadził w 1899 roku niemiecki przyrodnik Friedrich Förster dla nowo opisanego przez siebie gatunku Protolestes fickei[3][4]. Rodzaj ten był dawniej zaliczany do szeroko wówczas ujmowanej rodziny Megapodagrionidae[3][5]. Badania filogenetyczne wykazały, że Megapodagrionidae to takson parafiletyczny[5]. Dijkstra et al. (2014) na podstawie badań filogenetycznych pozostawili w tej rodzinie jedynie trzy rodzaje; rodzaju Protolestes nie udało się autorom przypisać do żadnej z rodzin i wydzielili go do monotypowej grupy „Incertae sedis group 6” w obrębie nadrodziny Calopterygoidea[5]. W 2021 Dijkstra i Bybee utworzyli dla tego rodzaju monotypową rodzinę Protolestidae[1]. Rodzina ta najbliżej spokrewniona jest z rodzinami Pentaphlebiidae i Tatocnemididae[1].
Etymologia
[edytuj | edytuj kod]Protolestes: gr. πρωτο- proto- „główny, czołowy, pierwszy”; rodzaj Lestes, gr. ληστής lēstēs „rabuś”[6].
Podział systematyczny
[edytuj | edytuj kod]Do rodziny należy jeden rodzaj z następującymi gatunkami[7]:
- Protolestes fickei Förster, 1899
- Protolestes furcatus Aguesse, 1967
- Protolestes kerckhoffae Schmidt, 1949
- Protolestes leonorae Schmidt, 1949
- Protolestes milloti Fraser, 1949
- Protolestes proselytus Lieftinck, 1965
- Protolestes rufescens Aguesse, 1967
- Protolestes simonei Aguesse, 1967
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b c d e f Seth M. Bybee i inni, Phylogeny and classification of Odonata using targeted genomics, „Molecular Phylogenetics and Evolution”, 160, 2021, s. 107115, DOI: 10.1016/j.ympev.2021.107115 (ang.).
- ↑ wynik wyszukiwania: Protolestes, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [online] [dostęp 2025-10-06] (ang.).
- ↑ a b c Henrik Steinmann: World Catalogue of Odonata Vol. I Zygoptera. Nowy Jork, Berlin: Walter de Gruyter, 1997, s. 167, seria: The Animal kingdom. (ang.).
- ↑ F. Förster, Zur Odonaten-Fauna von Madagascar, „Entomologische Nachrichten”, 25 (12), Berlin 1899, s. 187 (niem.).
- ↑ a b c Klaas-Douwe B. Dijkstra, Vincent J. Kalkman, Rory A. Dow, Frank R. Stokvis, Jan Van Tol, Redefining the damselfly families: a comprehensive molecular phylogeny of Zygoptera (Odonata), „Systematic Entomology”, 39 (1), John Wiley & Sons Ltd, The Royal Entomological Society, 2014, s. 68–96, DOI: 10.1111/syen.12035 (ang.).
- ↑ H. Fliedner, The scientific names of Friedrich Försters odonate taxa, „International Dragonfly Fund Report. Journal of the International Dragonfly Fund”, 191, 2025, s. 28–29, 95 (ang.).
- ↑ Paulson, D., Schorr, M., Abbott, J., Bota-Sierra, C., Deliry, C., Dijkstra, K.-D. & Lozano, F. (koordynatorzy), World Odonata List [online], OdonataCentral, University of Alabama, 2025 [dostęp 2025-10-06] (ang.).
