Reputation

Reputation

Wykonawca albumu studyjnego
Taylor Swift
Wydany	10 listopada 2017
Nagrywany	2015
Gatunek	Pop, electropop, synth-pop
Długość	55:38
Wydawnictwo	Big Machine Records[1]
Producent	Jack Antonoff, Oscar Görres, Oscar Holter, Max Martin, Ali Payami, Shellback, Taylor Swift[2]
Oceny
Album of the Year 68/100[3] AnyDecentMusic? 6.6/10[4] Metacritic 71/100[5] AllMusic [2] The Arts Desk [6] The Daily Telegraph [7] Entertainment Weekly B[8] Exclaim! 7/10[9] The Guardian [10] The Independent [11] laut.de [12] musicOMH [13] NME [14] The Observer [15] Rolling Stone [16] Slant Magazine [17] USA Today [18]
Album po albumie
1989 (2014) Reputation (2017) Lover (2019)
Single z albumu Reputation
„Look What You Made Me Do” Wydany: 24 sierpnia 2017 „...Ready For It?” Wydany: 3 września 2017 „Gorgeous” Wydany: 20 października 2017 „Call It What You Want” Wydany: 3 listopada 2017 „End Game” Wydany: 12 stycznia 2018 „Delicate” Wydany: 12 marca 2018

Reputation (stylizowany jako reputation) – szósty album studyjny amerykańskiej piosenkarki Taylor Swift, wydany 10 listopada 2017 roku nakładem Big Machine Records. Artystka tworzyła go podczas przerwy w karierze w latach 2016–2017, pośród kontrowersji, które rzuciły cień na jej niegdyś nieskazitelny wizerunek.

Na albumie Reputation Swift zastosowała autobiograficzne podejście do pisania piosenek, nawiązując do swoich związków miłosnych i sporów z celebrytami. Utwory tworzą linearną narrację o narratorce, która szuka zemsty na winowajcach, ale ostatecznie znajduje ukojenie w rozkwitającej miłości. Wyprodukowany przez Swift, Jacka Antonoffa, Maxa Martina i Shellbacka, album to przede wszystkim synthpop, łączący R&B, trap-pop i EDM z elementami hip-hopu i progresywnego R&B. Utwory zawierają maksymalistyczne, elektroniczne aranżacje, charakteryzujące się nagłymi zmianami dynamiki, natarczywymi, programowanymi automatami perkusyjnymi, pulsującymi syntezatorami i basem oraz przetworzonym wokalem.

Przed premierą Reputation Swift wyczyściła swoją stronę internetową i konta w mediach społecznościowych, co wywołało szerokie zainteresowanie mediów. Pierwszym singlem promującym album został wydany 24 sierpnia 2017 roku utwór „Look What You Made Me Do”, kolejnymi singlami zostały utwory „...Ready for It?” i nagrany wspólnie z Edem Sheeranem i raperem Future'em „End Game”

Z łączną sprzedażą 1 216 000 kopii w ciągu pierwszego tygodnia od premiery, Reputation stał się najlepiej sprzedającym albumem w Stanach Zjednoczonych w 2017 roku^[19][20].

Amerykańska piosenkarka i autorka tekstów Taylor Swift przekształciła swoją artystyczną tożsamość z muzyki country w pop wraz ze swoim piątym albumem studyjnym -1989^[21] .Wydany w październiku 2014 roku album odniósł komercyjny sukces, który uczynił ze Swift ikonę popu, przez cały rok utrzymywał się w pierwszej dziesiątce amerykańskiej listy Billboard 200, a pięć singli znalazło się w top 10 zestawienia Billboard Hot 100 i było intensywnie emitowanych w radiu przez ponad półtora roku.

Wzrostowi jej popularności towarzyszyła nasilona kontrola medialna oraz kontrowersje w latach 2015–2016, które nadszarpnęły jej wizerunek. Krytycy zarzucali jej, że prezentowany przez nią feminizm oraz grono zaprzyjaźnionych celebrytek – w tym modelek, aktorek i piosenkarek – ma elitarny charakter; jej związki z Calvinem Harrisem i Tomem Hiddlestonem określano jako zabiegi PR-owe; a jej polityczną neutralność interpretowano jako sprzyjanie ruchowi alt-right. Punktem kulminacyjnym był jej konflikt z raperem Kanye Westem i celebrytką Kim Kardashian dotyczący utworu Westa „Famous”, w którym twierdzi on, że to on uczynił Swift sławną („I made that bitch famous”, po polsku: „Uczyniłem tę sukę sławną”)^[22]. Swift utrzymywała, że nigdy nie wyraziła zgody na ten wers, jednak Kardashian opublikowała nagranie rozmowy telefonicznej, w którym Swift zgadza się na inną część piosenki^[23].

Choć później ujawniono, że rozmowa została celowo zmontowana, gdy w 2020 roku wyciekł jej pełny zapis, incydent ten sprawił, że medialny wizerunek Swift zmienił się w obraz osoby fałszywej i wyrachowanej^[24][25][26]. Na Twitterze stała się bohaterką hashtagu „IsOverParty”, gdzie krytycy nazywali ją „wężem”^[27]. Negatywny rozgłos był tak silny, że jej zwycięstwo w procesie o napaść seksualną miało minimalny wpływ na poprawę jej reputacji, mimo że wpisywało się w szerszą, trwającą debatę publiczną na temat nadużyć seksualnych w branży rozrywkowej. Swift wycofała się z mediów społecznościowych i wywiadów prasowych, mimo ogromnej liczby obserwujących, i zrobiła sobie przerwę w latach 2016–2017, uznając, że „ludzie mogą potrzebować od niej odpoczynku”^[28].

Podczas wycofania się z życia publicznego Swift napisała Reputation jako „mechanizm obronny” przeciwko nasilonej medialnej nagonce oraz jako sposób na zmianę swojego nastawienia^[29][30]. W wywiadzie dla Rolling Stone z 2019 roku powiedziała, że kontynuowała podejście do pisania znane z singla „Blank Space” z 2014 roku – utworu, który satyrycznie odnosił się do krytyki zarzucającej jej randkowanie ze „zbyt wieloma osobami” w wieku dwudziestu kilku lat – i stworzyła Reputation z perspektywy postaci, za jaką inni ją uważali. W rozmowie z Time w 2023 roku opisała proces powstawania albumu jako „gotycko-punkowy moment kobiecego gniewu wobec bycia manipulowaną przez całą strukturę społeczną”.

Choć plotki medialne były główną inspiracją, powracające motywy miłości i przyjaźni, dominujące w jej twórczości, pozostały obecne. Wspominała, że w trakcie „szalejącej na zewnątrz bitwy” znajdowała ukojenie w cichych chwilach spędzanych z bliskimi i po raz pierwszy od początku kariery zaczęła budować nowe, prywatne życie na własnych zasadach^[23].

Swift wyprodukowała Reputation z dwoma zespołami: jednym z Jackiem Antonoffem oraz drugim z Maxem Martinem i Shellbackiem; z całą trójką współpracowała już przy 1989. Angażując mniejszą grupę producentów niż przy poprzednim albumie, chciała, aby Reputation było bardziej spójne, ale nadal „wystarczająco różnorodne”. Pełniła funkcję producentki wykonawczej i współtworzyła wszystkie 15 utworów^[31]. Martin i Shellback współtworzyli oraz wyprodukowali dziewięć z nich, a Antonoff współtworzył i współprodukował pozostałe sześć, wszystkie współprodukowane przez Swift^[32]. Ali Payami, Oscar Görres i Oscar Holter współtworzyli i współprodukowali po jednym utworze z Martinem i Shellbackiem: „...Ready for It?”, „So It Goes...” oraz „Dancing with Our Hands Tied”^[31][32]. Utwór „End Game” zawiera współautorstwo oraz gościnne występy angielskiego piosenkarza i autora tekstów Eda Sheerana oraz amerykańskiego rapera Future’a.

Sesje nagraniowe z Antonoffem odbywały się głównie w jego domowym studiu na Brooklynie, z kilkoma wyjazdami do Atlanty i Kalifornii, aby mógł on włączyć pomysły innych producentów^[33][34]. Chciał, aby Swift uchwyciła emocje z momentów, gdy „możesz czuć, że podbijesz świat, albo że jesteś największym śmieciem, jaki kiedykolwiek istniał”, co zaowocowało „bardzo intensywną” płytą^[34]. Ponieważ Swift zależało na zachowaniu tajemnicy wokół nagrań, Antonoff odłączył komputer w studiu od internetu, aby zapobiec ewentualnemu wyciekowi piosenek, a po zakończeniu miksu i masteringu usunął wersje próbne nagrań.

18 sierpnia 2017 roku Taylor Swift wyczyściła wszystkie swoje konta w mediach społecznościowych^[35], co wywołało spekulacje mediów na temat nowej muzyki. W kolejnych dniach opublikowała krótkie, nieme filmy CGI przedstawiające węże, które przyciągnęły szeroką uwagę prasy. Motyw węża nawiązywał do konfliktu z Westem i Kardashian i stał się kluczowym elementem kampanii promocyjnej albumu^[36]. 23 sierpnia ogłosiła na Instagramie tytuł Reputation i zaprezentowała okładkę^[37]. Sfotografowana przez duet Mert and Marcus, okładka to czarno-białe zdjęcie Swift z obojętnym wyrazem twarzy, z zaczesanymi do tyłu włosami, w luźnej szarej bluzie z zygzakowatym szwem na prawym ramieniu oraz w naszyjniku typu choker^[38]. Jej imię zostało wielokrotnie nadrukowane na jednej stronie twarzy czcionką przypominającą gazetowy druk. Media interpretowały projekt jako kpinę z nadmiernej kontroli medialnej. Okładka stała się inspiracją dla licznych memów internetowych i została wymieniona wśród najgorszych okładek 2017 roku przez Billboard i Exclaim!^[39]; to drugie czasopismo określiło ją jako „opakowanie dla mdląco słodkich, mocno przecenionych perfum celebryckich, które można znaleźć na tylnej półce w drogerii Shoppers Drug Mart”.

Główny singiel z albumu, „Look What You Made Me Do”, ukazał się 24 sierpnia^[40]. W drugim tygodniu notowań dotarł na pierwsze miejsce listy Billboard Hot 100, osiągając najwyższą tygodniową sprzedaż i liczbę odtworzeń streamingowych w USA w 2017 roku^[41], a także stał się pierwszym numerem jeden Swift w Wielkiej Brytanii^[42]. Teledysk pobił rekord największej liczby wyświetleń w ciągu 24 godzin na YouTube^[43].

Wkrótce po premierze singla firma UPS ogłosiła współpracę ze Swift, obejmującą ciężarówki z brandingiem Reputation oraz konkursy promujące album w amerykańskich miastach^[44]. Inne partnerstwa obejmowały współpracę z Ticketmaster przy trasie koncertowej, umowę z AT&T dotyczącą serii materiałów zza kulis powstawania albumu oraz współpracę z Target przy dwóch edycjach deluxe zawierających ekskluzywny magazyn z poezją, obrazami, ręcznie pisanymi tekstami i zdjęciami zza kulis^[45][46]. Swift nawiązała również współpracę z ESPN, aby zaprezentować drugi singiel „...Ready for It?” podczas meczu futbolu akademickiego 2 września^[47]; utwór zadebiutował na czwartym miejscu Billboard Hot 100. Kate Knibbs z The Ringer określiła te działania jako „maksymalną komercjalizację”, pisząc: „Jeśli [Swift] miała być wężem, to miała być ultrakapitalistycznym wężem”^[48].

Przed premierą albumu utwory „Gorgeous” i „Call It What You Want” zostały udostępnione jako single promocyjne w formie cyfrowej, a piosenka „New Year’s Day” zadebiutowała podczas emisji odcinka serialu Skandal stacji ABC. Reputation ukazało się 10 listopada 2017 roku w różnych krajach w formatach cyfrowych i fizycznych nakładem Big Machine Records^[49]. Choć Spotify początkowo promował album na swoich playlistach i billboardach, Swift i Big Machine wstrzymali jego dostępność w serwisach streamingowych do 1 grudnia^[50]. Pod koniec 2017 i na początku 2018 roku wydano kolejne single wspierające album: „End Game” trafił do francuskich rozgłośni radiowych dzięki Mercury Records 14 listopada^[51], „New Year’s Day” do amerykańskich stacji country 27 listopada, a „Delicate” do amerykańskich rozgłośni popowych 12 marca^[52]. Ten ostatni stał się największym radiowym sukcesem albumu^[53], osiągając pierwsze miejsce na trzech listach airplay Billboard: Pop Songs, Adult Pop Songs i Adult Contemporary^[54].

W listopadzie 2020 roku Swift rozpoczęła ponowne nagrywanie swoich pierwszych sześciu albumów studyjnych, w tym Reputation. Decyzja ta była następstwem sporu z 2019 roku między nią a menedżerem Scooterem Braunem, który nabył Big Machine Records wraz z prawami do oryginalnych nagrań^[55]. Ponowne nagranie miało umożliwić jej pełną kontrolę licencyjną nad utworami do celów komercyjnych^[56]. 30 maja 2025 roku spór zakończył się przejęciem przez Swift praw do tych albumów; ponownie nagrana wersja Reputation nie została do tego czasu ukończona^[57].

Choć Taylor Swift wcześniej aktywnie promowała swoje albumy poprzez liczne wywiady prasowe i występy telewizyjne, w przypadku Reputation zrezygnowała z takiej kampanii promocyjnej. Zamiast tego, w ciągu miesiąca poprzedzającego premierę, zorganizowała ekskluzywne, tajne odsłuchy albumu dla fanów wybranych przez nią za pośrednictwem mediów społecznościowych. Spotkania odbyły się w jej domach w Rhode Island, Los Angeles, Londynie i Nashville, łącznie wzięło w nich udział 500 fanów^[58]. Materiały zza kulis wyemitowano 7 listopada 2017 roku w programie Good Morning America.

Swift pojawiła się na okładce brytyjskiego wydania Vogue, do którego sama wybrała fotografów i zamiast udzielić wywiadu opublikowała własny wiersz. W rozmowie z Zane’em Lowe’em dla Apple Music w maju 2019 roku wyjaśniła, że odrzuciła propozycje wywiadów, ponieważ nie czuła potrzeby tłumaczenia albumu i uznała muzykę za jedyne medium przekazania swoich myśli i emocji^[59]. Odnosząc się do zapisu tytułu małymi literami, stwierdziła, że album „nie był bezwstydnie komercyjny”— że „wymagał najwięcej wyjaśnień, a mimo to [ona] o nim nie mówiła”^[23].

W pierwszym tygodniu po premierze Reputation Swift wystąpiła w programach Saturday Night Live („...Ready for It?”, „Call It What You Want”) oraz The Tonight Show Starring Jimmy Fallon („New Year’s Day”)^[60]. Następnie wyruszyła w trasę Reputation Stadium Tour, która rozpoczęła się 8 maja 2018 roku w Glendale w Arizonie; jako support wystąpiły m.in. Charli XCX i Camila Cabello^[61]. Oprawa wizualna i scenografia trasy w widoczny sposób wykorzystywały motyw węży^[62].

Trasa objęła 53 koncerty na czterech kontynentach i zakończyła się 21 listopada 2018 roku w Tokio w Japonii^[63]. Utwór „Getaway Car” został wydany jako singiel wyłącznie w Australii i Nowej Zelandii, aby promować oceaniczną część trasy w październiku i listopadzie^[64]. Północnoamerykańska część trasy (38 koncertów) przyniosła 266,1 mln dolarów przychodu, przewyższając 70-koncertową amerykańską część trasy A Bigger Bang Tour zespołu The Rolling Stones (245 mln dolarów w latach 2005–2007) i stając się najbardziej dochodową trasą koncertową w historii Ameryki Północnej^[65]. Łącznie Reputation Stadium Tour zarobiła 345,7 mln dolarów według danych Billboard Boxscore^[66].

Drugi koncert na stadionie AT&T Stadium w Arlington w Teksasie został zarejestrowany i wydany 31 grudnia 2018 roku jako produkcja ekskluzywna platformy Netflix^[62].

W Stanach Zjednoczonych Reputation sprzedało się w liczbie 700 000 egzemplarzy już pierwszego dnia dostępności^[67] oraz 1,05 mln po czterech dniach^[68]. Album zadebiutował na pierwszym miejscu listy Billboard 200 z wynikiem 1,238 mln jednostek ekwiwalentu albumu w pierwszym tygodniu, z czego 1,216 mln stanowiła czysta sprzedaż. Sprzedał się lepiej niż wszystkie pozostałe albumy notowane w tym tygodniu łącznie^[69] i od razu stał się najlepiej sprzedającym się albumem 2017 roku^[70][71]. Dzięki temu Taylor Swift została pierwszą artystką, której cztery albumy sprzedały się w nakładzie ponad miliona egzemplarzy w ciągu jednego tygodnia od czasu rozpoczęcia monitoringu sprzedaży przez Nielsen SoundScan w 1991 roku^[72].

Silna sprzedaż Reputation przyczyniła się do branżowej debaty na temat wpływu streamingu na sprzedaż albumów^[49][69], choć płyta trafiła na platformy streamingowe trzy tygodnie po premierze^[73]. Album spędził łącznie cztery (niekolejne) tygodnie na pierwszym miejscu Billboard 200 oraz znalazł się na szczycie rocznego zestawienia Billboard 200 Year-End za 2018 rok^[74][75]. Po przejęciu przez Swift praw do nagrań jej pierwszych sześciu albumów studyjnych, w tym Reputation, płyta powróciła do pierwszej piątki Billboard 200 w maju 2025 roku, po raz pierwszy od sierpnia 2018 roku^[76]. Do stycznia 2024 roku sprzedano w USA 2,478 mln egzemplarzy albumu^[77], a we wrześniu 2025 roku uzyskał on siedmiokrotną platynową certyfikację od Recording Industry Association of America (RIAA) za przekroczenie siedmiu milionów jednostek ekwiwalentu^[78].

Na świecie Reputation sprzedało się w liczbie dwóch milionów egzemplarzy w pierwszym tygodniu od premiery^[69]. Z wynikiem 4,5 mln sprzedanych kopii w 2017 roku był to drugi najlepiej sprzedający się album na świecie (po ÷ Ed Sheerana)^[79]. W krajach anglojęzycznych album dotarł na pierwsze miejsce list sprzedaży i uzyskał ośmiokrotną platynę w Kanadzie, sześciokrotną platynę w Australii^[80][81] i Nowej Zelandii^[82][83] oraz potrójną platynę w Wielkiej Brytanii^[84]; był także numerem jeden w Irlandii. W Europie kontynentalnej osiągnął szczyt notowań w Austrii, Grecji, Holandii, Norwegii, Portugalii, Hiszpanii i Szwajcarii^[85]. Uzyskał podwójną platynę w Austrii^[86], Danii^[87] i Polsce^[88] oraz platynę w Belgii^[89], Francji^[90], Niemczech^[91], Włoszech^[92] i Szwecji^[93]. W regionie Azji i Pacyfiku Reputation otrzymało status platynowej płyty w Singapurze^[94] oraz złotej w Japonii^[95], a w Chinach stało się jednym z najlepiej sprzedających się albumów cyfrowych, osiągając milion sprzedanych kopii do września 2019 roku^[96].