| Data i miejsce urodzenia | |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci | |
| Zawód, zajęcie | |
| Alma Mater |
Adolf Bernard Filip Reinach (ur. 23 grudnia 1883 w Moguncji, zm. 16 listopada 1917 w Diksmuide) – niemiecki filozof, fenomenolog i teoretyk prawa[1].
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Urodził się w Moguncji w żydowskiej rodzinie prawników. Od roku 1901 studiował prawo, psychologię i filozofię na Uniwersytecie w Monachium. W 1905 uzyskał doktorat z nauk prawnych. Studiował też w Getyndze u Edmunda Husserla. Po ukończeniu studiów prawniczych w Tybindze zajął się filozofią. W 1909 habilitował się u Husserla[1].

Po wybuchu I wojny światowej wstąpił w roku 1914 do niemieckiej armii. W tym czasie dokonał konwersji na protestantyzm. Zginął w bitwie na terenie Flandrii[1].
Teoria aktów mowy
[edytuj | edytuj kod]Choć powszechnie za pioniera teorii aktów mowy uznaje się brytyjskiego filozofa Johna Langshawa Austina (jego praca How to do things with words ukazała się posthum w 1962), wskazującego na fakt, że język jest nie tylko strukturą, ale też działaniem, tworzącym nowe stany rzeczy. Tymczasem polsko-niemiecka lingwistka Alicja Sakaguchi[2] [3]uważa, że do takich samych wniosków już w roku 1913 doszedł Adolf Reinach w swojej rozprawie Die apriorischen Grundlagen des bürgerlichen Rechts. Reinach jako pierwszy opisał rodzaje aktów mowy (aktów społecznych), wyróżniając z jednej strony akty społeczne ziemskie (weltlich-irdische Akte), ale również (nie ma ich u Austina i jego kontynuatorów) akty nadziemskie (sakralne, mistyczne, akty przeżycia religijnego)(überirdische Akte). Reinach w tym aspekcie został odkryty dopiero w latach 80. XX w. przez brytyjskich filozofów, a w środowisku niemieckojęzycznym na jego publikacje w tym zakresie jako pierwszy zwrócił uwagę w 1986 roku niemiecki językoznawca Armin Burkhardt[2][4]. Na podobieństwa teorii Reinacha z teorią aktów mowy Austina wskazuje też Marietta Auer (2024)[1].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b c d Marietta Auer, Adolf Reinachs Sprachphilosophie des Privatrechts [online], 2024, s. 4-14 [dostęp 2025-08-21] (niem.).
- ↑ a b Alicja Sakaguchi, Język – mistyka – proroctwo. Od doświadczenia do wysłowienia ., Poznań: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza, 2011, s. 201-204, ISBN 978-83-232-2283-5 [dostęp 2025-08-21].
- ↑ Alicja Sakaguchi, Adolf Reinach (1883 – 1917) – der vergessenne Sprechakttheoretiker, [w:] R. Lipczuk, K. Nerlicki (red.), Synchronische und diachronische Aspekte der Sprache = Stettiner Beiträge zur Sprachwissenschaft, Hamburg 2013, s. 227-243 [dostęp 2025-08-21] (niem.).
- ↑ Armin Burkhardt: Soziale Akte, Sprechakte und Textillokutionen. A. Reinachs Rechtsphilosophie und die moderne Linguistik. Tübingen: Niemeyer, 1986 (za:Sakaguchi 2011, 204)
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- James DuBois, Barry Smith, Adolf Reinach, [w:] Stanford Encyclopedia of Philosophy, CSLI, Stanford University, 20 sierpnia 2018, ISSN 1095-5054 [dostęp 2018-08-20] (ang.).
- ISNI: 0000000115756060
- VIAF: 76445005
- LCCN: n81050340
- GND: 118816438
- NDL: 00550932
- BnF: 12918946x
- SUDOC: 029627818
- SBN: CFIV112792
- NKC: mzk2012691162
- BNE: XX1085066
- NTA: 072355735
- BIBSYS: 90086050
- CiNii: DA04688328
- Open Library: OL133179A
- PLWABN: 9810554133305606
- NUKAT: n01090068
- J9U: 987007275071505171
- LNB: 000029335
- NSK: 000492225
- CONOR: 212086115
- LIH: LNB:BCKI;=su









