Daniel Inouye

Ten artykuł od 2026-02 zawiera treści, przy których brakuje odnośników do źródeł.

Należy dodać przypisy do treści niemających odnośników do źródeł. Dodanie listy źródeł bibliograficznych jest problematyczne, ponieważ nie wiadomo, które treści one uźródławiają.
Sprawdź w źródłach: Encyklopedia PWN • Google Books • Google Scholar • BazHum • BazTech • RCIN • Internet Archive (texts / inlibrary)
Po wyeliminowaniu niedoskonałości należy usunąć szablon {{Dopracować}} z tego artykułu.

Daniel Inouye

senator Daniel Inouye (2008)
Pełne imię i nazwisko	Daniel Ken Inouye
Data i miejsce urodzenia	7 września 1924 Honolulu
Data i miejsce śmierci	17 grudnia 2012 Waszyngton
Przewodniczący pro tempore Senatu Stanów Zjednoczonych
Okres	od 28 czerwca 2010 do 17 grudnia 2012
Przynależność polityczna	Partia Demokratyczna
Poprzednik	Robert Byrd
Następca	Patrick Leahy
Senator Stanów Zjednoczonych z Hawajów
Okres	od 3 stycznia 1963 do 17 grudnia 2012
Poprzednik	Oren E. Long
Następca	Brian Schatz
Kongresmen z Hawajów (cały stan)
Okres	od 21 sierpnia 1959 do 3 stycznia 1963
Poprzednik	(pierwszy kongresmen z Hawajów)
Następca	Thomas Ponce Gill
Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa

por. Daniel Inouye (1946)
kapitan
Przebieg służby
Lata służby	1943–1947
Siły zbrojne	US Army
Jednostki	442 Pułk Piechoty
Główne wojny i bitwy	II wojna światowa: front zachodni: operacja Shingle bitwa o Monte Cassino operacja Dragoon walki na linii Gotów
Odznaczenia

Głos Daniela Inouye

Inouye krytykuje rezolucję AUMF przeciwko Irakowi(inne języki)
Nagranie z 12 stycznia 1991

Problem z odtwarzaniem tego pliku? Zobacz strony pomocy.

Daniel Ken Inouye (jap. 井上建 Inoue Ken; ur. 7 września 1924 w Honolulu, zm. 17 grudnia 2012 w Waszyngtonie) – amerykański polityk, działacz Partii Demokratycznej, który reprezentował ojczysty stan Hawaje w Senacie Stanów Zjednoczonych od 1963.

Od 28 czerwca 2010 przewodniczący pro tempore Senatu Stanów Zjednoczonych, zastąpił na tym stanowisku zmarłego Roberta Byrda.

W latach 1959–1963 zasiadał w Izbie Reprezentantów, a więc reprezentował Hawaje nieprzerwanie od uzyskania przez nie statusu 50. stanu USA. Był też pierwszym senatorem pochodzenia japońskiego. Odznaczony m.in. Medalem Honoru i japońskim Orderem Wschodzącego Słońca.

Urodził się w Honolulu jako syn imigrantów japońskich. Uczęszczał do miejscowych szkół publicznych.

W 1950 ukończył studia na Uniwersytecie Hawajskim. Następnie kontynuował studia na wydziale prawa George Washington University, które ukończył w 1952. W 1953 przyjęto go do palestry, dzięki temu mógł rozpocząć prywatną praktykę.

Jego żona, z którą przeżył ponad 57 lat, zmarła 13 marca 2006. Miał z nią syna, Daniela Kena juniora.

W 1943 wstąpił do 442 Pułku Piechoty, jednostki złożonej z żołnierzy japońskiego pochodzenia, utworzonej przez prezydenta Franklina D. Roosevelta^[1]. Po szkoleniu w Camp Shelby(inne języki) (Missisipi) został wysłany do Włoch w maju 1944^[2]. Walczył m.in. na północ od Rzymu^[3], a następnie we Francji, gdzie jego pułk zdobył miejscowości Bruyères, Belmont i Biffontaine, uczestnicząc także w odsieczy tzw. „Zaginionego Batalionu”(inne języki)^[3]. Za zasługi awansował na podporucznika^[4].

W kwietniu 1945, podczas natarcia na linię Gotów, został ciężko ranny – postrzał w brzuch i zmiażdżenie prawego ramienia (później amputowanego)^[5]. Pomimo obrażeń kontynuował walkę, niszcząc stanowiska karabinów maszynowych. Działania wojenne w Europie zakończyły się trzy tygodnie później^[6].

Po ewakuacji do USA przeszedł blisko dwuletnią rehabilitację w szpitalu wojskowym Percy Jones(inne języki), gdzie zaprzyjaźnił się z Bobem Dole’em^[6]. Rozmowy z nim skłoniły go do rozważenia kariery publicznej, porzucając przedwojenne plany zostania chirurgiem^[7]. W maju 1947 został honorowo zwolniony ze służby w stopniu kapitana^[8], odznaczony m.in. Krzyżem Wybitnej Służby, Brązową Gwiazdą i trzema Purpurowymi Sercami^[6]. W 2000 otrzymał Medal Honoru za działania z 1945 r^[9].

Jego pierwszym publicznym stanowiskiem była praca w charakterze asystenta prokuratora publicznego w Honolulu (1953–1954). W latach 1954–1958 zasiadał w terytorialnej Izbie Reprezentantów, cały czas piastując urząd lidera większości. Z kolei lata 1954–1958 spędził w hawajskim Senacie.

Po przyjęciu Hawajów do Unii jako 50. stanu zdobył nominację Partii Demokratycznej jako kandydat na jedynego wówczas reprezentanta Hawajów w Izbie Reprezentantów Stanów Zjednoczonych (istniał tam tylko jeden okręg wyborczy, tzw. At-Large. Drugi stworzono kiedy już zasiadał w Senacie). Po wygraniu wyborów, 21 sierpnia 1959 objął urząd. W 1960 został wybrany ponownie i zasiadał w Izbie Reprezentantów do 3 stycznia 1963.

Kiedy urzędujący senator, demokrata Oren E. Long, nie ubiegał się o reelekcję w 1962 Inouye zdobył nominację i na to stanowisko. Wygrał wybory większością 69,4 do 30,6 procent głosów. Jego rywalem był republikanin Ben Dillingham. Wybierano go ponownie w latach 1968, 1974, 1980, 1986, 1992, 1998, 2004 i 2010.

Inouye stał się szeroko znany, kiedy był członkiem specjalnej senackiej komisji ds. zbadania Watergate. To on przewodniczył też komisji do zbadania afery Iran-Contras (1987–1989).

23 maja 2005 Inouye był jednym z umiarkowanych senatorów demokratycznych, którzy poszli na kompromis z republikanami w sprawie zatwierdzenia trzech konserwatywnych nominacji prezydenta George’a W. Busha, aby uniknąć impasu, przy czym demokraci zachowali sobie prawo korzystnej interwencji w przyszłości.

Daniel Inouye był określany jako umiarkowany liberał:

• popierał prawo kobiet do przerywania ciąży;
• popierał pełne i równe prawa obywatelskie dla osób innej orientacji seksualnej;
• sprzeciwiał się planom prywatyzacji programu ubezpieczeń społecznych;
• sprzeciwiał się nieograniczonemu prawu do posiadania broni palnej;
• nie popierał instytucji kary śmierci;
• nie popierał kontrowersyjnego PATRIOT ACT;
• głosował w 2002 przeciwko zgodzie na interwencję w Iraku.

• Delegacja Kongresowa z Hawajów

• Biografia w Biographical Directory of the United States Congress (ang.)
• Daniel Inouye w bazie Notable Names Database (ang.)
• Daniel Inouye. OnTheIssues.org. [dostęp 2015-02-16]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-10-16)]. (ang.).
• Louise Chipley Slavicek: Daniel Inouye. New York: Chelsea House, 2007. ISBN 978-0-7910-9271-2. OCLC 71004145. (ang.).
• Bill Yenne: Rising sons. The Japanese American GIs who fought for the United States in World War II. Wyd. 2007. New York: Thomas Dunne Books. ISBN 978-0-312-35464-0. OCLC 122261832. (ang.).