![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/00/Caballar.jpg/240px-Caballar.jpg)
España vaciada (pol. Pusta Hiszpania[1]) – proces depopulacji (zmniejszania się liczby mieszkańców) w poszczególnych miejscowościach i całych regionach Hiszpanii.
Proces depopulacji Hiszpanii wynika przede wszystkim z dwóch głównych przyczyn: ujemnego współczynnika dzietności oraz braku równowagi w przepływach migracyjnych. O ile trend taki dotyka wielu europejskich krajów rozwiniętych, to w Hiszpanii wyludnianie się dużych obszarów jest wyjątkowo poważnym problemem, co doprowadziło do przyjęcia odrębnego terminu „España vaciada” w odniesieniu do wszystkich gmin, w których liczba ludności maleje i są one zagrożone prawie całkowitym opuszczeniem[2].
Jednym z regionów o najwyższym wyludnieniu i najmniejszym wsparciu instytucjonalnym jest León[3]. Badania z 2018 ustaliły, że region ten utracił 21.718 mieszkańców w ciągu roku, czyli prawie 60 osób każdego dnia. Ponad 3500 miastom Hiszpanii grozi do 2028 prawie zupełny zanik. W 31 regionach wiejskich gęstość zaludnienia wynosi poniżej czterech mieszkańców na km². W 26 powiatach ponad 35% ludności ma ponad 65 lat, a w pięćdziesięciu powiatach mniej niż 10% ludności ma mniej niż 15 lat. W najbardziej dotkniętych opuszczeniem miejscach nie ma żadnego naukowego pomysłu na odwrócenie, czy nawet zahamowanie trendu – jest on całkowicie nieodwracalny. Doświadczenie życia w pustoszejącej lub prawie opustoszałej miejscowości stanowi dodatkowe trudne wyzwanie dla pozostałych jeszcze na miejscu ludzi. Może to powodować rozwój poczucia samotności i narastającą frustrację historyczną[4].
Na problem pustoszenia dużych obszarów Hiszpanii wpływ miało destrukcyjne błędne koło kilku różnych czynników: braku usług lokalnych, słabości struktury gospodarczej, bezrobocia, emigracji młodzieży (głównie kobiet), maskulinizacja, starzenie się społeczeństwa, izolacja i pustynnienie. Centralistyczny model rozwoju, zapoczątkowany w okresie rządów Francisco Franco i kontynuowany do dziś przez wszystkie kolejne rządy, spowodował głęboką segregację przestrzenną pomiędzy środowiskiem wiejskim a miejskim. Niezmiennie propagowano model rozwoju zależnego od dużych miast i wyniszczającego mniejsze ośrodki, w którym świat wsi podporządkowany był całkowicie rozwojowi miast. Ludność wiejska musiała się wyżywić we własnym zakresie, a oprócz tego dostarczać taniej siły roboczej najpierw do sektora przemysłowego, a następnie do usług. W tym modelu rozwoju migracje do miast opróżniły wsie i miasteczka z ludzi – nastąpiła kolonizacja wewnętrzna państwa[4].
-
Mapa gęstości zaludnienia w gminach hiszpańskich według spisu powszechnego z 2008
-
Zróżnicowanie populacji Hiszpanii w latach 1981–2005 pokazujące prowincje, które w tym okresie straciły najwyższy procent populacji
Zagadnienie przez długi czas było pomijane przez media głównego nurtu, jak i władze państwowe. W 2016 ukazał się esej Sergio del Molino zatytułowany „La España Vacía” oraz książka na ten temat, które rozbudziły zainteresowanie społeczne problemem. Conferencia de Presidentes y Presidentas Autonómicos, która odbyła się 17 stycznia 2017 zainicjowała debatę demograficzną toczoną przez kilka hiszpańskich wspólnot autonomicznych na temat depopulacji. 27 stycznia 2017 ogłoszono ustawę RD 40/2017, ustanawiającą Komisarza ds. Wyzwania Demograficznego. Partie polityczne i organizacje społeczne podejmują z mniejszym lub większym skutkiem różnego rodzaju działania mające na celu poprawę sytuacji[4].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Krystian Heffner, "Trendy migracyjne i ich znaczenie dla strategii rozwoju regionalnego–przykład województwa opolskiego", w: Migracje i rozwój regionu, s. 67
- ↑ M. Redondo de Sa , S. Postigo Mota , La España vaciada, „Revista Rol de Enfermería”, 44 (2), 2021, s. 21–32, ISSN 0210-5020 [dostęp 2023-09-01] (hiszp.).
- ↑ María José Rodríguez-Rejas , Enrique Javier Díez-Gutiérrez , Territorios en disputa: un estudio de caso en la España vaciada, „Ciudad y Territorio Estudios Territoriales”, 53 (208), 2021, s. 371–390, DOI: 10.37230/CyTET.2021.208.05, ISSN 2659-3254 [dostęp 2023-09-01] (hiszp.).
- ↑ a b c Fernando Fernandez , ¿Cómo arreglar el problema de la España vaciada? Soluciones de fondo, soluciones cosméticas o colonización interior, „Papeles de relaciones ecosociales y cambio global” (147), 2019, s. 131 .