Kryształ hornblendy (ciemnozielony) o długości około 35 mm, z apatytem (biały) | |
| Właściwości chemiczne i fizyczne | |
| Skład chemiczny |
Uwodniony krzemian rozmaitych metali (NaCa |
|---|---|
| Twardość w skali Mohsa |
5,5 |
| Łupliwość |
Doskonała |
| Pokrój kryształu |
Kryształy słupkowe, wydłużone, zbliźniaczenia; skupienia ziarniste, zbite, promieniste i włókniste |
| Układ krystalograficzny |
Jednoskośny |
| Gęstość |
3,0–3,5 g/cm³ |
| Właściwości optyczne | |
| Barwa |
Ciemnozielona, ciemnobrunatna, czarna |
| Rysa |
Biała, białoszara |
| Połysk |
Szklisty |

Hornblenda – z niem. die Hornblende (A.G.Werner 1789 r.) – minerał z grupy amfiboli, ważny składnik skał magmowych (zasadowych i melanokratycznych – ultrazasadowych) oraz skał metamorficznych. Ma wiele odmian polimorficznych, w których występują wszystkie kationy zawarte we wzorze:
NaCa
2(Mg,Fe,Al)
3(SiAl)
8O
22(OH)
2 – uwodniony krzemian rozmaitych metali.
Minerały z grupy hornblendy są najważniejszymi przedstawicielami amfiboli. Do grupy tej należą:
- hornblenda zwyczajna – tworzy skupienia ziarniste i krótkosłupowe kryształy o ciemnozielonej barwie.
- hornblenda bazaltowa – występuje zawsze w postaci dobrze wykształconych, idiomorficznych kryształów o barwie czarnobrązowej.
Do szeregu kryształów mieszanych hornblendy należą: edenit, czermakit, pargasyt, hastingsyt, kaersutyt, barkewikit.
Właściwości
[edytuj | edytuj kod]- Barwa: ciemnozielona, ciemnobrunatna, czarna,
- Układ krystalograficzny: jednoskośny
- Pokrój: kryształy słupkowe, wydłużone, zbliźniaczenia; skupienia ziarniste, zbite, promieniste i włókniste
- Połysk: szklisty
- Twardość: 5,5
- Rysa: biała, białoszara
- Łupliwość: doskonała
- Gęstość: 3,0–3,5 g/cm³
Występowanie
[edytuj | edytuj kod]Minerał skał magmowych i metamorficznych:
- w kwaśnych jako domieszka
- w zasadowych jako główny składnik.
Występuje przede wszystkim w granicie, sjenicie, diorycie. Często pojawia się w gabrze, gdzie tworzy się z diallagu. Hornblenda bazaltowa pojawia się w wielu skałach wulkanicznych. Pospolicie występuje w metamorficznych amfibolitach i łupkach amfibolitowych. Piękne okazy spotyka się w wielu miejscach. Towarzyszą jej zwykle kwarc, almandyn, tytanit, kyanit, flogopit, granaty oraz albit[1].
W Polsce: Spotykana w andezytach z góry Wdżar k. Czorsztyna i w okolicy Szczawnicy. Pospolity składnik amfibolów z rejonu Tatr i Sudetów oraz gabra okolic Sobótki, Nowej Rudy i Ząbkowic Śląskich.
Miejsca występowania: Norwegia – Arenda, Włochy – w lapillach wulkanicznych Wezuwiusza, Czechy – okolice Pilzna.
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Hornblende, [w:] Mindat.org [online], Hudson Institute of Mineralogy [dostęp 2025-11-11] (ang.).









