Ten artykuł należy dopracować:

od 2025-12 → usunąć pustosłowie,
od 2025-12 → usunąć/zweryfikować prawdopodobną twórczość własną,
od 2010-06 → dodać przypisy do treści niemających odnośników do źródeł.
Dokładniejsze informacje o tym, co należy poprawić, być może znajdują się w dyskusji tego artykułu.
Po wyeliminowaniu niedoskonałości należy usunąć szablon {{Dopracować}} z tego artykułu.

Ten artykuł dotyczy króla Wielkiej Brytanii. Zobacz też: Jerzy V – król Gruzji.

Jerzy V

Król Wielkiej Brytanii i dominiów: Australia 1910–1936 Indie 1910–1936 (jako cesarz)[1] Irlandia 1922–1936 Nowa Fundlandia 1910–1936 Nowa Zelandia 1910–1936 Południowa Afryka 1910–1936
Okres	od 6 maja 1910 do 20 stycznia 1936
Koronacja	22 czerwca 1911
Poprzednik	Edward VII
Następca	Edward VIII Windsor
Król Kanady
Okres	od 11 grudnia 1931 do 20 stycznia 1936
Poprzednik	Edward VII
Następca	Edward VIII
Dane biograficzne
Dynastia	Sachsen-Coburg-Gotha, Windsorowie (od 1917 roku)
Data i miejsce urodzenia	3 czerwca 1865[2] Londyn
Data i miejsce śmierci	20 stycznia 1936[2] Sandringham
Ojciec	Edward VII Koburg
Matka	Aleksandra Duńska
Żona	Maria Teck
Dzieci	Edward, Albert Jerzy, Maria, Henryk, Jerzy, Jan
Odznaczenia
Multimedia w Wikimedia Commons

Jerzy V, właśc. Jerzy Fryderyk Ernest Albert, ang. George Frederick Ernest Albert (ur. 3 czerwca 1865^[2] w Londynie^[2], zm. 20 stycznia 1936^[2] w Sandringham) – król Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii^[2] (od 1927 Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej^[2]) i cesarz Indii od 6 maja 1910 do 1936^[2]. W czasie I wojny światowej zmienił nazwisko na Windsor, gdyż dotychczasowe o niemieckim pochodzeniu (Coburg) kojarzone było z wrogimi Niemcami. Za jego rządów w 1922 Imperium brytyjskie osiągnęło rozmiar 36,6 miliona km², stając się największym imperium w historii ludzkości.

Urodził się w Marlborough House. Był drugim synem Alberta Edwarda, księcia Walii, i jego żony, księżniczki duńskiej Aleksandry. Został ochrzczony 7 lipca 1865 w zamku Windsor. Wychowywał się ze starszym bratem, Albertem Wiktorem, księciem Clarence i Avondale, pod okiem Daltona, proboszcza Sandringham.

W styczniu 1877 rozpoczął służbę w Królewskiej Marynarce Wojennej^[2] na okręcie HMS Britannia. Przez kolejne dwa lata służył jako kadet. W 1879 został porucznikiem marynarki i rozpoczął służbę na HMS Bacchante. 8 października 1883 otrzymał dyplom kapitana marynarki. Jego kariera została przerwana w 1892, kiedy to dowiedział się o śmierci starszego brata. W 1892 został mianowany księciem Yorku. W 1898 pełnił swoją ostatnią służbę na pokładzie HMS Cressent, po czym wystąpił z marynarki.

Podczas służby w Royal Navy przez pewien czas stacjonował na Malcie, gdzie jego dowódcą był stryj, książę Edynburga. Jerzy poznał tam jego córkę, Marię. Królowa Wiktoria, książę Walii i książę Edynburga zaaprobowali kandydatkę na żonę, ale swój sprzeciw wyraziła matka potencjalnej narzeczonej, dlatego Maria pod wpływem matki odrzuciła jego zaręczyny. Po śmierci Alberta w 1892 królowa Wiktoria przekonała Jerzego, by poślubił narzeczoną księcia, Marię Teck. Para wymieniła ze sobą dwa listy, a 6 lipca 1893 wzięła ślub w kaplicy królewskiej w St. James’s Palace. Mieli sześcioro dzieci: Edwarda VIII (23 czerwca 1894 – 28 maja 1972), Jerzego VI (14 grudnia 1895 – 6 lutego 1952), Wiktorię Aleksandrę Alicję Marię (25 kwietnia 1897 – 28 marca 1965), Henryka Wilhelma Fryderyka Alberta (31 marca 1900 – 10 czerwca 1974), Jerzego Edwarda Aleksandra Edmunda (20 grudnia 1902 – 25 sierpnia 1942) i Jana Karola Franciszka (12 lipca 1905 – 18 stycznia 1919).

24 maja 1892 królowa Wiktoria mianowała Jerzego księciem Yorku, hrabią Inverness i baronem Killarney. Książę i księżna Yorku mieszkali głównie w York Cottage w Sandringham, gdzie prowadzili życie zgodnie z wzorem klasy średniej. Jerzy preferował prostotę i spokój, czym różnił się od swojego ojca. Razem z żoną wypełniał królewskie obowiązki. W 1901 udali się w podróż po Imperium Brytyjskim. Odwiedzili Australię, gdzie książę otworzył pierwszą sesję australijskiego parlamentu. Następnie udali się do Południowej Afryki, Kanady i Nowej Zelandii, gdzie na ich cześć w Auckland otwarto Cornwall Park.

Po śmierci królowej Wiktorii w 1901 i objęciu tronu przez Edwarda VII został księciem Kornwalii i księciem Rothesay. 9 listopada 1901 został mianowany księciem Walii i hrabią Chester. Król Edward VII lepiej przygotował syna do rządów, niż on sam został przygotowany przez swoją matkę, która odsuwała go od spraw państwowych. Jerzy czytał państwowe dokumenty, często zasięgając rady żony, która też pisała za niego jego przemówienia. W 1906 odbył podróż do Indii, gdzie był zdegustowany dyskryminacją rasową i postulował większy udział Hindusów w rządach^{[potrzebny przypis]}.

Po śmierci króla Edwarda VII 6 maja 1910 objął tron, stając tym samym wobec istotnych wyzwań ustrojowych, w tym reformy Izby Lordów. Kryzys konstytucyjny związany z ograniczeniem jej kompetencji przypadł na okres rządów Herberta Henry’ego Asquitha, który w 1910 uzyskał mandat wyborczy do przeprowadzenia zmian. Jerzy V aktywnie uczestniczył w życiu politycznym, m.in. desygnując Stanleya Baldwina na następcę Alfreda Bonara Lawa i nakłaniając Jamesa Ramsaya MacDonalda do utworzenia w 1931 Rządu Narodowego^[2].

22 czerwca 1911 w opactwie westminsterskim został koronowany na króla Zjednoczonego Królestwa. Ceremonię koronacyjną zarejestrował pierwszą na świecie ręczną kamerą filmową (zwaną aeroskopem) polski wynalazca Kazimierz Prószyński^[3]. Król Jerzy V był człowiekiem głęboko wierzącym i sama koronacja nie była dla niego jedynie podniosłą ceremonią, ale także wielkim przeżyciem religijnym. Uważał siebie za władcę wyniesionego poprzez przymierze z Bogiem, związanego przysięgą służby swemu ludowi. Obiecał służyć swojemu krajowi i poddanym, kierować się prawem i sprawiedliwością oraz zachować religię protestancką i Kościół anglikański^{[potrzebny przypis]}. Obietnica zachowania protestantyzmu była złagodzoną wersją wcześniejszego tekstu zawierającego oskarżenia pod adresem katolicyzmu. Jerzy V nie chciał obrazić katolików mieszkających w Wielkiej Brytanii, zwłaszcza w czasie, kiedy poważnego znaczenia nabrała kwestia autonomii Irlandii. Ponadto król wiedział, że w całej Anglii zarówno obrzędy, jak i nauczanie kościoła stawały się podobne do praktyk i treści właściwych dla Kościoła rzymskiego^{[potrzebny przypis]}.

W grudniu 1911 razem z żoną udał się w podróż do Indii, gdzie mieli odebrać hołd jako cesarz i cesarzowa. Wizyta stanowiła dla Anglii potwierdzenie potęgi Imperium i lojalności milionów mieszkańców Azji. W uroczystości uczestniczyło 100 tys. mieszkańców, a Jerzy i Maria w nowych koronach, wykonanych specjalnie na tę okazję, zostali usadzeni na wysokim tronie pod złotą kopułą.

Przystępując 4 sierpnia 1914 do I wojny światowej, Wielka Brytania dążyła do zniszczenia swego głównego rywala – Niemiec oraz zabezpieczenia i poszerzenia wpływów na Bliskim Wschodzie. Kierując się nastrojami patriotycznymi i antyniemieckimi, Jerzy V zdecydował o zmianie niemieckiego brzmienia nazwiska dynastii z Sachsen-Coburg-Gotha na Windsor, co miało znaczenie symboliczne i propagandowe^[2]. Spodziewano się, że wojna potrwa krótko i przy pomocy Francuzów i Rosjan Anglia zwycięży w ciągu kilku miesięcy. Większość Brytyjczyków z radością powitała deklarację przystąpienia do wojny. W znacznym stopniu podniesiono wydatki na flotę i armię, rozbudowano bazy morskie, a cały kraj podzielono na okręgi wojskowe^{[potrzebny przypis]}. Jerzy V podczas wojny odwiedzał brytyjskie bazy morskie, szpitale, obszary objęte bombardowaniami, przeprowadzał inspekcje i spotykał się z tysiącami obywateli. Wprowadził także w pałacu Buckingham takie ograniczenia, jakie odczuwała większość społeczeństwa – racjonowano żywność, wypożyczono konie z królewskich stajni do ciągnięcia ambulansów, a powozy służyły do przewożenia rannych żołnierzy.

Dwaj synowie króla walczyli na froncie, na którym pojawiał się też sam Jerzy V. Popierał ideę ścisłej współpracy aliantów i jako pierwszy oddał brytyjską armię pod rozkazy marszałka Focha. W 1915 został lekko ranny, gdy w czasie przeglądu wojska jego koń, spłoszony wystrzałami, zrzucił go na ziemię.

Pod wpływem swojego premiera, został zmuszony do usunięcia z kaplicy św. Jerzego w Windsorze sztandarów ośmiu kawalerów Orderu Podwiązki, którą ustanowił król Edward III w 1348. Jerzy V uważał za bezmyślne odrzucanie wszystkiego, co niemieckie, i dlatego kategorycznie odmówił usunięcia mosiężnych plakietek z imionami kawalerów, które uważał za świadectwo historii. Monarcha twierdził, że istnieją o wiele ważniejsze oznaki patriotyzmu, a takie postępowanie uznał za pogwałcenie minionych dziejów^{[potrzebny przypis]}.

Car Mikołaj II (kuzyn Jerzego V) i caryca Aleksandra Fiodorowna w marcu 1917 zostali zmuszeni do abdykacji z powodu rewolucji lutowej. Zwrócili się do Jerzego z prośbą o zgodę na emigrację dla siebie i swoich dzieci. Pierwszą reakcją Jerzego było zaoferowanie swojemu kuzynowi azylu w Anglii, ale w drugiej połowie marca zmienił zdanie. Lord Stamfordham(inne języki), osobisty sekretarz króla, doradził, że w takiej sytuacji brytyjska monarchia konstytucyjna zostałaby skojarzona z obcą autokracją, co byłoby dźwignią dla tych wszystkich, którzy w obecnym czasie żądali republiki w Anglii. Król musiał wziąć pod uwagę tę opinię, gdyż obawiał się silnej niechęci opinii publicznej i osłabienia swojej pozycji. Bał się uchodzić za obrońcę zdetronizowanego monarchy, w chwili gdy zagrożona była jego własna monarchia i rodzina, za którą czuł się odpowiedzialny. Rodzina carska została przewieziona z Carskiego Sioła do Tobolska na Syberii, a w kwietniu 1918 trafiła do Jekaterynburga na Uralu, gdzie trzy miesiące później została zamordowana. Pod koniec czerwca 1918 Jerzy V napisał w swoim pamiętniku: „To było bezmyślne morderstwo. Byłem przywiązany do Mikołaja, który był najserdeczniejszym z ludzi i prawdziwym dżentelmenem: kochał swój kraj oraz ludzi”^[4].

Coraz więcej poddanych uważało, że niemieckie rodowe nazwisko dynastii, Saxe-Coburg-Gotha (niem. Sachsen-Coburg-Gotha), dowodzi jej proniemieckich nastawień. Do premiera kierowano listy z zapytaniem, jak zamierza wygrać wojnę, skoro sam król jest „Niemcem”. Wówczas zwrócono się do dyrektora Królewskiego Kolegium Heraldycznego o ustalenie właściwego rodowego nazwiska króla Jerzego V. Kiedy akademicy zastanawiali się nad nazwiskiem, król znalazł wyjście z tej sytuacji, uznając, że niezbędny jest publiczny gest solidarności z angielską historią, aby udowodnić narodowi, że jego przodkowie są jednymi z nich. Lord Stamfordham zauważył, że król Edward III często występował jako Edward Windsor. Monarcha darzył wielkim zaufaniem swojego sekretarza, a jego pracę podsumował jednym zdaniem: „To on nauczył mnie być królem”. Uznał, że skojarzenia były zupełnie bezpieczne: zamek – miasto – dynastia i zdecydował, że rodzina królewska będzie nazywała się Windsor^{[potrzebny przypis]}.

W połowie lipca 1917 Rada Przyboczna zaaprobowała stosowny dekret, który następnego dnia (17 lipca) ukazał się we wszystkich brytyjskich gazetach: „(...) odtąd Dom Nasz i Ród zwać się będzie i winien być znany jako Dom i Ród Windsor; (...) Postanowiliśmy w imieniu Własnym oraz wszystkich naszych potomków i wszystkich pozostałych potomków Naszej Babki Królowej Wiktorii (...) zrezygnować ze wszystkich niemieckich Tytułów i Godności oraz zaprzestać ich stosowania”. Zmiana nazwy dynastii nie wystarczała dla dalszego istnienia monarchii. Król zdawał sobie sprawę z tego, że w obliczu tak trudnych dla narodu chwil nie wolno pominąć niczego, co pomoże w umocnieniu pozycji Korony.

Także Clive Wigram(inne języki), zastępca prywatnego sekretarza króla, próbował ożywić i umocnić monarchię. Postrzegał on rodzinę królewską jako ważny instrument propagandowy, służący interesom Wielkiej Brytanii. Ponieważ monarchii brakowało skutecznych rzeczników, Wigram uznał, że należy zręcznie wciągnąć prasę do tworzenia pozytywnego wizerunku króla i upowszechnić w społeczeństwie walory i znaczenie monarchii. Jeszcze kilka lat wcześniej Jerzy V nawet nie chciałby o tym słyszeć, gdyż z trudem tolerował prasę i radio. Jednak teraz wiedział, że Wigram ma rację, pomimo iż jego plan może doprowadzić do zmniejszenia dystansu między monarchą a społeczeństwem. Aż do końca panowania króla Clive Wigram był niezmożonym promotorem bezustannego zainteresowania mediów rodziną królewską. Potrafił doskonale wykorzystywać najlepsze cechy rodziny królewskiej, której odtąd podczas oficjalnych wystąpień, przemówień i ceremonii stale towarzyszyły media^{[potrzebny przypis]}.

Coraz więcej problemów sprawiał starszy syn Jerzego, książę Edward. Z uporem starał się być zwykłym arystokratą i nie izolował się od niższych sfer ze względu na swe urodzenie. Króla irytowało także zbyt długie kawalerstwo syna i jego romanse. Książę zawsze wybierał kobiety, które nie były akceptowane przez jego rodziców – rozwódki, mężatki. Wiedział, że jeśli obdarzy względami dziewczynę, która mogłaby bez przeszkód zostać księżną Walii, a następnie królową, przyspieszyłoby to tylko ujawnienie tajemnicy o jego bezpłodności, cechy niepożądanej u księcia Walii. Poza tym Edward niechętnie widział siebie w roli monarchy. Król był rozgoryczony postępowaniem syna, zwłaszcza w obliczu upadku monarchii europejskich^{[potrzebny przypis]}.

Młodszy syn Jerzego, Albert, wraz ze swoją żoną, lady Elżbietą Bowes-Lyon, wszystkimi swoimi poczynaniami urzeczywistnili wymarzoną przez króla wizję rodziny królewskiej. Ich ślub odbył się 26 kwietnia 1923 w Westminster Abbey. Elżbieta była pierwszą kobietą nie pochodzącą z królewskiego rodu, która poślubiła członka brytyjskiej rodziny panującej. Szybko podbiła serca prasy, publiczności, a przede wszystkim samego monarchy, a Jerzy V doceniał jej poświęcenie i oddanie dla Alberta. Obaj synowie skarżyli się na silną nerwicę, najpewniej spowodowaną wybuchowym charakterem ojca^[5].

Król w głębi duszy był konserwatystą, chociaż starał się to ukrywać, zachowując bezstronność w polityce wewnętrznej. W 1924 wybory wygrała Partia Pracy i premierem został socjalista Ramsay MacDonald. Na uroczystość jego nominacji król wybrał się w czerwonym krawacie, czym wzbudził poklask opinii publicznej. W 1932 za radą królowej wygłosił przemówienie na falach BBC.

W 1926 Anglia znajdowała się w fatalnym położeniu gospodarczym i społecznym. Rozpoczęły się masowe demonstracje, a 4 maja wszystkie związki zawodowe ogłosiły przerwanie pracy. W tej sytuacji król naciskał na swojego premiera, aby ten nie rezygnował z pojednawczego tonu wobec robotników, a także nie zakazywał bankom udzielania pożyczek związkom zawodowym. Jerzy V uważał, że nie należy osądzać tych ludzi, zanim samemu nie spróbuje się żyć z ich nędznych zarobków. Wiadomo także, że monarcha prywatnie przekazał pewne sumy na rzecz funduszu zapomogowego górników. Jerzy dotkliwie odczuwał fakt, że nie może w istotniejszy sposób wpłynąć na zmianę sytuacji i nigdy wcześniej nie czuł się równie bezsilny jako król wszystkich Brytyjczyków. Zachowując bezstronne stanowisko, złożył wiele niezapowiedzianych wizyt w ubogich domach East Endu, Liverpoolu i Manchesteru. Choć nie mógł zrobić więcej prócz wyrażania współczucia, czynił to z prawdziwą sympatią i w sposób godny podziwu.

Na początku 1930 Anglia znalazła się pod wpływem światowego kryzysu, który szczególnie odbił się na produkcji i handlu. Spadł poziom brytyjskiego eksportu, a prawie 3 miliony ludzi nie miało pracy. W celu wyjścia z kryzysu gospodarczego rząd redukował wysokość zasiłków dla robotników, zwiększał podatki i zabiegał o pożyczki w Stanach Zjednoczonych.

W 1931 w wyniku trudnej sytuacji gospodarczej doszło do podziału laburzystowskiego rządu MacDonalda. Przeciw dalszym redukcjom zasiłków dla bezrobotnych opowiadali się już nie tylko robotnicy, ale i niektórzy członkowie rządu. Premier postanowił podać się do dymisji. W tej sytuacji Jerzy V poprosił o spotkanie liderów partii opozycyjnych. Herbert Samuel radził, aby MacDonald pozostał na czele rządu i kontynuował program gospodarczy. Jeżeli nie udałoby się tego dokonać, to najlepszą alternatywą dla premiera byłby Rząd Narodowy, składający się z trzech partii. Jeszcze tego dnia Baldwin udzielił takiej samej rady i wyraził zgodę na działanie pod rządami MacDonalda. Król uważał, że premier jest jedyną osobą, która mogłaby poprowadzić kraj i był zdecydowany na utworzenie Rządu Narodowego. Zaczęto oskarżać Jerzego V o stronniczość i nie rozumiano, dlaczego nie konsultował się z większością partii laburzystowskiej, tylko dawał pierwszeństwo koncepcji koalicji. Dopóki MacDonald pozostawał legalnie wybranym premierem, Jerzy V – zgodnie z konstytucją – nie mógł konsultować się z innymi siłami politycznymi bez mandatu z jego strony. Konieczne było szybkie działanie, gdyż rezerwy skarbowe państwa kończyły się, a zagraniczni inwestorzy tracili zaufanie do brytyjskiej gospodarki, natomiast prezes Banku Anglii otwarcie przyznawał, że krajowi grozi bankructwo. Także jeden z dyrektorów poinformował monarchę, że nowojorscy bankierzy udzielą Anglikom pożyczki, ale pod warunkiem obcięcia 10% z zasiłków dla bezrobotnych. Rząd odrzucił jednak tę propozycję.

Premier MacDonald spotkał się następnego dnia z Baldwinem i Samuelem na audiencji u króla oraz poinformował ich, że nadal chce zrezygnować ze swojego stanowiska. Jerzy V znów odmówił przyjęcia rezygnacji i poradził, że lepiej będzie, jeżeli pozostanie na swoim urzędzie. Uważał, że to wzmocni jego pozycję, a odejście może ją jedynie osłabić. Monarcha poprosił liderów trzech partii, aby spróbowali się porozumieć dla dobra państwa, po czym pozostawił ich samych. Po godzinie Jerzy V powrócił, a liderzy partii przedstawili mu projekt Rządu Narodowego, na którego czele miał stanąć MacDonald. Pomimo poparcia konserwatystów i liberałów koalicja ta miała istnieć tylko do zakończenia kryzysu gospodarczego w kraju. Następnie zwołano by wybory powszechne, w których te trzy partie walczyłyby o indywidualne zwycięstwo.

Bez inicjatywy króla nie doszłoby do utworzenia Rządu Narodowego. Wielkim jego osiągnięciem było doprowadzenie do spotkania trzech partii, które zrezygnowały z rywalizacji i połączyły swe siły w walce o dobro kraju. Jerzy V wiedział, że musi działać bez zwłoki, gdyż nie ma czasu na przyjęcie rezygnacji szefa rządu i przeprowadzenie nowych wyborów powszechnych. W skład Rządu Narodowego wszedł szereg uzdolnionych polityków, dzięki którym angielska gospodarka zaczęła przezwyciężać trudności. Dzięki trafnemu posunięciu króla Anglia uniknęła anarchii i politycznego chaosu.

Pomimo nadal trudnej sytuacji gospodarczej, popularność monarchy potwierdziły uroczystości srebrnego jubileuszu jego panowania^[2]. 6 maja 1935 z tej okazji zjechały setki tysięcy ludzi, a w udekorowanym Londynie przez cały tydzień trwały parady i występy na cześć króla. Wszędzie widniały transparenty narodu głoszące oddanie, lojalność i uwielbienie dla władcy. Jerzy V reprezentował w ich pojęciu tradycję, był dla nich wzorcem przyzwoitości i odwagi, czego dowiódł tak usilnie walcząc o przetrwanie monarchii. Jubileusz mógł być tylko przedstawieniem i chęcią dania ludziom nieco radości, pokazał jednak, że naród potrafi utożsamić się z jego bohaterami i jest im całkowicie oddany.

Był jednym z pierwszych monarchów, którzy dostrzegli znaczenie radia jako środka masowego przekazu; z jego inicjatywy wprowadzono bożonarodzeniowe orędzia radiowe do narodu i imperium^[2].

W styczniu 1936 lekarze byli poważnie zaniepokojeni stale pogarszającym się stanem zdrowia króla. Uznano za konieczne zwołanie Tajnej Rady w celu podpisania przez monarchę zgody na powołanie Rady Państwa sprawującej władzę w jego imieniu podczas choroby. W jej skład weszli: królowa Maria, książę Walii Edward, książę Gloucester Henryk i książę Kentu Jerzy. 19 stycznia 1936 król złożył podpis na stosownym dokumencie i wiedział, że jest to już jego ostatnie spotkanie z ministrami^[6].

20 stycznia 1936 zapadł w stan śpiączki, a lord Dawson, jego osobisty lekarz, podał oficjalny komunikat do BBC, że „życie króla spokojnie zmierza ku swemu zakończeniu”. Królowa Maria zdecydowała, że nie ma sensu przedłużać życia jej męża w sytuacji, gdy jego zgon jest już tylko kwestią czasu. Przez 50 lat pełna relacja o śmierci króla, czyli dokonaniu eutanazji^[7], była skrywana, aż do chwili udostępnienia badaczom całości zapisków Dawsona: Około godziny 23 stało się rzeczą oczywistą, że końcowa faza agonii może trwać kilka godzin. (...) Postanowiłem zatem wyznaczyć moment końca i podałem (osobiście) ¾ g morfiny, a nieco później 1 g kokainy do nabrzmiałej żyły szyjnej. (...) Przerwy między oddechami wydłużały się i życie odeszło tak spokojnie i niepostrzeżenie, że trudno było powiedzieć, w którym momencie to się stało. Na rzecz zapisu historycznego przyjęto, że król Jerzy V zmarł 20 stycznia 1936 o godz. 23:55^[8]. Ciało monarchy zostało wystawione w Westminsterze, gdzie w przeciągu zaledwie czterech dni hołd przed trumną złożyło blisko 800 tys. poddanych.

• HMS „King George V” - nazwa brytyjskich okrętów

• Jan Palmowski: Słownik Najnowszej Historii Świata 1900-2007. T. 3. Cz. iq—marto. Warszawa: Rzeczpospolita, 2008. ISBN 978-83-7469-685-2.
• Charles Phillips: The Illustrated Encyclopedia of Royal Britain. John Haywood, Richard G. Wilson (konsult.). New York: Metro Books, 2011. ISBN 978-1-4351-1835-5.