Jonizator wody

Jonizator wody – urządzenie gospodarstwa domowego, które zgodnie z deklaracjami dystrybutorów zwiększa pH wody pitnej wykorzystując elektrolizę, aby oddzielić ze strumienia wody związki zasadowe i kwasowe. Zwolennicy twierdzą, że konsumpcja wody alkalicznej (zasadowej) przynosi wiele korzyści zdrowotnych, podobnie jak jedna z praktyk medycyny niekonwencjonalnej – dieta alkaliczna. Twierdzenie to bywa krytykowane na gruncie chemii i fizjologii^[1]. Niektóre badania potwierdzają jednak korzystne działanie wody alkalicznej na organizm, w tym poprawę trawienia, działanie spowalniające procesy starzenia, lepsze parametry nawadniające^[2] i metabolizm^[3].

Urządzenia te zyskały popularność w Japonii i innych krajach Dalekiego Wschodu, zanim trafiły na rynki USA i Europy.

Pomimo swojej nazwy „jonizatory wody” są zaprojektowane, aby pracować jako elektrolizery wody. Elektroliza jest procesem elektrochemicznym, w którym woda rozkładana jest na wodór i tlen pod wpływem prądu elektrycznego. W procesie elektrolizy chemicznie czystej wody na anodzie zachodzi reakcja:

4 OH−
→ 4 e−
+ 2 H
2O + O
2

ponieważ jony OH−
powstają w wyniku autodysocjacji wody 2 H
2O ⇌ H
3O+
+ OH−
, to proces ten można opisać następującym równaniem:

6 H
2O → 4 e−
+ O
2 + 4 H
3O+

tymczasem na katodzie zachodzi reakcja 2 H
3O+
+ 2 e−
→ H
2 + 2 H
2O, jednak ponieważ kationy H
3O+
również powstają w wyniku dysocjacji wody, to w rezultacie zapis wygląda tak:

2 H
2O + 2 e−
→ H
2 + 2 OH−

Wobec tego sumaryczny zapis reakcji chemicznej wygląda następująco:

2 H
2O → 2 H
2↑ + O
2↑

Elektroliza chemicznie czystej wody zachodzi bardzo powoli^[1] ze względu na bardzo niskie stężenia jonów hydroniowych i wodorotlenkowych (rzędu 10^-7 mol/dm³). W porównaniu z nimi bieżąca woda zawiera bardzo duże stężenia kationów metali (głównie Na+
, K+
, Ca2+
i Mg2+
) oraz anionów Cl−
i HCO−
3, które ułatwiają elektrolizę. To reakcje wymienionych anionów dominują na anodzie – na przykładzie jonu chlorkowego zachodzące w pobliżu tej elektrody reakcje można opisać poniższym układem równań:

2 Cl−
→ 2 e−
+ Cl
2

Cl
2 + 2 H
2O ⇌ HOCl + H
3O+
+ Cl−

Dlatego podobne urządzenia są używane do produkcji wody elektrolizowanej, która zawierając wybielacz jest używana jako środek dezynfekujący^[4]. Podczas elektrolizy woda znajdująca się w pobliżu anody jest odrobinę bardziej kwasowa, natomiast w pobliżu katody zasadowa. Rola jonizatorów wody polega na odprowadzaniu wody znajdującej się w pobliżu katody. Po tym zabiegu woda ma zwiększony poziom jonów wodorotlenkowych (OH−
) i wyższe pH (bardziej zasadowe). Efektywność procesu jest dyskusyjna, ponieważ proces elektrolizy wymaga znacznych nakładów czasu i energii; stąd poziom jonów wodorotlenkowych, które mogą zostać wygenerowane w bieżącym strumieniu wody, w najlepszym wypadku będzie minimalny.

Jonizatory wody są zazwyczaj reklamowane na podstawie oświadczeń zdrowotnych opartych na ich zdolności do uczynienia wody bardziej zasadową. Deklarowany jest szeroki zakres korzyści, obejmujący zdolność do spowolnienia procesu starzenia, zapobieganie chorobom^[5], a nawet ochronę przed opadem radioaktywnym^[6]. Brak jest faktów empirycznych, zarówno potwierdzających te deklaracje, jak i wskazujących zauważalny wpływ picia „jonizowanej wody” na ciało ludzkie^[7]. Picie „jonizowanej wody” nie powinno nawet wpływać na pH ciała^[5] ze względu na proces homeostazy.