![]() | |||||||||||||||||||
kościół parafialny | |||||||||||||||||||
![]() | |||||||||||||||||||
Państwo | |||||||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Miejscowość | |||||||||||||||||||
Wyznanie | |||||||||||||||||||
Kościół | |||||||||||||||||||
Parafia | |||||||||||||||||||
Wezwanie | |||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||
Położenie na mapie obwodu grodzieńskiego ![]() | |||||||||||||||||||
Położenie na mapie Białorusi ![]() | |||||||||||||||||||
![]() | |||||||||||||||||||
Strona internetowa |
Kościół Trójcy Świętej w Gierwiatach – kościół parafialny w Gierwiatach.
Należy do parafii Trójcy Przenajświętszej w Gierwiatach.
Historia
[edytuj | edytuj kod]Pierwszy drewniany kościół w Gierwiatach ufundował biskup wileński Jan przed 1536 roku. Popadł on w ruinę i w 1621 biskup Eustachy Wołłowicz ufundował nowy, również drewniany p.w. Trójcy Św. Spłonął on w 1736 r.[1] W latach 20. XIX w. kosztem kolatora Macieja Domeyki dokonano generalnego remontu kościoła[2]. W 1860 Kazimierz Domeyko ufundował murowaną dzwonnicę i w 1862 r. remont budynku. Kolejny przeprowadzono w latach 1894-1895. Trzy lata później kościół został rozebrany.
Na jego miejscu w latach 1899–1903 w wzniesiono nowy w stylu neogotyckim. Świątynia została poświęcona 8 września 1904 roku. Ze względów formalnych projekt firmowany był przez wileńskiego architekta gubernialnego Aleksieja Połozowa, w istocie był dziełem inż. Ignacego Olszewskiego, brata miejscowego proboszcza (był prawdopodobnie autorem modyfikacji projektu)[3][4][5]. Podczas budowy kościoła, koło zaścianka Gibirdy, na pd. wsch. od Gierwiat uruchomiono cegielnię, by produkowała cegły specjalnie dla świątyni. Z okolicy dostarczano tysiące kurzych jaj dziennie, które oprócz wapna, dodawano do zaprawy murarskiej[6].
Główne środki na budowę pochodziły od Wacława Domeyki i jego matki Anieli z Naruszewiczów Domeykowej. Jej zięć Stanisław Popławski, ofiarował dachówkę na pokrycie kościoła, którą przywieziono z Niemiec[6]. W 1933 wyremontowano wieżę. Istotne remonty przeprowadzono w latach 1982-1990.
W 1950 roku władze sowieckie aresztowały proboszcza ks. Stanisława Chodykę i zesłały do łagru, przez co kościół był zamknięty do 1951[7].
Opis
[edytuj | edytuj kod]Dzwonnica kościoła ma wysokość 61 metrów (według innych źródeł 64[8]), co czyni go najwyższym na Białorusi. Od północy do kościoła przylega park z rzeźbami Apostołów i kolumną z figurą św. Michała Archanioła[9]. Przy kościele znajdują się charakterystyczne dla Litwy, bogato rzeźbione, drewniane krzyże.
Nabożeństwa w kościele odbywają się w językach białoruskim, polskim i litewskim. Odbywają się tutaj koncerty organowe.
Architektura
[edytuj | edytuj kod]W kościele znajdują się organy z 1882 firmy Floriana Ostromęckiego z Wilna. Zostały zbudowane z elementów organów przeniesionych z kościołów w Ostrowcu i Szumsku, które zostały zamknięte w 1866 w ramach represji po powstaniu styczniowym[10].
Galeria
[edytuj | edytuj kod]-
Ogród
-
Ołtarz
-
Przypory ściany kościoła
-
Organy
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Kościoły i klasztory rzymskokatolickie. Województwo wileńskie. Tom 1. Strona 71 [online], orda.of.by [dostęp 2016-06-13] .
- ↑ Kościoły i klasztory rzymskokatolickie. Województwo wileńskie. Tom 1. Strona 73 [online], orda.of.by [dostęp 2016-06-13] .
- ↑ Kościoły i klasztory rzymskokatolickie. Województwo wileńskie. Tom 1. Strona 75 [online], orda.of.by [dostęp 2016-06-13] .
- ↑ Maria Kałamajska-Saeed, Perły z Atlantydy – Relacja Inwentaryzatorska z Białorusi, [w:] W. Walczak i K. Łopatecki (red.), Stan badań nad wielokulturowym dziedzictwem dawnej Rzeczypospolitej, t. I, Białystok 2010 .
- ↑ Kaj, *Ludzie listy i widokówki piszą *: BIAŁORUŚ. [online], *Ludzie listy i widokówki piszą * [dostęp 2016-06-09] .
- ↑ a b Gerwiaty, Kościół Trójcy, podróż do Gerwiat, zabytki architektury Gerwiat, Ostrowiecki powiat, Grodzieński obwód. [online], vedaj.by [dostęp 2017-03-12] (pol.).
- ↑ Kościoły i klasztory rzymskokatolickie. Województwo wileńskie. Tom 1. Strona 70 [online], orda.of.by [dostęp 2016-06-13] .
- ↑ Kościoły i klasztory rzymskokatolickie. Województwo wileńskie. Tom 1. Strona 83 [online], orda.of.by [dostęp 2016-06-14] .
- ↑ ТОП-10 самых красивых костелов Беларуси [online], Zagorai.by - Путешествовать легко [dostęp 2016-06-09] [zarchiwizowane z adresu 2014-08-12] (ros.).
- ↑ Kościoły i klasztory rzymskokatolickie. Województwo wileńskie. Tom 1. Strona 74 [online], orda.of.by [dostęp 2016-06-14] .
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Kościół Św. Trójcy w Gierwiatach na stronie internetowej radzima.org
- Film o kościele Św. Trójcy w Gierwiatach na portalu You Tube (biał.)