
Religia w Turcji – od stuleci zdominowana jest przez islam, który wyznaje zdecydowana większość (98,3%) społeczeństwa. Około 1,2% jest niewierząca, a 0,5% wyznaje inne religie, głównie chrześcijaństwo[1]. Przed islamem w Turcji powszechne było chrześcijaństwo[2].
Według najnowszego sondażu Eurobarometru z 2010 roku odpowiedzi mieszkańców Turcji na pytania w sprawie wiary były następujące[3]:
- 94% – „Wierzę w istnienie Boga”,
- 1% – „Wierzę w istnienie pewnego rodzaju ducha lub siły życiowej”,
- 1% – „Nie wierzę w żaden rodzaj ducha, Boga lub siły życiowej”,
- 4% – „Nie wiem”.
Wolność religijna
[edytuj | edytuj kod]
Konstytucja Turcji określa kraj jako państwo świeckie. Zapewnia wolność sumienia, przekonań religijnych, kultu i zakazuje dyskryminacji ze względu na religię. Jednak rząd nie uznaje prawa do sprzeciwu wobec służby wojskowej[4]. Turcja w 2019 roku znalazła się na 26. miejscu w Światowym Indeksie Prześladowań sporządzonym przez organizację Open Doors. Jako główny powód prześladowania chrześcijan podano nacjonalizm islamski[5].
Islam
[edytuj | edytuj kod]Turcy przybyli z Azji Środkowej w X wieku i zostali nawróceni na islam. Kiedy osiedlili się we współczesnej Turcji, ustanowili swój rząd, zwyczaje i prawa według zasad islamu. Powstały także instytucje społeczno-religijne zwane bractwami sufickimi[6]. Islamizacja Anatolii rozpoczęła się po Bitwie pod Manzikertem w 1071 roku[2]. Dalej rozpowszechnieniu islamu przyczyniło się Imperium Osmańskie (1299-1922), gdzie sułtan był uważany za „obrońcę islamu”[7].
Do roku 1923 islam był oficjalną religią państwową ówczesnego Imperium Osmańskiego. Wraz z utworzeniem Republiki Tureckiej w roku 1923 państwo i religia zostały oddzielone od siebie[8].
Obecnie większość muzułmanów w Turcji to sunnici, którzy stanowią 77,5% wszystkich wyznawców islamu. Pozostałe odłamy w Turcji to głównie alewici, szyici-dżafaryci i alawici[4]. Szacuje się, że Turcja liczy ponad 85 tysięcy meczetów[2]. W 2015 roku Pew Research Center oszacował liczbę muzułmanów na 75,5 miliona, co czyni z Turcji ósmy kraj co do liczebności wyznawców islamu[9].
Chrześcijaństwo
[edytuj | edytuj kod]Chrześcijaństwo w Turcji ma długą historię, sięgającą I wieku naszej ery. Z powodu historycznych obciążeń, takich jak ludobójstwo Ormian i Asyryjczyków, a także ludobójstwo Greków odsetek chrześcijan w Turcji spadł z prawie 25% w 1914 roku, do mniej niż 0,5% obecnie[10]. W przybliżeniu przekłada się to na 200 tysięcy wyznawców[1].
Konstantynopol (współczesny Stambuł) i Antiochia (współczesna Antakya), w Turcji były obok Rzymu, Aleksandrii i Jerozolimy dwoma z pięciu starożytnych patriarchatów chrześcijańskich. Stambuł długo był miastem największej katedry na świecie – Hagia Sophia. Od jej budowy w VI wieku do podboju Stambułu przez Turków w 1453 roku Hagia Sophia służyła jako centrum religijne dla chrześcijaństwa wschodniego i Cesarstwa Bizantyjskiego. Ta wielka budowla stała się meczetem dla Turków, który został przekształcony w muzeum w 1935 roku po tym, jak Turcja stała się republiką świecką[10].
Obecnie do największych grup chrześcijan w Turcji należą: ormianie i prawosławni (88,5 tys.), katolicy (38,7 tys.), protestanci (34,2 tys.). Poza chrześcijanami niezależni (21,6 tys., w tym Świadkowie Jehowy – 5,4 tys.[11]) i niestowarzyszeni (10,8 tys.)[1]. Większość chrześcijan, szczególnie ormiańskich, zamieszkuje okręg stambulski[4].
Inne religie
[edytuj | edytuj kod]Inne religie w Turcji to między innymi: buddyzm (37,6 tys.), bahaizm (22,4 tys.), judaizm (16,7 tys.), tradycyjne religie plemienne (12,4 tys.)[1] i jezydzi (1 tys.)[4].
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b c d WWL 2018 Church History and Facts – TURKEY [online], World Christian Database [dostęp 2019-12-06] [zarchiwizowane z adresu 2019-12-06] (ang.).
- ↑ a b c 17.05. Turcja – kraj, który zwraca się ku swej przeszłości [online], Open Doors Polska [dostęp 2019-12-06] (pol.).
- ↑ Biotechnology Report. Eurobarometr (s. 204, 381). [dostęp 2019-12-06]. (ang.).
- ↑ a b c d TURKEY 2018 INTERNATIONAL RELIGIOUS FREEDOM REPORT [online], U.S. Department of State, 2019 [dostęp 2019-12-06] (ang.).
- ↑ Turcja [online], Open Doors Polska [dostęp 2019-12-06] (pol.).
- ↑ Africa – Turkey. Mission Atlas Project. [dostęp 2019-12-06]. (ang.).
- ↑ BBC – Religions – Islam: Ottoman Empire (1301-1922) [online], www.bbc.co.uk [dostęp 2019-12-06] (ang.).
- ↑ Marzena Godzińska , Religia w państwie Osmanów [online], www.polityka.pl, 2016 [dostęp 2019-12-06] (pol.).
- ↑ The countries with the 10 largest Christian populations and the 10 largest Muslim populations [online], Pew Research Center [dostęp 2019-12-06] (ang.).
- ↑ a b Ramazan Kılınç , Christians have lived in Turkey for two millennia – but their future is uncertain [online], The Conversation [dostęp 2019-12-06] (ang.).
- ↑ Watchtower, Sprawozdanie z działalności Świadków Jehowy na całym świecie w roku służbowym 2022 [online], jw.org .