ANO 2011
| |
| Państwo | |
|---|---|
| Lider | |
| Data założenia |
11 maja 2012 |
| Adres siedziby | |
| Ideologia polityczna | |
| Liczba członków |
2,7 tys. (2021)[1] |
| Młodzieżówka |
Mladé ANO |
| Barwy | |
| Strona internetowa | |
ANO 2011 (ANO) – czeska partia polityczna. Początkowo reprezentowała nurt liberalny[2] i centrowy[3], następnie przeszła na pozycje konserwatywne[4]; określana także jako ugrupowanie populistyczne[5].
Historia
[edytuj | edytuj kod]Ugrupowanie powstało w 2011 jako ruch polityczny Akcja Niezadowolonych Obywateli (cz. Akce nespokojených občanů) – w skrócie ANO (pol. TAK). Założył go Andrej Babiš, przedsiębiorca, miliarder, kontrolujący koncern Agrofert. W 2012 został przekształcony w partię polityczną, głoszącą hasła walki z korupcją i uzdrowienia systemu politycznego. Liderami ANO 2011 zostali m.in. były minister kultury Martin Stropnický i były członek Komisji Europejskiej Pavel Telička. Na dwa miesiące przed wyborami do Izby Poselskiej partia zaczęła w badaniach opinii publicznej przekraczać próg wyborczy, a następnie zwiększać swoje poparcie. Ostatecznie w głosowaniu z 25 i 26 października 2013 dostała ponad 18,7% głosów, zajmując drugie miejsce i zdobywając 47 mandatów poselskich[6].
Ugrupowanie po kilku miesiącach negocjacji przystąpiło do koalicji rządowej, współtworząc wraz z ČSSD i KDU-ČSL rząd Bohuslava Sobotki, w którym przedstawiciele partii objęli 6 ministerstw[7].
W 2014 po raz pierwszy partia wystartowała w wyborach europejskich, wprowadzając do PE VIII kadencji czteroosobową reprezentację[8]. Przystąpiła też do Partii Porozumienia Liberałów i Demokratów na rzecz Europy, którą opuściła w 2024[9].
W ramach koalicji z socjaldemokratami dochodziło do częstych sporów na tle zarzutów o konflikt interesów Andreja Babiša. Ostatecznie w maju 2017 lider ANO 2011 odszedł z rządu[10]. Partia jednocześnie utrzymywała pierwsze miejsce w sondażach. Ostatecznie zwyciężyła w wyborach z 20 i 21 października 2017, otrzymując 29,6% głosów i 78 mandatów[11].
Po nieudanych negocjacjach lider partii zapowiedział utworzenie rządu mniejszościowego[12]. 13 grudnia 2017 prezydent Miloš Zeman dokonał zaprzysiężenia członków gabinetu Andreja Babiša[13], składającego się w większości z polityków ANO 2011 i osób bezpartyjnych ściśle współpracujących z tym ugrupowaniem[14]. 27 czerwca 2018 powstał drugi rząd Andreja Babiša, tworzony przez ANO 2011 i Czeską Partię Socjaldemokratyczną, dla którego poparcie w parlamencie zadeklarowała Komunistyczna Partia Czech i Moraw[15].
W 2019 partia zajęła w Czechach pierwsze miejsce w wyborach europejskich, uzyskując sześć miejsc w Europarlamencie IX kadencji[16]. W wyborach krajowych w 2021 z wynikiem 27,1% głosów ugrupowanie przegrało z centroprawicową koalicją SPOLU; zdobyło jednak od niej o 1 mandat więcej (łącznie 72)[17]. Po wyborach ugrupowanie znalazło się w opozycji. W 2024 ANO 2011 zwyciężyło w kolejnych wyborach do PE[18].
W wyborach do Izby Poselskiej w 2025 ugrupowanie również zajęło pierwsze miejsce (34,5% głosów i 80 mandatów)[19]. ANO 2011 podpisało porozumienie koalicyjne z nacjonalistyczną partią Wolność i Demokracja Bezpośrednia oraz z eurosceptycznym i prawicowym ugrupowaniem Kierowcy dla Siebie[20], współtworząc w grudniu 2025 trzeci gabinet swojego lidera[21].
Poparcie w wyborach
[edytuj | edytuj kod]- Wybory do Izby Poselskiej
| Wybory | Wynik | Mandaty | Zmiana | |
|---|---|---|---|---|
| Głosy (tys.) | % | |||
| 2013 | 927 | 18,7[6] | 47/200
|
– |
| 2017 | 1500 | 29,6[22] | 78/200
|
 31
|
| 2021 | 1458 | 27,1[17] | 72/200
|
 6
|
| 2025 | 1941 | 34,5[19] | 80/200
|
8
|
- Wybory do Parlamentu Europejskiego
| Wybory | Wynik | Mandaty | Zmiana | |
|---|---|---|---|---|
| Głosy (tys.) | % | |||
| 2014 | 245 | 16,1[8] | 4/21
|
– |
| 2019 | 502 | 21,2[16] | 6/21
|
2
|
| 2024 | 776 | 26,1[18] | 7/21
|
1
|
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Členská základna ODS je větší než ČSSD, z mladých uskupení nejvíce roste SPD. ceskatelevize.cz, 22 lipca 2021. [dostęp 2023-07-02]. (cz.).
- ↑ Čechům je nejbližší sociálnědemokratický a liberální světonázor. novinky.cz, 14 października 2013. [dostęp 2013-10-26]. (cz.).
- ↑ Jan Bartoň: CVVM – opět je ve hře pravostředová koalice. virtually.cz, 21 lutego 2014. [dostęp 2014-02-11]. (ang.).
- ↑ Aneta Zachová, Théo Bourgery-Gonse: Czech ANO party a thorn in Renew Europe’s side – still. euractiv.com, 15 lutego 2024. [dostęp 2024-07-06]. (cz.).
- ↑ Štěpán Drahokoupil: Volby 2013: dekonsolidace stranického systému a vzestup anti-politiky. boell.org, 21 listopada 2013. [dostęp 2023-07-02]. (cz.).
- ↑ a b Volby do Poslanecké sněmovny Parlamentu České republiky konané ve dnech 25.10. – 26.10.2013. volby.cz. [dostęp 2013-10-26]. (cz.).
- ↑ Zeman jmenoval Sobotkovu vládu. Utahoval si z textu jeho návrhu. idnes.cz, 29 stycznia 2014. [dostęp 2014-01-29]. (cz.).
- ↑ a b Volby do Evropského parlamentu konané na území České republiky ve dnech 23.05. – 24.05.2014. volby.cz. [dostęp 2014-05-26]. (cz.).
- ↑ Statement on the decision of ANO to leave the ALDE Party. aldeparty.eu, 21 czerwca 2024. [dostęp 2024-07-06]. (ang.).
- ↑ Zeman jmenoval Pilného novým ministrem financí a chválil Babiše. idnes.cz, 24 maja 2017. [dostęp 2017-05-24]. (cz.).
- ↑ Výsledky voleb v České republice: Volby do Poslanecké sněmovny 2017. idnes.cz, 2017. [dostęp 2025-10-05]. (cz.).
- ↑ Czech election winner Babis to seek minority government. reuters.com, 31 października 2017. [dostęp 2017-12-06]. (ang.).
- ↑ Zeman jmenoval Babišovu vládu. Přeje si, aby získala důvěru do února. idnes.cz, 13 grudnia 2017. [dostęp 2017-12-13]. (cz.).
- ↑ Hra o vládu Andreje Babiše teprve začíná. lidovky.cz, 11 grudnia 2017. [dostęp 2017-12-13]. (cz.).
- ↑ Prezident jmenoval vládu bez Pocheho. Půjde ji osobně podpořit před poslance. idnes.cz, 27 czerwca 2018. [dostęp 2018-06-27]. (cz.).
- ↑ a b Volby do Evropského parlamentu konané na území České republiky ve dnech 24.05. – 25.05.2019. volby.cz. [dostęp 2019-05-26]. (cz.).
- ↑ a b Volby do Poslanecké sněmovny Parlamentu České republiky konané ve dnech 8.10. – 9.10.2021. volby.cz. [dostęp 2021-10-09]. (cz.).
- ↑ a b Volby do Evropského parlamentu konané na území České republiky ve dnech 07.06. – 08.06.2024. volby.cz. [dostęp 2024-06-10]. (cz.).
- ↑ a b Volby do Poslanecké sněmovny Parlamentu České republiky konané ve dnech 3.–4.10.2025. volby.cz. [dostęp 2025-10-05]. (cz.).
- ↑ ANO, SPD a Motoristé podepsali koaliční smlouvu. ceskatelevize.cz, 3 listopada 2025. [dostęp 2025-12-15]. (cz.).
- ↑ Prezident jmenoval vládu Andreje Babiše. ceskatelevize.cz, 15 grudnia 2025. [dostęp 2025-12-15]. (cz.).
- ↑ Volby do Poslanecké sněmovny Parlamentu České republiky konané ve dnech 20.10. – 21.10.2017. volby.cz. [dostęp 2024-02-13].
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Oficjalna strona partii. [dostęp 2013-10-26]. (cz.).
