Adolphe Adam

Adolphe Adam

Adolphe Adam (ok. 1830)
Imię i nazwisko	Adolphe Charles Adam
Data i miejsce urodzenia	24 lipca 1803 Paryż
Data i miejsce śmierci	3 maja 1856 Paryż
Zawód	kompozytor
Odznaczenia
Multimedia w Wikimedia Commons

Adolphe Charles Adam (ur. 24 lipca 1803 w Paryżu, zm. 3 maja 1856 tamże) – francuski kompozytor oper i baletów, krytyk muzyczny. Jest najlepiej znany dzięki swoim dziełom – baletom: Giselle (1841) i Le Corsaire (1856) oraz operom: Le postillon de Lonjumeau (1836), Le toréador (1849) oraz Si j'étais roi (1852). Skomponował także muzykę do kolędy Cantique de Noël (O Holy Night) (1847). Był cenionym^{[przez kogo?]} nauczycielem, wśród jego uczniów znajdował się m.in. Léo Delibes.

Urodził się 24 lipca 1803 w Paryżu. Jego ojcem był Louis Adam (1758-1848), kompozytor i nauczyciel w paryskim konserwatorium. Matka była córką lekarza. Jako dziecko preferował samodzielną naukę muzyki poprzez improwizacje. W 1821 wstąpił do Conservatoire de Paris, gdzie studiował grę na organach i fisharmonii, pod kierownictwem uznanego kompozytora oper François-Adriena Boïeldieu. Grał również na trójkącie w uczelnianej orkiestrze. W następnych latach, za namową swojego przyjaciela Ferdinanda Hérolda, poświęcił się karierze teatralnej – wbrew woli swojego ojca.

W wieku 20 lat pisał utwory dla paryskich wodewilów i występował w orkiestrze w Gymnase-Dramatique, gdzie później został kierownikiem chóru. Jak wielu ówczesnych kompozytorów utrzymywał się głównie z gry na organach. W 1825 pomógł przygotować Boïeldieu część jego opery La dame blanche. Dzięki zarobionym pieniądzom mógł odbyć podróż po Europie. W Genewie spotkał Eugène’a Scribe’a z którym później nawiązał współpracę.

W 1830 ostatecznie zrezygnował z kariery teatralnej poświęcając się całkowicie pisaniu oper i baletów. W 1834 wystawił w Paryżu Le Chalet (Chatka w górach), która okazała się sporym wydarzeniem. Sukces powtórzył w 1836 wystawiając Le postillon de Lonjumeau (Pocztylion z Lonjumeau). Jednak prawdopodobnie najbardziej znany jest z baletu Giselle (1841), który grany jest po dziś dzień.

Zarobione pieniądze postanowił zainwestować w otwarcie czwartego budynku operowego w Paryżu (Opèra National). Została ona otwarta w 1847, jednak już po roku działalności, w 1848, na skutek trwającej rewolucji musiała zawiesić działalność pozostawiając Adama z dużymi długami. Zmuszony do ciężkiej pracy, ze zdwojoną siłą zaczął pisać opery – z tego okresu pochodzą m.in. Le toréador (1849), Giralda (1850), La poupée de Nuremberg (1852) czy Si j'étais roi (1852). Pracował także jako dziennikarz i wykładowca w Conservatoire de Paris. W 1847 roku został odznaczony krzyżem oficerskim Legii Honorowej^[1].

"Oh Holy Night"

wersja fortepianowa

Problem z odtwarzaniem tego pliku? Zobacz strony pomocy.

Jego kolęda Cantique de Noël, znana bardziej pod angielskim tytułem O Holy Night, z 1847 zyskała międzynarodową sławę. Kolęda ta została pierwszym utworem muzycznym jaki został wyemitowany w radio^[2]. Miało to miejsce w 1906.

Adolphe Adam zmarł 3 maja 1856 w Paryżu. Został pochowany na cmentarzu Montmartre.

Adolphe Adam skomponował 39 oper i 14 baletów.

• La Chatte blanche razem z Casimirem Gidem

Premiera: 26 lipca 1830, Paryż, Théâtre des Nouveautés

• Faust, 3 akty

Premiera: 1832-1833, Londyn

• La Fille du Danube, 2 akty (4 sceny)

Libretto: Eugène Desmares

Choreografia: Filippo Taglioni

Premiera: 1836, Paryż, Opéra

• Les Mohicans, 2 akty

Choreografia: F.Guerra

Premiera: 5 lipca 1837, Paryż, Opéra

• L'Écumeur des mers (1840)

• Die Hamadryaden, muzyczno-taneczne intermezzo

Choreografia: de Colombey i Paolo Taglioni

Premiera: 28 kwietnia 1840, Berlin, Königl. Theater

• Giselle, ou Les willis, 2 akty

Libretto: Théophile Gautier i Jules-Henri Vernoy de Saint-Georges

Choreografia: Jean Coralli i Jules Perrot

Premiera: 28 June 1841, Paryż, Opéra

• La jolie Fille de Gi, 3 akty

Libretto: Jules-Henri Vernoy de Saint-Georges

Choreografia: F. Decombe

Premiera: 22 czerwca 1842, Paryż, Opéra

• Le Diable à Quatre, 2 akty (4 sceny)

Libretto: Adolphe de Leuven

Choreografia: Joseph Mazilier

Premiera: 11 August 1845, Paryż, Opéra

• La Fille de marbre (1845)

• Griseldis ou Les Cinq Sens, 3 akty

Libretto: Philippe François Pinel Dumanoir

Choreografia: N. Mazilier

Premiera: 16 lutego 1848, Paryż, Opéra

• Le Filleule des fées razem z A.de Clémenceau de Saint-Julien, 3 akty (7 scen)

Libretto: Jules Perrot i Jules-Henri Vernoy de Saint-Georges

Choreografia: Jules Perrot '

Premiera: 8 października 1849, Paryż, Opéra

• Orfa, 2 akty

Libretto: François-Hippolyte Levroy i Henri Trianon

Choreografia: N. Mazilier

Premiera: 29 grudnia 1852, Paryż, Opéra

• Le Corsaire, 3 akty (5 scen) i epilog

Libretto: Jules-Henri Vernoy de Saint-Georges

Choreografia: Joseph Mazilier

Premiera: 3 stycznia 1856, Paryż, Opéra

• Piotr Kamiński: Tysiąc i jedna opera. T. 1. Kraków: Polskie Wydawnictwo Muzyczne SA, 2008, s. 13. ISBN 978-83-224-0899-5.
• Mieczysława Hanuszewska – 1000 kompozytorów, Polskie Wydawnictwo Muzyczne, Kraków, wyd V, 1974 s. 7 ISBN 83-224-0305-4
• Adolphe Adam w bazie AllMusic (ang.)

• Adolphe Adam – twórczość tego autora dostępna w bibliotece cyfrowej International Music Score Library Project
• Adolphe Adam – utwory w bibliotece Polona