Agilbert
| |
| Data śmierci |
około 680 |
|---|---|
| Wspomnienie | |
Agilbert (ur. między 610 a 620, zm. po 10 Marca 673) - drugi biskup Wessexu, a później biskupem Paryża. Z pochodzenia Frank, święty Kościoła katolickiego. Jego wspomnienie liturgiczne obchodzone jest 11 października.[1]
Data i miejsce urodzenia Agilberta są nieznane, ale dowody wskazują, że miało to miejsce między 610 a 620 rokiem.[2][3] Był synem neustryjskiego szlachcica o imieniu Betto, kuzynem Audoena; ponadto był spokrewniony z rodziną św. Fara i dynastią Agilolfingów[4], prawdopodobnie także z Merowingami[5]. Jego imię, będące frankijskim odpowiednikiem imienia Æthelberht, sugeruje prawdopodobne powiązanie z rodziną królewską z Kentu[6]
Agilbert został wyświęcony na biskupa Franków, zanim udał się do Brytanii. Przybył do Wessexu po powrocie do władzy króla Cenwalha, skazanego na banicję przez Pendę pod koniec lat 40. lub 50. VII wieku. Został mianowany następcą Biriniusa (który później także został kanonizowany; przypisuje mu się nawrócenie Wesseksu na chrześcijaństwo) na biskupa Wesseksu, który po zajęciu chrześcijańskiej części Mercji ustanowił pierwszą diecezję w tym państwie jako biskup Dorchester, niedaleko Oksfordu.
W miejscu tej katedry powstało później opactwo Dorchester, w którym znajdują się ozdobne pomniki upamiętniające dwóch pierwszych biskupów. Według Historia ecclesiastica gentis Anglorum Bedy, Agilbert „spędził dużo czasu w Irlandii w celu studiowania Pisma Świętego”[7]Jego nominacja miała nastąpić dzięki Cenwalhowi[8].
Z relacji Bedy wynika, że Agilbert - mimo kilku lat pracy - nie mówił po staroangielsku; fakt ten bardzo zniecierpliwił Cenwalha, w związku z czym władca podzielił swe biskupstwo na dwie części; jedną z nich otrzymał biskup Wini. Król przypuszczalnie miał „zmęczyć się jego barbarzyńską mową”[7], choć wypowiedź może być błędna.[9] Ta zniewaga rzekomo doprowadziła do rezygnacji Agilberta. Następnie udał się na północ do Nortumbrii, gdzie wyświęcił Wilfryda.[10]
Odegrał znaczną rolę podczas synodu w Whitby zwołanego w 664 roku przez króla Nortumbrii Oswiu, mającego na celu rozwiązanie sporu pomiędzy Kościołami: iroszkockim i rzymskim. Agilbert przewodził stronnictwu prorzymskiemu, ale pozwolił młodemu Wilfrydowi przemawiać w swoim imieniu.[11]
Po powrocie do Franków Agilbert wziął później udział w konsekracji Wilfryda na biskupa w Compiègne.[12] Agilbert został biskupem Paryża w latach 666–668 i gościł Teodora z Tarsu. Cenwalh wysłał wówczas poselstwo do Agilberta z prośbą, aby objął stanowisko biskupa Winchesteru. Ponieważ Agilbert już kierował diecezją paryską, król ostatecznie wysłał swego bratanka - Leutera.[13]
Jeden ze współczesnych historyków, David Peter Kirby, nie ma pewności, czy Agilbert rzeczywiście udał się do Nortumbrii po wygnaniu z Dorchester, sugerując, że równie prawdopodobnie biskup udał się bezpośrednio na kontynent.[8]
Agilbert zmarł po 10 marca 673 roku, kiedy to był świadkiem wydania przez Klotyldę aktu fundacyjnego opactwa Bruyères-le-Châtel; prawdopodobnie zmarł między 679 a 690 rokiem. Został pochowany w opactwie Jouarre, gdzie jego siostra Teodechilda była ksienią. W kryptach opactwa znajdują się bogato zdobione sarkofagi Agilberta oraz jego siostry.[13]
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ St. Agilbert. catholic.org. [dostęp 2022-07-23]. (ang.).
- ↑ Hunter Blair, Peter. "Whitby as a Centre of Learning in the Seventh Century". Learning and literature in Anglo-Saxon England: Studies presented to Peter Clemoes on the Occasion of His Sixty-Fifth Birthday. Cambridge: Cambridge University Press, 1985. s. 3–32.
- ↑ Carl I. Hammer. 'Holy Entrepreneur': Agilbert, a Merovingian Bishop between Ireland, England and Francia. „Peritia”. 22-23, s. 53–82, 2011–2012. DOI: 10.1484/J.PERIT.1.103280. (ang.).
- ↑ Le Jan, s. 382, notes 6, 388, & 390–391, tabela nr 48. Le Jan pokazuje, iż kuzynami Agilberta byli święci Audoin i Dado, przyszły biskup Ebregisil z Meaux oraz Agilberta, druga przeorysza opactwa w Jouarre.
- ↑ Fouracre, P., "Agilbert" in M. Lapidge, et al., (eds), The Blackwell Encyclopedia of Anglo-Saxon England. Oxford: Blackwell, 1999. ISBN 0-631-22492-0
- ↑ Fouracre stwierdza: „[jego] imię było frankijską formą imienia Æthelberht...”. Le Jan natomiast używa imienia Agilberta, aby wskazać na jego pokrewieństwo z Agilolfingami; Le Jan, s. 388.
- ↑ a b Beda Czcigodny, Historia ecclesiastica, księga III, rozdział 7.
- ↑ a b Kirby, Earliest English Kings, s. 48-49
- ↑ Higham, N.J., The Convert Kings: Power and religious affiliation in early Anglo-Saxon England., s 255, Manchester: Manchester University Press, 1997. ISBN 0-7190-4828-1
- ↑ Eddius, "Life of Wilfrid" in D.H. Farmer (ed.) & J.H. Webb (tłum.), The Age of Bede., rozdział 9, Londyn: Penguin, 1998. IBN 0-140-44727-X
- ↑ Beda Czcigodny, Historia ecclesiastica, księga III, rozdział 25; Eddius, "Life of Wilfrid", rozdział 10.
- ↑ Eddius, "Life of Wilfrid", rozdziały 11 i 12.
- ↑ a b Fouracre; Riché.
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Agilbert z Paryża na DEON.pl (SJ i Wydawnictwo WAM)
