AmigaDOS

AmigaDOS – jeden z głównych modułów systemu AmigaOS, zajmujący się zarządzaniem danymi odczytywanymi i zapisywanymi z dyskietek, dysku twardego i innych urządzeń peryferyjnych^[1]. AmigaDOS jest wielozadaniowym system operacyjnym, stworzonym dla komputerów Amiga^[2]. Komunikacja użytkownika z systemem AmigaDOS może odbywać się poprzez wiersz poleceń (w systemie AmigaOS jest to CLI lub w późniejszych wersjach Shell)^[3].

Format dyskietek

Parametry definiujące organizację dyskietki określa się w analogiczny sposób jak geometrię dysku twardego, przy czym w przypadku twardego dysku parametry te są stałe, natomiast w przypadku dyskietki stała jest jedynie ilość głowic (w przypadku Amigi zawsze 2) a pozostałe są ustalone na etapie formatowania. Kontroler stacji dyskietek Amigi pozwala na programową kontrolę nad tymi parametrami (w przeciwieństwie do np. kontrolerów stacji dysków w IBM PC, które mają formaty określone na stałe).^[4]

Struktura dysku:
(A) ścieżka
(B) sektor geometryczny
(C) sektor dysku
(D) klaster

W przypadku Amigi najpopularniejszym standardowym nośnikiem danych jest dyskietka 3.5" DD (ang. Double Density - podwójnej gęstości) o formacie:^[4]

ilość cylindrów (ścieżek): 80
ilość głowic (stron dysku z danymi): 2
ilość sektorów (w ścieżce): 11
wielkość sektora (bloku danych w ścieżce): 512 bajtów

Z parametrów tych wynika całkowita pojemność wynosząca: 80 × 2 × 11 × 512 = 901,120 bajtów (880 kB).^[4]

Istnieje kilka znacznie mniej spotykanych (standardowych dla Amigi) formatów:

dyskietki HD (ang. High Density) mogą być sformatowane z 19 lub 22 sektorami na ścieżkę, co daje rozmiary odpowiednio 1,52 i 1,76 MB.^[4]
dyskietki SD (ang. Single Density - pojedynczej gęstości) formatowane z jedynie 40 ścieżkami (pojemność 440 kB).

Współcześnie zawartość dyskietek^[a] jest zazwyczaj archiwizowana w postaci plików obrazów, w przypadku Amigi stosowanymi formatami są Amiga Disk File lub Interchangeable Preservation Format (IPF).^[5]

Systemy plików

Standardowo w klasycznych wersjach systemu AmigaDOS^[b] występują dwa systemy plików:^[6]

Old File System (OFS), pochodzący z pierwszych wersji AmigaDOS (1.0 - 1.2)
Fast File System (FFS), dostępny od wersji 1.3 systemu operacyjnego

Pomimo wielu podobieństw różnią się one od siebie sposobem zapisu (formatem) bloków danych należących do plików^[c] przez co wolumenów FFS nie można przeczytać na Amigach ze starszymi wersjami systemu (przed wersją 1.3).^[6]

Oprócz tego każdy z powyższych typów może wystąpić w 3 odmianach:^[6]

Normal (standardowy format, bez żadnych dodatków)
International - obsługa znaków w różnych odmianach językowych
Directory Caching - dodatkowo zapisywane są bloki mające przyspieszać odczyt katalogów^[d]^[7]

Uwagi

↑ wszystkie dane z zachowaniem formatu zapisu
↑ tj. w Amigach produkowanych przez firmę Commodore oraz ich bezpośrednich kolejnych wersjach, do systemów wersji 3.1
↑ w OFS metadane są częścią bloków danych, przez co pojedynczy 512-bajtowy blok danych ma efektywnie pojemność 488 bajtów, w FFS metadane są przechowywane osobno i całe 512 bajtów jest wykorzystane na dane; daje to ok. 40 KiB miejsca więcej na standardowej dyskietce 880 KiB, a sposób organizacji umożliwia znacznie szybsze operacje
↑ ale dodatkowe bloki i metadane spowalniają zapis; w zasadzie format ten był nie był stosowany

Zobacz też

Amiga Disk File

Przypisy

↑ BobB. Ryan BobB., AmigaWorld Official AmigaDOS 2 Companion, San Mateo, California: IDG Books, 1990, s. 2, ISBN 1-878058-09-6 (ang.).
↑ The AmigaDOS Manual, Commodore-Amiga, Inc., 1986, s. 4, ISBN 0-553-34294-0 (ang.).
↑ BobB. Ryan BobB., AmigaWorld Official AmigaDOS 2 Companion, San Mateo, California: IDG Books, 1990, s. 12, ISBN 1-878058-09-6 (ang.).
↑ ^a ^b ^c ^d Kamil Iskra. Systemy zapisu dysków w AmigaDOS, cz. 1. „Magazyn Amiga”. 3/1994 (19), s. 46-48, marzec 1994. Lupus. ISSN 1230-1345. [dostęp 2026-02-13].
↑ Archiwum AmiNet ADF
↑ ^a ^b ^c Systemy zapisu dysków w AmigaDOS, cz. 2. „Magazyn Amiga”. 4/94 (20), s. 40-42, kwiecień 1994. Lupus. ISSN 1230-1345. [dostęp 2026-02-13].
↑ Systemy zapisu dysków w AmigaDOS, cz. 3. „Magazyn Amiga”. 5/94 (21), s. 38-40, maj 1994. Lupus. ISSN 1230-1345. [dostęp 2026-02-13].

[5] wszystkie dane z zachowaniem formatu zapisu

[7] tj. w Amigach produkowanych przez firmę Commodore oraz ich bezpośrednich kolejnych wersjach, do systemów wersji 3.1

[9] w OFS metadane są częścią bloków danych, przez co pojedynczy 512-bajtowy blok danych ma efektywnie pojemność 488 bajtów, w FFS metadane są przechowywane osobno i całe 512 bajtów jest wykorzystane na dane; daje to ok. 40 KiB miejsca więcej na standardowej dyskietce 880 KiB, a sposób organizacji umożliwia znacznie szybsze operacje

[10] tkowe bloki i metadane spowalniają zapis; w zasadzie format ten był nie był stosowany

[AWorld_s2-1] BobB. Ryan BobB., AmigaWorld Official AmigaDOS 2 Companion, San Mateo, California: IDG Books, 1990, s. 2, ISBN 1-878058-09-6 (ang.).

[Manual_s4-2] The AmigaDOS Manual, Commodore-Amiga, Inc., 1986, s. 4, ISBN 0-553-34294-0 (ang.).

[AWorld_s12-3] BobB. Ryan BobB., AmigaWorld Official AmigaDOS 2 Companion, San Mateo, California: IDG Books, 1990, s. 12, ISBN 1-878058-09-6 (ang.).

[ma_3_94_str_46-4] Kamil Iskra. Systemy zapisu dysków w AmigaDOS, cz. 1. „Magazyn Amiga”. 3/1994 (19), s. 46-48, marzec 1994. Lupus. ISSN 1230-1345. [dostęp 2026-02-13].

[6] Archiwum AmiNet ADF

[ma_4_94_str_40-8] Systemy zapisu dysków w AmigaDOS, cz. 2. „Magazyn Amiga”. 4/94 (20), s. 40-42, kwiecień 1994. Lupus. ISSN 1230-1345. [dostęp 2026-02-13].

[ma_5_94_str_40-11] Systemy zapisu dysków w AmigaDOS, cz. 3. „Magazyn Amiga”. 5/94 (21), s. 38-40, maj 1994. Lupus. ISSN 1230-1345. [dostęp 2026-02-13].

[1]

[2]

[3]

[4]

[a]

[5]

[b]

[6]

[c]

[d]

[7]