Anna Chodakowska

Ten artykuł dotyczy aktorki (ur. 1948). Zobacz też: inne osoby o tym imieniu i nazwisku.

Anna Chodakowska

Anna Chodakowska (2009)
Data i miejsce urodzenia	20 lipca 1948 Warszawa
Zawód	aktorka, aktywistka
Lata aktywności	od 1973
Zespół artystyczny
Teatr Narodowy w Warszawie
Odznaczenia
Multimedia w Wikimedia Commons
Cytaty w Wikicytatach
Strona internetowa

Anna Chodakowska (ur. 20 lipca 1948 w Warszawie^[1]) – polska aktorka teatralna i filmowa.

W latach 1973–1983 i od 1997 aktorka Teatru Narodowego w Warszawie. Laureatka nagrody aktorskiej na 13. Kaliskich Spotkaniach Teatralnych (1973) i nagrody na 5. Przeglądzie Piosenki Aktorskiej (1984)^[2].

Ma przyrodniego brata, Andrzeja, dyplomatę i reżysera filmu Robotnicy ’80 o przebiegu porozumień sierpniowych^[3].

Uczęszczała do średniej szkoły muzycznej o specjalności „wokalistyka”^[3]. W 1973 ukończyła studia na Wydziale Aktorskim Akademii Teatralnej im. Aleksandra Zelwerowicza w Warszawie^[3].

Za tytułową rolę w spektaklu dyplomowym Antygona (reż. Adam Hanuszkiewicz) zebrała pochwalne recenzje i otrzymała nagrodę aktorską na 13. Kaliskich Spotkaniach Teatralnych w 1973^[4]. Po udanym debiucie dostała angaż do Teatru Narodowego w Warszawie, w którym zagrała w kolejnych sztukach w reżyserii Hanuszkiewicza: Ofelię w Hamlecie (1970), tytułową rolę w Balladynie (1974), którą grała od 8 lutego 1974 do 1 czerwca 1977 we wszystkich 368 przedstawieniach (obejrzanych przez 336 911 widzów, co ustanowiło rekord frekwencyjny teatru)^[5], tytułową bohaterkę we Śnie srebrnym Salomei (1977)^[6] i Andreolę w …I Dekameron (1980)^[7]. Poza tym wystąpiła jako Bianka w Białym małżeństwie (1975; reż. Tadeusz Minc) w Teatrze Małym^[8] oraz jako główna bohaterka w Troilusie i Kresydzie (1978; reż. Marek Grzesiński) i matka Julii w Romeo i Julii (1981; reż. Ryszard Peryt) w Narodowym^[9].

W Teatrze Telewizji zadebiutowała rolą w spektaklu Wojciecha Bieńki Wyruszyć o świcie (1974; reż. Zygmunt Hübner)^[10]. Następnie wystąpiła w Radości pisania (1974; reż. Wojciech Siemion) oraz wcieliła się w postać Oliwii w Wieczorze Trzech Króli (1975; reż. Jan Bratkowski) i Shirley w Nie do obrony (1976; reż. Jerzy Gruza)^[11]. Za rolę sekretarki w spektaklu telewizyjnym Kartoteka (1979; reż. Krzysztof Kieślowski) otrzymała nagrodę Złoty Ekran^[12]. W kolejnych latach wystąpiła także w realizacji telewizyjnego Teatru Sensacji „Kobra” Odwet (1985; reż. Bogdan Augustyniak i kolejnych spektaklach Teatru Telewizji: Stanisława Przybyszewska – Listy (1989; reż. Krzysztof Bukowski), Stolik na pięć osób (1991; reż. Anna Minkiewicz), Listy George Sand (1993; reż. Bukowski) i Kobieta zawiedziona (1994; reż. Andrzej Barański)^[13].

Pozostając aktorką Teatru Narodowego, wystąpiła gościnnie w kilku warszawskich teatrach offowych^[14]. Zagrała w Pokojówkach (1980; reż. Jacek Zembrzuski) w Starej Prochowni i wcieliła się w Stellę w spektaklu Jean-Paula Sartre’a Przy drzwiach zamkniętych (1981; reż. Romuald Szejd) w Teatrze Scena Prezentacje w Warszawie^[15]. Za rolę w śpiewanym monodramie Msza wędrującego (1982; reż. Krzysztof Bukowski) w Starej Prochowni^[16] otrzymała w 1984 nagrodę im. Lidii Zamkow i Leszka Herdegena na 7. Wrocławskich Spotkaniach Teatrów Jednego Aktora^[17][18]. Materiał z recitalu, oparty o teksty „Missa pagana” Edwarda Stachury, wydała na płycie winylowej^[19][18], a sam monodram nagrała także w 1989 dla telewizji pod tytułem Missa Pogana^[20]. W 1982 wzięła udział w trasie koncertowej dla amerykańskiej Polonii z projektem aktorsko-wokalnym Kolęda Polska Nocka (reż. Krzysztof Bukowski)^[21].

W 1983 odeszła z Teatru Narodowego w geście solidarności ze zdymisjonowanym Adamem Hanuszkiewiczem i wystąpiła w wyreżyserowanym przez niego przedstawieniu Karłowicz (1983) w Teatrze Wielkim w Łodzi^[22]. Wcieliła się także w postać Barbary Radziwiłłówny w musicalu Jadwigi Has Ballada o miłości zagrożonej Barbary i Augusta (1983; reż. Wojciech Solarz) w Teatrze na Targówku^[22]. Jako aktorka Centrum Sztuki Studio w Warszawie zadebiutowała rolą Grety w spektaklu Tadeusza Różewicza Pułapka (1984; reż. Jerzy Grzegorzewski)^[22]. Zagrała także w sztukach: Affabulazione (1984; reż. Tadeusz Łomnicki), Komedia (1985; reż. Antoni Libera, Tadeusz Łomnicki), Katastrofa (1986; reż. Libera, Łomnicki), Działania uboczne (1988; reż. Adam Hanuszkiewicz), Kasandra (1991; reż. Krzysztof Bukowski, Leszek Mądzik) i Lautréamont Sny (1992; reż. Mariusz Treliński)^[23].

W 1988 zaśpiewała utwór „Ta kobieta” w duecie z Barbarą Dziekan na Przeglądzie Piosenki Aktorskiej we Wrocławiu^[24].

Zagrała tytułową bohaterkę w Fedrze (1993; reż. Bogdan Augustyniak) w Teatr Na Woli i Antygonie (1995; reż. ona sama) w Teatrze im. Juliusza Osterwy w Lublinie^[25]. Od 1997 ponownie jest aktorką Teatru Narodowego^[26], w którym m.in. zagrała Alicję w sztuce Augusta Strindberga Taniec śmierci (1998; reż. Adam Hanuszkiewicz), Aktorkę C w spektaklu Tadeusza Różewicza Duszyczka (2004; reż. Jerzy Grzegorzewski) i Przodownicę Chóru/Piastunkę/Furię w tragedii Ajschylosa Oresteja (2012; reż. Maja Kleczewska)^[27]. W 2009 powróciła do monodramu Msza wędrującego, który po premierze w Teatrze Kamienica w Warszawie zaczęła grać objazdowo w różnych teatrach w Polsce^[20].

Podczas studiów zagrała epizodyczną rolę w komedii Hieronima Przybyła Milion za Laurę (1971), ale sceny z jej udziałem zostały wycięte w montażu^[28]. Wystąpiła jako zubożała szlachcianka Anna w węgierskim filmie Pála Gábora Epidemia (1976)^[28]. Następnie zagrała Barbarę Krajewską w serialu Romana Załuskiego Znaki szczególne (1976)^[29]. Wcieliła się ponadto w postać Alicji Stefczyk w filmie obyczajowym Jerzego Kołodziejczyka Wielki podryw (1979) i działaczki socjalistycznej Filipiny Płaskowickiej w superprodukcji Wandy Jakubowskiej Biały mazur (1978)^[30]. Za tytułowe role w filmach Gerarda Zalewskiego: Dorota (1978) i Justyna (1979) z Kazimierzem Kaczorem otrzymała w 1979 nagrodę Złoty Ekran^[31]. Wystąpiła także w serialu Witolda Lesiewicza Doktor Murek (1979)^[29].

Po zagraniu Doroty w krytycznie przyjętym filmie psychologicznym Jerzego Domaradzkiego Bestia (1978) zaczęła często dostawać kolejne role kobiet demonicznych^[32]. Zagrała Zulę, jedną z kochanek Ryszarda, w dramacie psychologicznym Stanisława Jędryki Amnestia (1981), amazonkę Berestajkę w horrorze erotycznym Marka Nowickiego Widziadło (1984), ekscentryczną doktorową w filmie fabularnym Barbary Sass Dziewczęta z Nowolipek (1986), prostytutkę Violettę w kryminale Jacka Bromskiego Zabij mnie glino (1988), epizodyczną rolę kobiety w komedii erotycznej Bromskiego Sztuka kochania (1989) i Beatę w komedii erotycznej Krzysztofa Nowaka Co lubią tygrysy (1989)^[33]. W międzyczasie wystąpiła w roli wyciszonej lekarki prowadzącej terapię w filmie psychologicznym Barbary Sass Krzyk(1983)^[34]. Razem z Krzysztofem Bukowskim zrealizowała film telewizyjny Oto (1985) o Edwardzie Stachurze^[18].

Największą popularność wśród telewidzów zyskała dzięki roli Renaty w pierwszej polskiej telenoweli W labiryncie (1988–1991) Pawła Karpińskiego^[35]. Następnie wystąpiła jako Alicja Bergman w filmach Jacka Bromskiego: Kuchnia polska (1991) i 1968. Szczęśliwego Nowego Roku (1993)^[36].

Zagrała w nigdy niewydanym filmie offowym Minotaur, którego była także współreżyserką (z Piotrem Wojewódzkim) i producentką^[37]. W 2010 premierę miało jej autorskie słuchowisko radiowe Maria czyli Piotr, w którym wcieliła się w tytułową Marię Komornicką^[28].

Przez kilka lat była żoną reżysera Henryka Rozena, a po rozwodzie związała się z reżyserem Krzysztofem Bukowskim^[38]. Jest bezdzietna^[39].

W 1999 została prezesem Stowarzyszenia Obrońców Zwierząt „Arka”^[40].

W 2010 weszła w skład warszawskiego Społecznego Komitetu Poparcia Jarosława Kaczyńskiego jako kandydata na urząd Prezydenta RP^[41]. W wyborach parlamentarnych w 2011^[42] i 2015^[43] bez powodzenia ubiegała się o mandat senatorski jako bezpartyjna kandydatka z listy partii Prawo i Sprawiedliwość w jednym z okręgów warszawskich. Weszła w skład komitetu wspierającego kandydaturę Karola Nawrockiego na prezydenta RP w wyborach w 2025^[44].

• 1976: Znaki szczególne – Barbara Krajewska
• 1977: Trzy po trzy
• 1978: Bestia – wiejska dziewczyna Dorota
• 1978: Wielki podryw
• 1978: Dorota – Dorota
• 1978: Justyna – Justyna
• 1979: Zielone lata
• 1979: Biały mazur – socjalistka Filipina Płaskowicka
• 1979: Doktor Murek – Tunia Czabanówna
• 1981: Amnestia – Zula, jedna z kochanek Ryszarda
• 1981: Gdzie szukać szczęścia
• 1982: Krzyk – lekarka
• 1983: Śledztwo porucznika Tomaszka
• 1983: Widziadło – amazonka Berestajka
• 1984: Dokąd człowieku
• 1985: Dziewczęta z Nowolipek – doktorowa
• 1985: Klatka
• 1986: Zakaz wyjazdu
• 1987: Brawo Mistrzu
• 1987: Zabij mnie glino – prostytutka Violetta
• 1988: W labiryncie – Renata, siostra Ewy Glinickiej
• 1989: Co lubią tygrysy – Beata
• 1989: Sztuka kochania
• 1991–1992: Kuchnia polska – Alicja Bergman
• 1992: 1968. Szczęśliwego Nowego Roku – Alicja Bergman
• 2006: Magda M.
• 2008: Wydział zabójstw

• Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (nadanie 2015^[45]; wręczenie 2017^[46])
• Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (2005)^[47]
• Srebrny Krzyż Zasługi (1977)
• Medal 40-lecia Polski Ludowej
• Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (2013)^[48]
• Nagroda indywidualna RSW „Prasa-Książka-Ruch” (1984)^[49]

• Krzysztof Tomasik: Demony seksu. Warszawa: Wydawnictwo Marginesy, 2015. ISBN 978-83-65282-09-5.

• Anna Chodakowska w bazie filmpolski.pl
• Anna Chodakowska w bazie IMDb (ang.)
• Anna Chodakowska w bazie Filmweb
• Anna Chodakowska (osoba), [w:] Encyklopedia teatru polskiego [dostęp 2021-04-09] .
• Anna Chodakowska w bazie Filmoteki Narodowej „Fototeka”