Spis treści
Anna Kavan
| Pełne imię i nazwisko |
Helen Emily Woods |
|---|---|
| Data i miejsce urodzenia |
10 kwietnia 1901 |
| Data i miejsce śmierci |
5 grudnia 1968 |
| Zawód, zajęcie |
pisarka, nowelistka, malarka |
Anna Kavan, właśc. Helen Emily Woods (ur. 10 kwietnia 1901 w Cannes, zm. 5 grudnia 1968 w Londynie) – brytyjska pisarka, nowelistka i malarka.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Urodzona w zamożnej rodzinie jako Helen Emily Woods, jedynaczka.[1] Jej ojcem był Claude Charles Edward Woods, który był piwowarem. Ukończył on Jesus College (Cambridge) w 1888 roku.[2] Jej matką była Helen Eliza Bright. Rodzice Kavan często podróżowali, przez co ona sama spędziła dzieciństwo w Europie i USA. Gdy Kavan miała około 10 lat, rodzina przeniosła się z Somerset do Rialto w Kalifornii, aby hodować pomarańcze. Były z tego umiarkowane dochody. Ojciec Kavan uciekł z domu, a w 1915 roku popełnił samobójstwo. Po jego śmierci Kavan wróciła do Wielkiej Brytanii. Swoje dzieciństwo wspominała jako dysfunkcyjne.
Kavan chciała studiować na Oxfordzie. Jej matka miała inne plany i zaaranżowała małżeństwo z Donaldem Fergusonem, który był starszy o 10 lat od Anny. Po ślubie wyjechała z nim do Birmy. Po przeprowadzce Kavan zaczęła pisać, a następnie urodziła syna Bryana Gratneya Fergusona. W 1923 doszło do rozwodu i powrotu do Wielkiej Brytanii.
W latach dwudziestych podjęła naukę w Central School of Art and Design. Zajmowała się malarstwem do końca życia. Kavan regularnie podróżowała na Lazurowe Wybrzeże. Tam prawdopodobnie poznała heroinę wśród kręgów kierowców wyścigowych.[3] Podczas pobytu we Francji rozpoczęła romans ze Stuartem Edmondsem, za którego wyszła za mąż w 1928 roku. Razem podróżowali po Francji, Włoszech i Hiszpanii, zanim zamieszkali ponownie w Anglii. W 1929 roku, opublikowała swoją pierwszą powieść A Charmed Circle , pod pseudonimem Helen Ferguson. Opowiada ona historię dwóch sióstr, Olive i Beryl Deane, które mieszkają w małym miasteczku pod tyranią swojego ojca i matki.[4] Po „A Charmed Circle” w ciągu kolejnych ośmiu lat ukazało się pięć kolejnych książek: „ Let Me Alone ” (1930)[5], „The Dark Sisters” (1930)[6], „A Stranger Still” (1935)[7], „Goose Cross” (1936)[8] i „Rich Get Rich” (1937)[9]. Najbardziej znana z nich to „ Let Me Alone ”[5], która opowiada historię głównej bohaterki Anny Kavan, zmuszonej do małżeństwa przez okrutną ciotkę i przeniesionej siłą do tropikalnego „piekła”, gdzie jest dręczona zarówno przez otoczenie, jak i dominującego męża.
Kavan i Edmonds mieli córkę, Margaret, która zmarła wkrótce po porodzie. Następnie adoptowali dziewczynkę, którą nazwali Susanna.[10] W 1938 roku małżeństwo zaczęło się psuć, a Edmonds nawiązał romans, który doprowadził do próby samobójczej Kavan, cierpiącej na ciężką depresję . Została ona następnie wysłana do prywatnej kliniki w Szwajcarii, aby wyzdrowiała. Była to pierwsza z wielu prób samobójczych, hospitalizacji i pobytów w szpitalu psychiatrycznym w ciągu całego życia Kavan, zarówno z powodu depresji , jak i jej długotrwałego uzależnienia od heroiny .
Anna Kavan
[edytuj | edytuj kod]Pierwsze sześć utworów zostało opublikowanych pod nazwiskiem Helen Ferguson. Następnie zaczęła wydawać pod nazwiskiem Anna Kavan, zaczerpniętym z własnej powieści Let Me Alone.
Asylum piece[11] wydane w 1940 roku było zbiorem opowiadań wydanym pod nazwiskiem Anna Kavan. Tematyka książki poruszała tematy niewoli, choroby psychicznej, alienacji i trudności roli „pacjenta”. Zbiór ten oznacza drastyczną zmianę w twórczości Kavan, a wszystkie kolejne dzieła nadal będą zawierać eksperymentalny, „ slipstream” styl, który Anaïs Nin nazwała „językiem nocnym”.[12]
Kavan była zapaloną podróżniczką i w czasie wojny wyruszyła w podróż. Od września 1939 do lutego 1943 roku spędziła sześć miesięcy w Carmel-by-the-Sea w Kalifornii . Pobyt ten zainspirował ją do napisania noweli My Soul in China , opublikowanej pośmiertnie w 1975 roku.[13] Odwiedziła również wyspę Bali w Indonezji i spędziła dwadzieścia dwa miesiące w Napier w Nowej Zelandii , swoim ostatecznym miejscu docelowym. Jej plan podróży został utrudniony przez wojnę, która poważnie ograniczyła wiele zwykłych tras łodzi.
w 1943 roku powróciła do Anglii, gdzie na krótko podjęła się pracy jako pielęgniarka w szpitalu psychiatrycznym Mill Hill Emergency Hospital oraz zaczęła studiować psychologię, której nigdy nie skończyła. Podjęła także pracę sekretarki w brytyjskim magazynie Horizon. Tam publikowała opowiadania, artykuły i recenzje od 1944 do 1946 roku. Najbardziej znanym dziełem Kavan dla Horizon jest The Case of Bill Williams.[14] W czasie jej pracy w Horizon, listy wskazują, że Kavan zaczęła zażywać kokainę, a także heroinę i mogła dostarczać je innym osobom w biurze.[15]
W lutym 1944 roku syn Kavan z jej pierwszego małżeństwa, Bryan, zginął podczas służby wojskowej. [16]
Kavan zaczęła się leczyć u niemieckiego psychiatry Karla Theodora Blutha, z którym połączyła ją specyficzna więź aż do jej śmierci.[15] Razem napisali alegoryczną satyrę The Horse’s Tale , opublikowaną w 1949. To Bluth zorganizował leczenie Kavan u pionierskiego psychiatry i psychologa egzystencjalnego Ludwiga Binswangera w jego szwajcarskiej klinice Sanatorium Bellevue. Jej pobyt w klinice koncentrował się na leczeniu problemów psychicznych i poszukiwaniu lekarstwa na uzależnienie od heroiny. Nie przyniosło to rezultatu.[15]
Kavan kontynuowała sporadyczne leczenie stacjonarne uzależnienia od heroiny, a w późniejszych latach w Londynie żyła jak samotniczka. W 1967 roku odniosła późny sukces powieścią Lód , zainspirowaną jej pobytem w Nowej Zelandii i bliskością kraju do niegościnnego, zamarzniętego krajobrazu Antarktydy. Pierwotny tytuł brzmiał Zimny świat. Lód przyniósł Kavan uznanie krytyków i jest jej najbardziej znaną powieścią.
Kavan znaleziono martwą 5 grudnia 1968 roku. Przyczyną śmierci była niewydolność serca. Pisarka poprzedniej nocy nie pojawiła się na przyjęciu na cześć pisarki Anaïs Nin, które odbyło się w domu jej londyńskiego wydawcy, Petera Owena.[17]
Dzieła
[edytuj | edytuj kod]| Tytuł oryginalny | Polski tytuł | Polskie wydanie | |
|---|---|---|---|
| Jako Helen Ferguson | |||
| 1929 | A Charmed Circle | ||
| 1930 | Let Me Alone | ||
| 1930 | The Dark Sisters | ||
| 1935 | A Stranger Still | ||
| 1936 | Goose Cross | ||
| 1937 | Rich Get Rich | ||
| Jako Anna Kavan | |||
| 1940 | Asylum Piece | ||
| 1941 | Change The Name | ||
| 1945 | I Am Lazarus | ||
| 1948 | Sleep Has His House (a.k.a. The House of Sleep) |
||
| 1949 | The Horse’s Tale (wraz z K.T. Bluth) |
||
| 1956 | A Scarcity of Love | ||
| 1957 | Eagle’s Nest | ||
| 1958 | A Bright Green Field and Other Stories | ||
| 1963 | Who Are You? | ||
| 1967 | Ice | Lód | Świat Książki, 2007 |
| 1970 | Julia and the Bazooka | ||
| 1975 | My Soul in China | ||
| 1990 | My Madness: Selected Writings | ||
| 1994 | Mercury | ||
| 1995 | The Parson | ||
| 2007 | Guilty | ||
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Brian Aldiss, „In Memoriam”, s. 249 (ang.).
- ↑ Wirginia Ironside, „Kavan, Anna [z domu Helen Emily Woods; po mężu Helen Emily Ferguson] (1901–1968)”. Oxford Dictionary of National Biography (wydanie online)., Subskrypcja płatna, Oxford University Press, do i:10.1093/ref:odnb/76072.
- ↑ Ironside Virginia, „Julia i Bazooka”, Peter Owen Publishers wznowienie, 2007, wstęp (ang.).
- ↑ Anna Kavan, A charmed circle, wyd. Reprint der Ausg. 1929, London: Owen, 1994, całość, ISBN 978-0-7206-0941-7 [dostęp 2025-11-19] (ang.).
- ↑ a b Anna Kavan, Let me alone, New York, N.Y: Kesend, 1974, całość, ISBN 978-0-7206-0243-2 [dostęp 2025-11-19] (ang.).
- ↑ The Dark Sisters [online], Goodreads [dostęp 2025-11-19] (ang.).
- ↑ Anna Kavan, A stranger still, London ; Chester Springs, PA : Chester Springs, PA: P. Owen : Distributed in the USA by Dufour Editions, 1995, całość, ISBN 978-0-7206-0955-4 [dostęp 2025-11-19] (ang.).
- ↑ Goose Cross [online], Goodreads [dostęp 2025-11-19] (ang.).
- ↑ Rich Get Rich [online], Goodreads [dostęp 2025-11-19] (ang.).
- ↑ Jennifer Strum, Anna Kavan's New Zealand, Random House, 2009, s. 16 (ang.).
- ↑ Anna Kavan, Asylum Piece and Other Stories [online] (ang.).
- ↑ Anaïs Nin, Powieść przyszłości, Mcmillan, 1968, całość (ang.).
- ↑ Jennifer Sturm, Anna Kavan's, New Zealand, Random House, 2009, s. 19 (ang.).
- ↑ Bibliography | Anna Kavan Society [online], annakavan.org.uk [dostęp 2025-11-19].
- ↑ a b c Victoria Carborne, Powieść Anny Kavan (1901-1968), Queen Mary University of London, 2012, całość (ang.).
- ↑ Pte Bryan Gratney Ferguson [online], gallery.commandoveterans.org [dostęp 2025-11-19].
- ↑ Emily Hill wywiad z Peterem Owenem, A Novel Approach,, „Dazed & Confused”, „Autorka powieści „Ice”, która zmarła w 1968 roku, mając w domu zapas heroiny wystarczający do zabicia całej ulicy, zmarła w noc, kiedy oczekiwano jej przybycia na jednej z imprez u Petera Owena. Kiedy policja wyważyła drzwi, znalazła złote zaproszenie, więc Owen była pierwszą osobą, do której zadzwonili. „Nie zdawałam sobie wtedy sprawy, że mam do czynienia z naprawdę ważną pisarką, która stanie się postacią kultową” – przyznaje Owen., 2010, cytat (ang.).
- ISNI: 0000000118216377
- VIAF: 59084394
- LCCN: n79142800
- GND: 119189380
- NDL: 00445298
- LIBRIS: zw9cdm1h5qpm3q1
- BnF: 119095054
- SUDOC: 026946483
- NLA: 35848969
- NKC: kup19940000047264
- BNE: XX849040
- NTA: 070608563
- BIBSYS: 97048403
- CiNii: DA0356076X
- Open Library: OL200810A
- PLWABN: 9810532276605606
- NUKAT: n95101048
- OBIN: 76072
- J9U: 987007308866705171
- PTBNP: 499520
- LNB: 000090543
- NSK: 000706490
- KRNLK: KAC202303936









