Ashraf Marwan

Ashraf Marwan, właśc. Mohamed Ashraf Abu El Wafa Marwan (ur. 2 lutego 1944 w Kairze, zm. 27 czerwca 2007 w Londynie) – egipski przedsiębiorca, multimilioner, zięć prezydenta Gamala Abdel Nasera, podejrzewany o szpiegostwo na rzecz Izraela.

Był synem oficera straży prezydenckiej egipskiego przywódcy Gamala Abdel Nasera i wnukiem przewodniczącego sądów szariatu. Ukończył studia inżynierii chemicznej na Uniwersytecie Kairskim w 1965 r., a następnie odbył służbę wojskową. Karierę zawodową zaczynał jako asystent Nasera, a w 1966 r. - wbrew jego woli - ożenił się z jego córką Moną. Od 1968 r. pracował dla biura prezydenta pod rządami ministra bezpieczeństwa Samiego Szarafa. Pobyt w Londynie, gdzie kontynuował studia, został przerwany przez Nasera, gdy ten dowiedział się o ekstrawaganckim stylu życia zięcia. Marwan wrócił do Kairu, by pracować pod rządami Szarafy. Po śmierci teścia pełnił funkcję doradcy prezydenta Anwara Sadata^[1], obracał się w najwyższych egipskich kręgach, był znajomym Mohammeda al-Fayeda^[2]. Po tym, jak Marwan wziął udział w stłumieniu próby zamachu stanu przez byłych zwolenników Nasera — w tym Szarafy — w maju 1971 r., zastąpił Szarafę jako wysłannik Sadata ds. stosunków z sąsiednią Libią i Arabią Saudyjską. Był odpowiedzialny za dostarczanie armii egipskiej myśliwców Dassault Mirage 5 przez Libię, których w tamtym czasie nie można było uzyskać bezpośrednio z Francji z powodu embarga. Według relacji byłych agentów Mosadu to właśnie Marwan przekazał Izraelczykom informacje o dokładnej dacie planowanego przez siły egipsko-syryjskie ataku w 1973 r., który zakończył się wojną Jom Kipur. Mimo oskarżeń ze strony wielu egipskich polityków, nigdy nie udowodniono mu szpiegostwa. W 2004 r. szef wywiadu wojskowego Izraela Eli Zeira ujawnił, iż Marwan istotnie pracował dla Mossadu i przekazywał informacje izraelskiemu wywiadowi.

W 1981 r. powrócił do Londynu, żyjąc jako zamożny biznesmen. Zajmował się przemysłem farmaceutycznym, handlem nieruchomościami na całym świecie, branżą energetyczną i odzieżową (marka Austen Reed), mając powiązania z handlarzem bronią Adnanem Chaszukdżim oraz właścicielem Harrodsa Mohamedem Al-Fayedem. Posiadał również trzyprocentowe udziały w klubie piłkarskim Chelsea FC.

Ciało Marwana odnaleziono na chodniku przed jego apartamentem przy Carlton House Terrace w Londynie. Według ustaleń policji wypadł z balkonu na czwartym piętrze. Szybko pojawiło się wiele spekulacji na temat jego śmierci. Scotland Yard w ramach wstępnych ustaleń ujawnił, że Egipcjanin najprawdopodobniej wyskoczył przez okno lub został z niego wypchnięty^[2]. Świadek w sąsiednim budynku widział dwóch mężczyzn pochylających się nad balkonem po upadku Marwana. Jego buty, które mogłyby pomóc w rozwiązaniu sprawy, zniknęły w niewyjaśnionych okolicznościach. W chwili śmierci w mieszkaniu była tylko gosposia, ale niczego nie zauważyła. W chwili śmierci pisał swoje wspomnienia i był pod wpływem leków po trzech operacjach serca. Niepokoiło go trwające śledztwo w sprawie jego tożsamości jako szpiega w Izraelu, o czym powiedział Bregmanowi telefonicznie dzień przed śmiercią. Jego żona podejrzewała, że ​​za zamachem stał Mossad. Przyjaciele zmarłego ujawnili, iż popełnił samobójstwo w związku z wykryciem u siebie nieuleczalnej choroby. Został pochowany z pełnymi honorami w Egipcie. Wśród obecnych byli najwyższy duchowny egipski, szef służb wywiadowczych oraz syn prezydenta Mubaraka, Dżamal.

14 września 2018 na Netfliksie odbyła się premiera filmu pt. Kryptonim Anioł^[3], przedstawiającego szpiegowską działalność Marwana w latach 1970–1973.