Clanga
| Clanga | |||
| Adamowicz, 1854[1][2] | |||
 Orlik krzykliwy (C. pomarina) | |||
| Systematyka | |||
| Domena | |||
|---|---|---|---|
| Królestwo | |||
| Typ | |||
| Podtyp | |||
| Gromada | |||
| Podgromada | |||
| Infragromada | |||
| Rząd | |||
| Rodzina | |||
| Podrodzina | |||
| Plemię | |||
| Rodzaj |
Clanga | ||
| Typ nomenklatoryczny | |||
|
Falco maculatus J.F. Gmelin, 1788 (= Aquila clanga Pallas, 1811) | |||
| Synonimy | |||
| |||
| Gatunki | |||
| |||
Clanga – ponownie wyodrębniony z Aquila[3][4] rodzaj ptaków z podrodziny jastrzębi (Accipitrinae) w rodzinie jastrzębiowatych (Accipitridae).
Zasięg występowania
[edytuj | edytuj kod]Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Eurazji, poza sezonem lęgowym także w Afryce[5].
Morfologia
[edytuj | edytuj kod]Długość ciała 50–71 cm, rozpiętość skrzydeł 146–180 cm; masa ciała samic 1300–2500 g, samców 1000–1900 g[5].
Systematyka
[edytuj | edytuj kod]Etymologia
[edytuj | edytuj kod]- Clanga: gr. κλαγγος klangos „orzeł”[6].
- Aquiloides: rodzaj Aquila Brisson, 1760; gr. -οιδης -oidēs „przypominający”[7]. Gatunek typowy: Aquila clanga Pallas, 1811.
Podział systematyczny
[edytuj | edytuj kod]Wcześniej takson ten umieszczany był w rodzaju Aquila[8], lecz badania filogenetyczne wykazały, że jest bliżej spokrewniony z Lophaetus i Ictinaetus, z którymi tworzy klad[9]. Część ujęć systematycznych umieszcza gatunki z tego rodzaju w Ictinaetus[10][9][11][12][13][14]. Do rodzaju należą następujące gatunki[15]:
- Clanga hastata (Lesson, 1831) – orlik hinduski
- Clanga pomarina (C.L. Brehm, 1831) – orlik krzykliwy
- Clanga clanga (Pallas, 1811) – orlik grubodzioby
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ A.F. Adamowicz, Notice Nécrologique sur Le Comte Constantin Tyzenhauz, „Bulletin de la Société Impériale des Naturalistes de Moscou”, 26 (4), 1854, s. 517–529 (fr.).
- ↑ J. Hordowski, S.M.S. Gregory, The avian genus‐group name Clanga Adamowicz dates from 1854, „Zoological Bibliography”, 4 (6), 2018, s. 127–129 [zarchiwizowane 2023-10-31] (ang.).
- ↑ a b D.R. Wells & T.P. Inskipp. A proposed new genus of Booted Eagles (tribe Aquilini). „Bulletin of the British Ornithologists’ Club”. 132 (1), s. 70–72, 2012. (ang.).
- ↑ S.M.S. Gregory & E.S. Dickinson. Clanga has priority over Aquiloides (or how to drop a clanger). „Bulletin of the British Ornithologists' Club”. 132 (2), s. 135–136, 2012. (ang.).
- ↑ a b D.W. Winkler, S.M. Billerman & I.J. Lovette: Hawks, Eagles, and Kites (Accipitridae), version 1.0. W: S.M. Billerman, B.K. Keeney, P.G. Rodewald & T.S. Schulenberg (red.): Birds of the World. Ithaca, NY: Cornell Lab of Ornithology, 2020. DOI: 10.2173/bow.accipi1.01. [dostęp 2020-05-31]. (ang.).
- ↑ Clanga, [w:] The Key to Scientific Names, J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca [dostęp 2022-01-13] (ang.).
- ↑ Aquiloides, [w:] The Key to Scientific Names, J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca [dostęp 2022-01-13] (ang.).
- ↑ Aquila, [w:] Integrated Taxonomic Information System [dostęp 2020-05-05] (ang.).
- ↑ a b A.J. Helbig, A. Kocum, I. Seibold & M.J. Braun. A multi-gene phylogeny of aquiline eagles (Aves: Accipitriformes) reveals extensive paraphyly at the genus level. „Molecular Phylogenetics and Evolution”. 35 (1), s. 147–164, 2005. DOI: 10.1016/j.ympev.2004.10.003. (ang.).
- ↑ M. Bunce, M. Szulkin, H.R.L. Lerner, I. Barnes, B. Shapiro, A. Cooper & R.N. Holdaway. Ancient DNA Provides New Insights into the Evolutionary History of New Zealand's Extinct Giant Eagle. „PLoS Biology”. 3 (1), s. 44–46, 2005. DOI: 10.1371/journal.pbio.0030009. (ang.).
- ↑ H.R.L. Lerner & D.P. Mindell. Phylogeny of eagles, Old World vultures, and other Accipitridae based on nuclear and mitochondrial DNA. „Molecular Phylogenetics and Evolution”. 37 (2), s. 327–346, 2005. DOI: 10.1016/j.ympev.2005.04.010. (ang.).
- ↑ J.O. Gjershaug. Taxonomy and conservation status of hawk-eagles (genus Nisaetus) in South-East Asia. „Praca doktorska”, s. 1–108, 2006. (ang.).
- ↑ E. Haring, K. Kvaløy, J.-O. Gjershaug, N. Røv & A. Gamauf. Convergent evolution and paraphyly of the hawk-eagles of the genus Spizaetus (Aves, Accipitridae) – phylogenetic analyses based on mitochondrial markers. „Journal of Zoological Systematics and Evolutionary Research”. 45 (4), s. 353–365, 2007. DOI: 10.1111/j.1439-0469.2007.00410.x.
- ↑ A. Kocum. Phylogenie der Accipitriformes (Greifvögel) anhand verschiedener nuklearer und mitochondrialer DNA-Sequenzen. „Praca doktorska”, s. 1–250, 2007. (niem.).
- ↑ Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Plemię: Accipitrini Vigors, 1824 (Wersja: 2025-04-19). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2025-12-15].
