Spis treści
Dokument


Dokument (z łac. documentum od doceo „uczę”) – przedmiot materialny, zawierający utrwaloną na nim lub w nim informację przeznaczoną do przekazywania w przestrzeni i w czasie[1]. Dokumentem jest np. książka, czasopismo, wszelkiego rodzaju pismo i obraz na dowolnym materialnym przedmiocie, płyta i taśma z nagranymi dźwiękami, film z obrazami i każdy przedmiot materialny będący wytworem myśli ludzkiej i ludzkiego działania, jeśli stanowił źródło informacji[1].
Podział dokumentów
[edytuj | edytuj kod]Według sposobu sporządzenia, rozróżnia się dokumenty wizualne[2], w tym piśmiennicze (np. rękopisy, druki, książki, czasopisma) i niepiśmiennicze (graficzne[2], np. fotografie, plany, mapy, dzieła sztuki), audialne[2] (np. taśmy i płyty dźwiękowe) i audiowizualne[2] (np. filmy). Według wzajemnych odniesień dokumenty określa się jako pierwotne (w formie, jaką nadał im twórca), wtórne, dokładnie odwzorowane (duplikat, odpis, kopia) i pochodne, zawierające informacje o dokumencie pierwotnym i jego zawartości.
W różnych okolicznościach pojęcie dokumentu może różnić się szczegółami interpretacyjnymi:
- W nauce jest to przedmiot, który ilustruje lub uzasadnia pogląd naukowy. W naukach zajmujących się przeszłością, dokumentem może być rzecz, która w zamierzeniu twórcy (autora) niczego nie miała dokumentować; jest to tzw. dokument epoki.
- W bibliotekoznawstwie jest to każde źródło informacji zapisane na nośniku materialnym, nadające się do wykorzystania w celach informacyjnych, badawczych lub jako dowód np. rękopis, druk, grafika, obiekt muzealny, dzieło sztuki itp.[3]
- W prawie to przedmiot stanowiący dowód prawa, stosunku prawnego lub okoliczności, która może mieć znaczenie w sprawie lub fakty będące podstawą ustalenia stanu prawnego. Zwykle sporządzony w formie określonej przepisami i zaopatrzony w środki uwierzytelniające (podpisy, pieczęcie).
- W administracji dokument urzędowy to sporządzone przez organ państwowy lub samorządowy wyrażenie woli, regulujące konkretną sprawę.
- W rachunkowości to pismo dotyczące zmian w stanie majątkowym przedsiębiorstwa. Zadekretowany do zaksięgowania staje się dowodem księgowym.
- W informatyce dokument oznacza określony typ pracy zapisywanej do pliku, czyli dokument binarny (dokument cyfrowy).
Według ustawy o ochronie informacji niejawnych: dokumentem jest każda utrwalona informacja niejawna, w szczególności na piśmie, mikrofilmach, negatywach i fotografiach, nośnikach do zapisów informacji w postaci cyfrowej i na taśmach elektromagnetycznych, także w formie mapy, wykresu, rysunku, obrazu, grafiki, fotografii, broszury, książki, kopii, odpisu, wypisu, wyciągu i tłumaczenia dokumentu, zbędnego lub wadliwego wydruku, odbitki, kliszy, matrycy i dysku optycznego, kalki, taśmy atramentowej, jak również informacja niejawna utrwalona na elektronicznych nośnikach danych.
Rodzaje dokumentacji
[edytuj | edytuj kod]- aktowa
- audiowizualna
- elektroniczna
- geodezyjno-kartograficzna
- techniczna
Dokumenty tożsamości
[edytuj | edytuj kod]- dowód osobisty (w tym także e-dowód)
- legitymacja
- paszport
Niektóre dokumenty niebędące dokumentami tożsamości
[edytuj | edytuj kod]Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]- akt prawny, aneks, bulla, nota
- akta, archiwalia, dokumentacja
- dokument elektroniczny
- dokument urzędowy
- fałsz intelektualny
- fałsz materialny
- forma dokumentowa czynności prawnej
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b Bożena Hakuć, Informacja naukowa w dobie rozwoju usług informatycznych, [w:] Krzysztof Leja (red.), Zarządzanie wiedzą. Wybrane problemy, Gdańsk: Wydział Zarządzania i Ekonomii Politechniki Gdańskiej, 2003, s. 22, ISBN 88617-70-2.
- ↑ a b c d Słownik terminologiczny informacji naukowej, Maria Dembowska, Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, 1979, s. 38.
- ↑ Paul Otlet, Traité de documentation, 1934.
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Dokument, czyli co?. kraj24.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-04-04)]. (strona archiwalna)
- Ciekawostki prawne dla Ciebie. poradyprawne-prawo.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2011-03-18)]. (strona archiwalna)
- www.e-administracja.org.pl (strona archiwalna)









