Elsevier

Elsevier – przedsiębiorstwo zajmujące się analizą i udostępnianiem danych oraz informacji naukowej. Jednocześnie jedno z największych światowych wydawnictw naukowych^[1]. Publikuje głównie książki i czasopisma naukowe z dziedziny nauk przyrodniczych, medycznych i ścisłych. Jest ono częścią RELX Group(inne języki) i ma siedzibę w Amsterdamie oraz filie w USA, Wielkiej Brytanii i kilkunastu innych krajach^[2].

Rocznie Elsevier publikuje 430 tys. artykułów w około 2500 czasopism naukowych^[1][3]. Łącznie pod szyldem tego wydawnictwa ukazało się ponad 13 milionów artykułów i ponad 30 tys. e-książek. Roczna liczba pobrań publikacji sięga 900 milionów^[3].

Współczesne przedsiębiorstwo Elsevier zostało założone w Rotterdamie w 1880 roku. Nazwa przedsiębiorstwa nawiązuje do historycznego Domu Elzevirów, choć między domem Elzevirów, a współczesnym przedsiębiorstwem nie ma żadnej bezpośredniej ciągłości. Czołowe publikacje wydawnictwa to m.in. czasopisma „The Lancet”, „Cell” i grupa „Tetrahedron” („Tetrahedron”, „Tetrahedron Letters” i „Tetrahedron Asymmetry”), a także m.in. „Gray’s Anatomy”.

Przedsiębiorstwo jest właścicielem lub twórcą rozwiązań i narzędzi on-line dla naukowców i pracowników sektora akademickiego. Pośród najpopularniejszych rozwiązań znajdują się:

• platforma on-line ScienceDirect, za pośrednictwem której można uzyskać dostęp do artykułów i książek Elsevier. Dostęp zależy od wykupionej licencji.
• naukowa baza danych Scopus, gromadząca dane bibliograficzne z recenzowanej literatury naukowej,
• narzędzie SciVal(inne języki) do oceny wyników prowadzonej działalności naukowej,
• platforma Reaxys dla chemików i naukowców z pokrewnych dziedzin,
• narzędzie Mendeley, służące do zarządzania, organizacji i dzielenia się literaturą (wykupione przez firmę w 2013).

Polski oddział Elseviera znajduje się w Warszawie^[2].

W 2015 firma złożyła w Nowym Jorku pozew przeciwko dwóm bibliotekom cyfrowym typu shadow library – Sci-Hub i Library Genesis – o naruszenie praw autorskich, zakończony wyrokiem zaocznym na jej korzyść w 2017. Proces doprowadził do zamknięcia głównej domeny serwisu Sci-Hub, który nie zaprzestał jednak działalności^[4][5]. W tym czasie Elsevier znalazł się w konflikcie z uczelniami i bibliotekami z Finlandii, Holandii, Niemiec i Tajwanu na tle wysokości uiszczanych równolegle subskrypcji za dostęp do treści i opłat za publikowanie artykułów w modelu otwartym^[6]. W 2019 Uniwersytet Kalifornijski zerwał negocjacje cenowe z Elsevierem, po czym w marcu 2021 zawarł umowę z koncernem na zmienionych warunkach; z usług Elseviera w podobnych okolicznościach zrezygnowały również Uniwersytet w Lund i Uniwersytet w Uppsali^[7][6].

• Oficjalna strony firmy
• Wczesna historii rodziny Elsevier. ull.ac.uk. [zarchiwizowane z tego adresu (2005-10-25)].
• Historia dzisiejszej firmy (PDF). elsevier.com. [zarchiwizowane z tego adresu (2005-04-18)].