Emirates Stadium

Emirates Stadium

Państwo	Wielka Brytania
Kraj	Anglia
Adres	Ashburton Grove, N5 1BU Londyn
Koszt budowy	£ 390 000 000
Data budowy	2003-2006
Data otwarcia	22 lipca 2006
Klub	Arsenal FC
Inauguracja	Arsenal FC – AFC Ajax 2-1
Pojemność stadionu	60 704
Rekordowa frekwencja	60 383 (Przeciwko Wolverhampton Wanderers, rozegrane 2 listopada 2019 roku)
Oświetlenie	1500 lux
Wymiary boiska	105 × 68 m
Nawierzchnia boiska	trawa
Położenie na mapie gminy Islington Emirates Stadium
Położenie na mapie Wielkiej Brytanii Emirates Stadium
Położenie na mapie Anglii Emirates Stadium
Położenie na mapie Wielkiego Londynu Emirates Stadium
51°33′28,61″N 0°06′08,06″W/51,557947 -0,102239
Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa

Emirates Stadium (Arsenal Stadium w rozgrywkach UEFA^[1])– stadion piłkarski położony w północnym Londynie, w dzielnicy Islington, na którym od sezonu 2006/07 mecze rozgrywa drużyna Arsenalu. Oddany do użytku został w lipcu 2006 roku. Stadion ma wszystkie miejsca siedzące, a jego całkowita pojemność wynosi 60 704 miejsc, co czyni go piątym co do wielkości obiektem w Premier League (stan na sezon 2025/2026)^[2][3].

Początkowo znany był jako Ashburton Grove, jednak wykupienie praw do nazwy przez linie lotnicze Emirates spowodowało jej zmianę na Emirates Stadium. Koszt budowy obiektu wyniósł 390 milionów funtów, jednak nie całą tę sumę poświęcono na konstrukcję stadionu^[4].

Stadion Arsenalu jest konstrukcją składającą się z czterech kondygnacji. Zadaszone są tylko trybuny obiektu. Stadion został zaprojektowany przez architektów z firmy HOK Sport oraz inżynierów z firmy Buro Happold, konsultantami do spraw budowy była firma AYH. Wśród realizujących projekt znalazła się także firma Sir Robert McAlpine^[5].

Górna (26 646 miejsc) oraz dolna (24 425 miejsc) kondygnacja to standardowe miejsca siedzące. W sezonie 2006/2007 ceny biletów na spotkania „kategorii B” wynosiły od 32 do 66 funtów (dla dorosłych), zaś dla młodzieży kosztowały one 13 funtów. Wejściówki na mecze „kategorii A” wahały się od 46 do 96 funtów^[6]. Za sezonowy karnet trzeba było zapłacić między 885 a 1825 funtów^[7].

Poziom lóż obejmuje 150 lóż mieszczących po 10, 12 lub 15 osób; łączna pojemność tej części stadionu wynosi 2222 miejsca. ^[8] Najbardziej ekskluzywną strefą hospitality jest Diamond Club, działający jako klub członkowski z ograniczonym dostępem^[9]. Członkostwo wiąże się z dodatkowymi świadczeniami, m.in. obsługą concierge oraz ofertą gastronomiczną; wysokość opłat zależy od warunków danego pakietu i sezonu.

Boisko ma wymiary 105×68 metrów, co sprawia, że jest ono największe w całej Premier League^[10]. Całkowita wielkość murawy wynosi 113×76 metrów^[11]. Po zachodniej stronie obiektu znajduje się tunel dla piłkarzy, tuż pod miejscem na główną kamerę telewizyjną. Kibice gości mają miejsca w południowo-wschodniej części stadionu, na niższej kondygnacji. Liczba miejsc może być zwiększona z 1,5 do 4,5 tys., jeżeli udostępnione zostaną miejsca za południową bramką. Kolejne 4,5 tys. krzesełek można uzyskać przyznając kibicom miejsca na wyższej kondygnacji. To sprawia, że maksymalna liczba miejsc dla fanów przeciwnych drużyn to 9 tys. (przepisy mówią o 15 proc. na puchary, takie jak Puchar Anglii i Puchar Ligi).

Górna kondygnacja jest w pewnych miejscach „ścięta”, co pozwala na dostanie się na stadion większej ilości powietrza i światła. W północno-zachodniej i południowo-wschodniej części trybun znajdują się dwa gigantyczne telebimy. Włodarze klubu rozważają zbudowanie jeszcze trzeciego w części północno-wschodniej.

Stadion nawiązuje do tradycji dawnego stadionu Arsenalu, Highbury. Klub zachował część symboliki poprzedniego obiektu, m.in. poprzez nazwanie klubowych biur Highbury House oraz ekspozycję pamiątek związanych z historią klubu, w tym elementów upamiętniających Herberta Chapmana^[12]. W ramach tzw. „arsenalizacji” stadionu przywrócono także tradycyjne nazwy trybun, takie jak Clock End i North Bank^[13], a charakterystyczny zegar z Highbury został przeniesiony i ponownie wyeksponowany na Emirates Stadium^[12].

5 października 2004 roku ogłoszono, że nowy stadion Arsenalu nosić będzie nazwę Emirates Stadium – władze Kanonierów porozumiały się w sprawie warunków 15-letniego kontraktu z liniami lotniczymi Emirates Airline, o wartości szacowanej na 100 mln funtów, obejmującej również 7-letni kontrakt sponsorski na koszulki, obowiązujący od sezonu 2006/2007^[14]. W listopadzie 2012 roku Emirates i Arsenal uzgodniły nową umowę o wartości 150 mln funtów, w ramach której sponsoring koszulek przedłużono o pięć lat, a prawa do nazwy stadionu wydłużono do 2028 roku^[15]. Kolejne przedłużenie umowy dotyczącej sponsoringu koszulek ogłoszono w sierpniu 2023 roku, również do 2028 roku^[16]

Nazwa obiektu bywa potocznie skracana do formy „The Emirates”. Wśród małej grupy kibiców funkcjonuje również nazwa Ashburton Grove, nawiązujące do historycznej nazwy terenu, na którym powstał stadion. Podobnie w przypadku poprzedniego stadionu Arsenalu – oficjalnie nosił on nazwę Arsenal Stadium, jednak powszechnie funkcjonowała nazwa Highbury.

Zgodnie z przepisami UEFA stadion nie może być oficjalnie nazywany Emirates Stadium podczas rozgrywek Ligi Mistrzów, ponieważ linie Emirates nie są głównym sponsorem tych rozgrywek (w podobnej sytuacji znajduje się stadion Bayernu Monachium – Allianz Arena). Z tego powodu UEFA stosuje nazwę „Arsenal Stadium”^[17].

Pierwsze plany budowy Emirates Stadium powstały na początku lat dziewięćdziesiątych. Ówczesny obiekt Arsenalu, Highbury, był za mały, przez co często nie mógł pomieścić wszystkich chętnych do obejrzenia spotkania. Sytuacje te poważnie odbijały się na finansach klubu. Dochód z biletów wynosił ok. 28 mln funtów, a wpływy ze sprzedaży praw telewizyjnych ok. 52 mln funtów. Większość tej sumy przynosiła sprzedaż meczów Ligi Mistrzów. Działacze Kanonierów pragnęli zwiększyć dochody ze sprzedaży wejściówek oraz uniezależnić się od LM. Wkrótce zapadła decyzja o budowie nowego obiektu, mogącego pomieścić 60 tys. widzów.

Ostatecznie klub wybrał teren pod nowy stadion w odległości tylko pięćset metrów od Highbury. Projekt został ogłoszony w listopadzie 1999 roku, a otwarcie planowano na sierpień 2003 roku, ale wskutek trudności finansowych przełożono je na lato 2006. Teren Ashburton Grove miał wielu dzierżawców. W celu zabudowania parceli konieczne było wykupienie jej od ówczesnych właścicieli, i zapłacenie za jej przemieszczenie, co okazało się być bardzo kosztowne.

Mimo obecności Arsenalu w Islington przez ponad 80 lat, niektórzy mieszkańcy i lokalne przedsiębiorstwa sprzeciwili się budowie nowego stadionu. Lokatorzy, którzy musieli się przeprowadzić, w lipcu 2002 roku wnieśli sprawę do sądu, ale przegrali ją^[18].

Kwestia budowy stadionu stała się ważnym punktem kampanii przed wyborami samorządowymi w maju 2006. Partia Liberalnych Demokratów straciła mandaty w kilku okolicznych okręgach, co pozbawiło ją większości w Radzie Miasta^[19]. Policja zażądała także, aby autokary przywożące kibiców były parkowane w pobliskim Sobel Sports Centre zamiast podziemnym parkingu na stadionie, zaś przejazd przez 14 okolicznych ulic był ograniczony w dniu każdego meczu.

Budowa stadionu rozpoczęła się w lutym 2004. W tym samym czasie rozpoczęto także budowę dwóch mostów nad linią kolejową Northern City, łączącą stadion z Dayton Park. W sierpniu 2005 roku sama konstrukcja była gotowa. Do lutego 2006 roku 90 proc. miejsc na trybunach zostało wyprzedanych, a do czerwca tego samego roku kolejne 10 proc. Ceremonia instalacji pierwszego krzesełka miała miejsce 13 marca 2006 roku. Wziął w niej udział piłkarz Kanonierów, Abou Diaby^[20]. Test świateł stadionowych został przeprowadzony 25 czerwca, a dzień później ustawiono bramki.

Oficjalne otwarcie Emirates Stadium miało miejsce 26 października 2006, dokonał go książę Filip. Początkowo ceremonię poprowadzić miała królowa brytyjska, Elżbieta II, ale w związku z problemami zdrowotnymi nie wzięła udziału w uroczystości^[21].

W lutym 2022 roku klub ogłosił szeroko zakrojone plany modernizacji Emirates Stadium. Pierwszy etap prac obejmuje instalację nowych ekranów wideo, czytników biletów przy kołowrotach oraz renowację dachu stadionu i jego elewacji zewnętrznej^[22]. Została wykonana również kompleksowa modernizacja systemu nagłośnienia oraz poprawa łączności mobilnej na terenie stadionu. ^[22]

11 stycznia 2023 roku Arsenal zaprezentował osiem nowych dzieł sztuki, które mają ozdobić zewnętrzną część Emirates Stadium: Victoria Concordia Crescit, Remember Who You Are, Invincible, Come To See The Arsenal, Eighteen Eighty-Six, We All Follow The Arsenal, Future Brilliance oraz Found a Place Where We Belong^[23][24].

W październiku 2025 roku Arsenal poinformował, że rozważa zwiększenie pojemności stadionu do 70 000 miejsc poprzez zmiany nachylenia trybun ^[25].

• Pierwszy mecz na nowym stadionie odbył się 22 lipca 2006. Spotkanie to było pożegnalnym meczem Dennisa Bergkampa. Londyńczycy zmierzyli się z pierwszym klubem Holendra, Ajaksem Amsterdam^[26].
• Pierwsze spotkanie w ramach Premier League odbyło się 19 sierpnia 2006 roku, a przeciwnikiem Arsenalu była Aston Villa. "Kanonierzy" zremisowali 1-1^[27].
• Pierwsze zwycięstwo w rozgrywkach Premier League miało miejsce 23 września 2006 roku, kiedy Arsenal wygrał 3–0 z Sheffield United^[28].
• Pierwszym meczem, a zarazem pierwszym zwycięstwem Arsenalu w europejskich pucharach było spotkanie z Dinamem Zagrzeb, zakończone wygraną 2–1. ^[29]
• Pierwszym spotkaniem międzynarodowym na Emirates Stadium był mecz towarzyski pomiędzy Brazylią i Argentyną, 3 września 2006. Konfrontacja zakończyła się pewnym zwycięstwem Brazylii (3:0)^[30].
• Od 2007 r. jest na nim rozgrywany miniturniej piłkarski, Emirates Cup.
• Bruce Springsteen and the E Street Band zostali pierwszym zespołem, który zagrał koncert na stadionie, 30 maja 2008 roku.
• Największą dotychczas publiczność – 60,383 osób, zgromadziło spotkanie z Wolverhampton Wanderers, rozegrane 2 listopada 2019 roku, które to zakończyło się remisem 1:1^[31].

Całkowity koszt projektu, czyli 430 mln funtów, powiększony dodatkowymi kwotami, był dla władz Arsenalu trudny do zrealizowania. Klubu nie stać było na kontynuowanie prac na stadionie, toteż zwrócił się po pożyczkę do Royal Bank of Scotland. Wyniosła ona 260 mln funtów^[32].

W sierpniu 2005 roku klub oznajmił, że zamierza zamienić kredyt bankowy na obligacje. Wypuszczono 13,5-letnie obligacje na sumę 210 milionów funtów. Była to pierwsza tego typu operacja przeprowadzona przez europejski klub piłkarski^[33]. Dnia 31 maja 2006 dług klubu wynosił 262,1 mln funtów, co oznaczało wzrost zobowiązań o 100 milionów funtów.

Arsenal czerpie także fundusze z dodatkowego źródła: część ulicy Lough Road oraz terenów wokół nowego stadionu została wydzierżawiona pod budownictwo. Ponadto Highbury przekształcone zostało w tereny mieszkaniowe. We wszystkich tych miejscach ma powstać ponad 2000 mieszkań. Innymi źródłami dochodów są również umowy z firmą cateringową Daleware North^[34], Nike oraz Emirates.

Jednak największe zyski ma przynieść klubowi sam stadion. Dyrektor generalny „Kanonierów”, Keith Edelman stwierdził, że nowy obiekt powinien podnieść przychody klubu ze 115 mln do ok. 170 mln funtów^[35].

Na stadion można dojechać metrem oraz autobusami. Najbliższą stacją metra względem północnej części stadionu jest Arsenal, natomiast w pobliżu znajdują się także stacje Finsbury Park, Highbury & Islington oraz Holloway Road^[36]. W dni meczowe stacja Holloway Road bywa objęta ograniczeniami w celu usprawnienia kontroli tłumu, dlatego kibicom często rekomenduje się korzystanie z alternatywnych stacji. Odległość piesza od stadionu wynosi zwykle około 10–15 minut, w zależności od wybranego przystanku^[36].

Bramy stadionu są otwierane dla posiadaczy biletów zazwyczaj na około dwie godziny przed rozpoczęciem spotkania. Obiekt podzielony jest na cztery strefy wejściowe oznaczone kolorami: pomarańczową i niebieską po stronie północnej oraz żółtą i zieloną po stronie południowej ^[36]. Sklep klubowy The Armoury oraz kasy biletowe znajdują się w rejonie strefy żółtej. Stadion wykorzystuje elektroniczny system biletowy – członkowie klubu wchodzą na obiekt przy użyciu kart członkowskich, natomiast pozostali kibice korzystają z biletów jednorazowych^[36].

• The Stadium Guide