Enklityka

Enklityka (z gr. enklínein – oprzeć) – wyraz nieposiadający własnego akcentu, lecz tworzący całość akcentową z wyrazem poprzedzającym^[1].

W języku polskim enklitykami są:

• jednosylabowe formy fleksyjne zaimków osobowych (mi, mię, ci, cię, go, mu, nim, ją, nią, jej, niej, je, nie, nas, nam, was, wam, ich, nich, im, nim) i zaimka zwrotnego (się, se)

kochała go, uczył się, podaj mi, widzę was;

• zrosty z niektórych przyimków (rozszerzonych o -e) i formy skróconej zaimka osobowego niego (tj. -ń) (biernik lub dopełniacz rodz. m. lub n. od on / ono)^[2]

to dlań wielka sprawa, przyszli doń nocą, Zejdź zeń zaraz!, włożył weń cały zapał (ale już nie np. przezeń, bezeń, bo mają własny akcent);

• partykuły by, że, no

zrobiliby, podajże, dajcie no mi;

• człony -sta, -set w liczebnikach złożonych

czterysta, pięciuset;

• ruchome końcówki czasownika

robiliśmy, chodziliście, chodzilibyśmy.

W języku serbsko-chorwackim enklitykami nazywa się krótkie formy czasowników „biti” być i „htjeti” chcieć oraz takież formy zaimków osobowych w przypadkach innych niż mianownik (np. enklityką od słowa „mene” mnie jest słowo „me”). Użyciem serbsko-chorwackich enklityk rządzą odpowiednie zasady (krótka forma wyrazu nie może być na przykład pierwszym słowem w zdaniu).

Zobacz hasło enklityka w Wikisłowniku

• proklityka
• akcent wyrazowy

• Trzaski, Everta i Michalskiego encyklopedyczny słownik wyrazów obcych Warszawa, 1939
• DavidD. Norris DavidD., Język chorwacki dla początkujących, Kraków: Wydawnictwo Literackie, 2006 .
• PiotrP. Bąk PiotrP., Gramatyka języka polskiego – zarys popularny, Warszawa: Wydawnictwo „Wiedza Powszechna”, 1977, ISBN 83-214-0923-7 .