GeForce 50

GeForce RTX 50 – rodzina procesorów kart graficznych (GPU) stworzona przez firmę Nvidia. Seria została oficjalnie zaprezentowana 6 stycznia 2025 podczas targów CES w Las Vegas. Pierwszym modelem wprowadzonym na rynek w styczniu 2025 była karta GeForce RTX 5090, a kolejne modele debiutowały w pierwszym półroczu tego samego roku^[1].

Układy oparte są na mikroarchitekturze Blackwell^[2].

Seria GeForce RTX 50 jest następcą rodziny GeForce RTX 40 i opiera się na architekturze Blackwell. Zastosowano w niej czwartą generację rdzeni RT (Ray Tracing), piątą generację rdzeni Tensor oraz zaktualizowaną technikę skalowania obrazu DLSS 4.

Karty obsługują biblioteki DirectX 12, OpenGL 4.6, OpenCL 3.0 oraz Vulkan 1.3.

Do cech architektury Blackwell w wydaniu konsumenckim należą^[2]:

• proces produkcyjny TSMC 4N,
• obsługa CUDA w wersji 9.0,
• rdzenie RT czwartej generacji,
• rdzenie Tensor piątej generacji z obsługą formatów FP4, FP8, FP16, bfloat16, TensorFloat-32 (TF32) oraz przyspieszeniem obliczeń na macierzach rzadkich,
• enkodery NVENC dziewiątej generacji z obsługą kodeka AV1,
• interfejs PCIe 5.0 (wersja x8 w modelach segmentu entry-level, x16 w wyższych),
• złącze zasilania 12V-2×6, będące zmodyfikowaną wersją standardu 12VHPWR, wyposażone w krótsze piny sygnałowe (czujnikowe) dla poprawy bezpieczeństwa,
• obsługa złącza DisplayPort 2.1b UHBR20 (przepustowość 80 Gbps).

RTX 50 to pierwsza seria kart konsumenckich wykorzystująca pamięć GDDR7 (z wyjątkiem modelu RTX 5050, który korzysta z GDDR6). W modelu RTX 5090 maksymalna przepustowość pamięci wynosi 1792 GB/s^[3].

Wraz z nową architekturą wprowadzono czwartą wersję technologii Deep Learning Super Sampling (DLSS). W przeciwieństwie do poprzednich iteracji opartych na sieciach splotowych (CNN), DLSS 4 wykorzystuje modele typu Transformer. Funkcja Multi Frame Generation, dostępna w serii RTX 50, pozwala na wygenerowanie do czterech klatek pośrednich na podstawie jednej wyrenderowanej tradycyjnie^[4].

Premiera serii RTX 50 spotkała się z mieszanym odbiorem recenzentów. Karty chwalono za efektywność energetyczną i ogólną wydajność, natomiast przedmiotem krytyki stała się cena modelu flagowego RTX 5090 (sugerowana cena detaliczna 1999 USD^[6]), wzrost poboru mocy (TDP 575 W^[7]) oraz marketingowy nacisk na technologie oparte na sztucznej inteligencji zamiast na surową wydajność rasteryzacji^[8][9].

Na rynku odnotowano problemy z dostępnością kart, a ich ceny w sprzedaży detalicznej w wielu regionach przewyższały kwoty sugerowane przez producenta^[10][11].

W przypadku modeli Founders Edition (RTX 5090 i RTX 5080) odnotowano zgłoszenia dotyczące problemów ze złączem zasilającym 12V-2×6, w tym przypadki topnienia elementów złącza^[7], co przypominało usterki występujące w serii RTX 40. Część użytkowników zgłaszała również błędy sterowników (tzw. czarne ekrany), które według producenta zostały rozwiązane w aktualizacji sterownika nr 572.60 z 27 lutego 2025^[12].

Technologia Multi Frame Generation była przedmiotem dyskusji w branży^[13]. Choć producent deklarował, że model RTX 5070 może osiągać wydajność zbliżoną do RTX 4090 dzięki generowaniu klatek, niezależni obserwatorzy wskazywali, że dotyczy to specyficznych scenariuszy (tryb 4× Multi Frame Generation przy niskiej rozdzielczości bazowej DLSS)^[14]. Wskazywano również na występowanie artefaktów graficznych oraz zwiększone opóźnienia wejścia (input lag), co może wpływać na rozgrywkę w tytułach wymagających szybkiej reakcji^[15].

Ekosystem rozszerzono o wariant DLSS 4.5, wykorzystujący drugą generację modelu Transformer (v2). Architektura kart RTX 50 pozwala na sprzętową akcelerację tych obliczeń dzięki obsłudze formatu danych FP8 przez rdzenie Tensor, co dwukrotnie przyspiesza operacje względem starszych standardów. Mimo tego wsparcia sprzętowego, testy wykazały, że nowy model – choć oferujący wyższą ostrość obrazu i redukcję smużenia – pozostaje bardzo wymagający obliczeniowo, co w najwyższych ustawieniach jakości może prowadzić do spadków wydajności nawet na układach tej generacji^[16].

• GeForce RTX 40
• GeForce RTX 30
• GeForce RTX 20

• Oficjalna strona GeForce RTX 50 (ang.)
• Opis techniczny architektury Nvidia Blackwell (ang.)