Gmelinit

Gmelinit

Gmelinit z Flinders, stan Wiktoria, Australia. Okaz ma wielkość 2,8 cm.
Właściwości chemiczne i fizyczne
Skład chemiczny	uwodniony glinokrzemian sodu i wapnia (Na2Ca)[Al2Si4O12] · 6H2O
Twardość w skali Mohsa	4,5[1]
Przełam	nierówny/nieregularny[1][2]
Łupliwość	niewyraźna, wyraźna/dobra
Pokrój kryształu	grubotabliczkowy[1], piramidalny[2]
Przezroczystość	przezroczysty, przeświecający, nieprzezroczysty[2]
Układ krystalograficzny	heksagonalny[1][2]
Właściwości mechaniczne	kruchy[1]
Gęstość	2,02–2,17 g/cm³[2]
Właściwości optyczne
Barwa	biała, żółtawa, czerwonawa, kremowa, różowa; bezbarwny[1]
Rysa	biała[1][2]
Połysk	szklisty[1]
Współczynnik załamania	1,474–1,494 (jednoosiowy)[2]
Inne	dwójłomność: 0,002–0,014[2]
Dodatkowe dane
Klasyfikacja Strunza	9.GD.05[2]
Multimedia w Wikimedia Commons

Gmelinit – minerał z gromady krzemianów, zaliczany do grupy zeolitów. Należy do grupy minerałów bardzo rzadkich.

Nazwa pochodzi od nazwiska niemieckiego mineraloga i chemika Christiana Gmelina (1792-1860). Gmelinit-(Na) znany jest od 1825 r.; Gmelinit-(Ca) od 1998 r.; Gmelinit-(K) od 2001 r.

Krystalizuje w układzie heksagonalnym^[1]. Zazwyczaj tworzy kryształy o pokroju tabliczkowym, izometryczne. Przyjmuje postać romboedrów, czasami bipiramidy heksagonalnej. Na ścianach kryształów widoczne prążkowanie. Często tworzy zbliźniaczenia o przerastających się osobnikach i szczotki krystaliczne. Charakterystyczna postać kryształów pozwala na jednoznaczną identyfikację minerału. Występuje najczęściej w postaci wolno stojących grup kryształów.

Występuje w pustkach skał wulkanicznych^[1] (bazalty)^[2]. Także w żyłach hydrotermalnych^[1] oraz pegmatytach^[2]. Współwystępuje z chabazytem, heulandytem, analcymem, natrolitem, mikroklinem, pirytem, kalcytem, dolomitem, phillipsytem, kalcytem^[1][2].

Miejsca występowania: Irlandia Północna, Wielka Brytania – Szkocja, Kanada, Niemcy, Włochy, Australia.

• ma znaczenie naukowe,
• czasami interesuje kolekcjonerów.

• zeolit, krzemiany

• J. Parafiniuk: Minerały systematyczny katalog 2004, TG „Spirifer” W-wa 2005
• O. Medenbach, C. Sussieck-Fornefeld: Minerały, „Świat Książki” 1996 r.
• R. Hochleitner: Minerały i kryształy, „Muza S.A.” 1994 r.
• W. Schumann: Minerały świata, O. Wyd. „Alma – Press” 2003 r.

• (ang.) Artykuły na portalu WebMineral: Gmelinit-(Na), Gmelinit-(Ca), Gmelinit-(K)