Helena Arkawin

Helena Arkawin

zdjęcie z 1905 roku
Data i miejsce urodzenia	3 lutego 1878 Płock, Polska
Data i miejsce śmierci	wrzesień 1943 Warszawa, Polska
Multimedia w Wikimedia Commons

Helena Arkawin (ur. 3 lutego 1878 w Płocku, zm. we wrześniu 1943 w Warszawie) – polska aktorka i reżyserka teatralna.

Helena Arkawin urodziła się w rodzinie żydowskiej^[1] jako córka Ignacego Arkawina i Cecylii z domu Segał^[2]. Ukończyła gimnazjum, a następnie, w 1899 roku, klasę dykcji i deklamacji przy Warszawskim Teatrze Muzycznym. Na scenie zadebiutowała 15 listopada 1900 roku tytułową rolą w spektaklu Ksenia.

Została zaangażowana do Teatru Miejskiego we Lwowie, gdzie szybko dostrzeżono jej talent, nieskazitelną dykcję oraz dobre warunki zewnętrzne. Często powierzano jej główne, a co za tym idzie niezwykle odpowiedzialne role, najczęściej amantek lub bohaterek. Równocześnie pracowała jako recytatorka.

W latach 1902–1911 była aktorką krakowskiego Teatru Miejskiego, potem występowała w Warszawie, Łodzi, Petersburgu oraz w innych miastach. Na początku lat 30. XX w. występowała oraz reżyserowała w teatrach bydgoskich, a później – poznańskich. Wystąpiła w filmie Tajemnice Warszawy z 1917 roku.

Około 1937 roku wróciła do stolicy. Została zadenuncjowana i zaaresztowana na Pawiaku. W 1943 roku została zamordowana w al. Szucha w 1943 roku^[3].

• 1900 - Ksenia jako Ksenia
• 1900 - Baśń Nocy Świętojańskiej jako Pszczółka
• 1900 - Tragedie duszy jako Katarzyna Nemi
• 1901 - Psyche jako Regina
• 1901 - Wesele jako Maryna; Rachel
• 1901 - Uroczne oczy jako Lydia
• 1901 - Wnętrze jako Maria
• 1901 - Życie we dwoje jako Zuzanna
• 1901 - Młynarz i jego córka jako Maria
• 1901 - Pan sędzia jako Laura Leplantois
• 1901 - Biada kłamcy jako Edryta
• 1901 - Nadzieja jako Klementyna
• 1902 - Nikt mnie nie zna jako Klara
• 1902 - Tamten jako Maria
• 1902 - Królowa Bajka jako Sen
• 1902 - Nasze szwaczki jako Anna
• 1902 - Wieczór Trzech Króli jako Oliwia
• 1902 - Intryga i miłość jako Ludwika

• 1902 - Szczęście jako Genowefa
• 1902 - Nie-Boska komedia - Prolog
• 1903 - Bolesław Śmiały jako Niewierna żona
• 1904 - Eros i Psyche jako Arete
• 1905 - Wesele jako Marynia
• 1905 - Tamten jako Pani Wielborska
• 1905 - Skarb jako Wdowa
• 1905 - Terakoja jako Tonami
• 1905 - Żydzi jako Chana
• 1905 - Betleem polskie jako Mieszczka z poznańskiego
• 1906 - Wieczór Trzech Króli jako Oliwia
• 1906 - Dzieci słońca jako Helena Mikołajewna
• 1906 - Starościc ukarany jako Krystyna Szydłowska
• 1906 - Pelleas i Melisanda jako Genowefa
• 1906 - Moloch jako Wanda
• 1906 - 300 dni jako Berta
• 1906 - Barbarzyńcy jako Anna Fiodorówna
• 1906 - Odwieczna baśń jako Bożena
• 1906 - Zimowa powieść jako Czas
• 1906 - Wiśniowy sad jako Waria
• 1906 - Sherlock Holmes jako Alicja Faulkner
• 1906 - Moralność pani Dulskiej jako Lokatorka
• 1907 - Rycerze Północy jako Dagna
• 1907 - Beatrix Cenci jako Furia III
• 1907 - Miłość jako Malarka
• 1907 - Piękna Mirandolina jako Hortensja
• 1907 - Cyd jako Wisła
• 1907 - Ciocia Baruch jako Klara
• 1908 - Stypa jako Drena
• 1908 - Miłość czuwa jako Firmina Bernier
• 1908 - Chmury jako I przodownica chóru Chmur
• 1908 - Mąż męczennik jako Marcelina
• 1908 - Salamandra jako Zofia Porkowska
• 1908 - Car Samozwaniec jako Carica Marina Mniszkówna
• 1908 - Cześć dla krzyża jako Julia
• 1908 - Lady Godiva jako Służebna
• 1908 - Gdy umarli obudzimy się jako Maja
• 1908 - Krakus książę nieznany jako Źródło
• 1908 - 2x2=5 jako Estera Abel (reż. Maksymilian Węgrzyn)
• 1908 - Pani zamku Ostrot jako Elina Gyldenlove (reż. Józef Sosnowski)
• 1908 - Wampir jako Lea (reż. J. Sosnowski)
• 1908 - Związek nadpostępowy jako Zofia
• 1908 - Mój dzieciak jako Pani de Precigne
• 1908 - Noc listopadowa jako Nike spod Cheronei
• 1908 - Ojciec i syn jako Pani Berta Lund
• 1909 - Miłosierna dusza jako Kolomba

Teatr Miejski im. Słowackiego, Kraków

• 1910 - Dzieje Orestesa jako Kassandra

Teatr Polski, Poznań

• 1920 - Moralność pani Dulskiej jako Juliasiewiczowa (reż. Roman Żelazowski)
• 1922 - Lilla Weneda jako Gwinona (reż. Nina Młodziejowska)

• Helena Arkawin w bazie IMDb (ang.)
• Helena Arkawin w bazie Filmweb
• Helena Arkawin w bazie filmpolski.pl
• Helena Arkawinówna (osoba), [w:] Encyklopedia teatru polskiego [dostęp 2021-04-09] .