Henryk Batowski

Henryk Batowski

Data i miejsce urodzenia	12 maja 1907 Lwów
Data i miejsce śmierci	25 marca 1999 Kraków
profesor nauk historycznych
Alma Mater	Uniwersytet Lwowski
Habilitacja	1939
Profesura	1956
Polska Akademia Umiejętności
Status	członek krajowy czynny
Uczelnia	Uniwersytet Jagielloński
Odznaczenia
Multimedia w Wikimedia Commons
Cytaty w Wikicytatach

Henryk Adam Batowski (ur. 12 maja 1907 we Lwowie^[1], zm. 25 marca 1999 w Krakowie) – polski historyk i slawista, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Był synem znanego malarza lwowskiego Stanisława Kaczor-Batowskiego^[1]. Miał brata Stanisława (legionista, poległ pod Lwowem 22 września 1939)^[2]. Brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej 1920 roku jako trzynastoletni ochotnik. Uczył się w III Państwowyn Gimnazjum im. Króla Stefana Batorego we Lwowie^[3].

Historię i slawistykę studiował na Wydziale Humanistycznym Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie^[3]. Tam, w okresie studiów, przynależał do korporacji akademickiej Leopolia. Studia kontynuował w Pradze. Tam też obronił pracę doktorską pt. Czeski materiał językowy w kronice XIX-wiecznego pisarza i kanonika praskiego Kosmy.

W 1928 odbył staż naukowy w Paryżu. W 1930 wyjechał na Bałkany, gdzie był korespondentem „Słowa Polskiego” i „Kuriera Warszawskiego”. Swoją misję w regionie bałkańskim zakończył w 1935. W czerwcu 1939 habilitował się na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Jagiellońskiego z historii nowożytnej Półwyspu Bałkańskiego.

6 listopada 1939 został aresztowany wraz z innymi profesorami UJ przez Niemców w ramach tzw. Sonderaktion Krakau i uwięziony w obozie koncentracyjnym w Sachsenhausen a następnie w Dachau. Dzięki staraniom ambasadora Jugosławii w Berlinie, znanego pisarza i późniejszego laureata literackiej nagrody Nobla Ivo Andricia, został uwolniony po ponad rocznym pobycie w obozach koncentracyjnych. Powrócił do Krakowa, w latach 1942–1945 uczestniczył w tajnym nauczaniu, a od 1944 wykładał i kierował konspiracyjną Szkołą Nauk Politycznych.

Po wojnie przez pięć lat pracował na Uniwersytecie Warszawskim^[3]. Potem podjął pracę na Uniwersytecie Jagiellońskim, był pierwszym zastępcą przewodniczącego Komitetu Słowiańskiego w Polsce. W listopadzie 1956 otrzymał nominację na profesora nadzwyczajnego, a w 1967 został mianowany na profesora zwyczajnego a także na stanowisko kierownika Zakładu Historii Powszechnej Najnowszej UJ. Funkcję tę pełnił do emerytury w 1977. W 1966 pełnił naukową opiekę nad przebywającym na stypendium w Krakowie Normanem Daviesem.

Zmarł w Krakowie, pochowany 1 kwietnia 1999 na cmentarzu Rakowickim w Krakowie^[4] (kwatera VIII-7-20)^[5].

• 1938: Państwa bałkańskie 1800–1925. Zarys historii dyplomatycznej i rozwoju terytorialnego
• 1948: Zwięzły zarys dziejów słowiańszczyzny. PKZG Kraków 1948
• 1965: Rozpad Austro-Węgier 1914–1918 (sprawy narodowościowe i działania dyplomatyczne)
• 1968: Austria i Sudety 1919–1938 zabór Austrii i przygotowania agresji na Czechosłowację
• 1969: Agonia pokoju i początek wojny (sierpień–wrzesień 1939)
• 1972: Kieszonkowy słownik słowacko-polski i polsko słowacki. Cz. 1–2, 14000 wyrazów i zwrotów słowackich, 14000 wyrazów i zwrotów polskich
• 1973: Zdrada monachijska sprawa Czechosłowacji i dyplomacja europejska w roku 1938
• 1977: Europa zmierza ku przepaści
• 1981: Rok 1940 w dyplomacji europejskiej
• 1984: Walka dyplomacji hitlerowskiej przeciw Polsce 1939–1945, Wydawnictwo Literackie, ISBN 83-08-01217-5
• 1988: Między dwiema wojnami 1919–1939
• 1995: Zachód wobec granic Polski 1920–1940, Wydawnictwo Łódzkie, ISBN 83-218-0970-7

• Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (1997)^[6]
• Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski^[7]
• Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski
• Złota Odznaka „Za Pracę Społeczną dla miasta Krakowa” (1969)^[8]
• Order Chorwackiej Jutrzenki (Chorwacja)
• Order Cyryla i Metodego I klasy (Bułgaria)^[7]
• Order Lwa Białego V klasy (Czechosłowacja, 1957)^[9]
• Order Jugosłowiańskiej Flagi ze Złotym Wieńcem (Jugosławia)
• Order Jugosłowiańskiej Gwiazdy ze Złotym Wieńcem (Jugosławia)
• Medal Františka Palackego (Czechy)

• W służbie nauki. Henryk Batowski 1907–1999, red. Rita Majkowska, Kraków 2003.
• Dariusz Matelski, Henryk Batowski (1907–1999). Wspomnienie, „Gazeta Wyborcza Poznań”, nr 26 (3934) z 31 stycznia 2002, s. 10.
• Henryk Batowski. Malowanie historii. W: Jerzy Janicki: Cały Lwów na mój głów... Alfabet lwowski. Warszawa: Polska Oficyna Wydawnicza „BGW”, 1993, s. 26-29. ISBN 83-7066-474-1.