Jaromira Labudda

Jaromira Labudda (kaszub.) Jaromira Labùdda (ur. 24 kwietnia 1961) – kaszubska poetka, nauczycielka języka kaszubskiego, córka działacza kaszubskiego, pisarza i felietonisty Aleksandra Labudy.

Urodziła się 24 kwietnia 1961 roku jako córka Aleksandra Labudy (1902–1981) i Jadwigi z domu Krefft (1918–1997). W 1981 roku ukończyła liceum ogólnokształcące w Kartuzach, w 2001 roku - filologię polską na Uniwersytecie Gdańskim. Mieszka w Tłuczewie w budynku dawnej szkoły (od 1970 roku domu rodziny Aleksandra Labudy)^[1].

Zawodowo związana z zawodem nauczycielskim w zakresie nauczania języka polskiego i języka kaszubskiego. Stała się pionierką nauczania języka kaszubskiego^[2]. Pracowała w kaszubskiej szkole na Głodnicy w latach 1992–2000^[3]. Obecnie uczy w Zespole Szkół w Lini. Opracowała również pierwszy program nauczania języka kaszubskiego, zatwierdzony i wydany przez Ministerstwo Edukacji Narodowej^[2][4][5]. Jako pierwsza, jeszcze w latach 90. opracowała podręczniki do nauki tego języka^[6]. W 1999 roku otrzymała nagrodę Ministerstwa Edukacji Narodowej za szczególne osiągnięcia w edukacji regionalnej^[2][7]. Ponadto prowadzi kursy języka kaszubskiego dla nauczycieli oraz lektorat języka kaszubskiego dla studentów. Współpracuje z Uniwersytetem w Sapporo (z prof. Motoki Nomachi)^[2]. Na potrzeby studiów językoznawczych dokonała nagrań magnetofonowych i video utworów własnych i swego ojca dla Uniwersytetu Warszawskiego, Łużyczan oraz uniwersytetów Cambridge i Oxford w Anglii^[2][3][7].

Od najmłodszych lat związana ze środowiskiem literackim i nauczycielskim, pozostawała też pod twórczym wpływem ojca. Była odpowiedzialna za opracowanie, przygotowanie do druku, a czasem i tłumaczenie rękopisów dzieł Aleksandra Labudy. W 2012 roku opracowała również zarys biografii i monografii literackiej Labudy^[7].

Jako poetka zadebiutowała w 1977 roku na łamach regionalnego czasopisma Pomerania^[7]. Zdobywała również laury w organizowanych przez Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie konkursach literackich^[8]. Jej utwory znalazły się w licznych zbiorach kaszubskiej poezji, antologiach. Samodzielnie wydała trzy tomiki poezji^[9]. Jest też autorką słów do piosenek^[7]. Tworzy wyłącznie w języku kaszubskim. Wydany w 2014 roku tomik Zwadë dëszë mòji, obejmujący 100 wierszy, zawierał również ich omówienia w języku polskim^[10].

Razem z siostrami od 1994 r. współtworzyła i występowała w Kabarecie Labud^[3][11]. W 1999 roku brała udział w nagraniach słuchowiska w studio Radia Gdańsk oraz scenki kabaretowej dla TVP 3 Gdańsk^[2][7].

• Labudda J.ː Kôrba cëchotë, Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie, Gdańsk, 1986.
• Labudda J.ː Słowa òbséwają zemiã, „Czec”, Gdańsk, 1995.
• Andrersen, H. Ch.ː Brzëgné kôczę, „Region” [tłumaczenie], Głodnica, 1996.
• Labudda J.ː Zôrno mòwë: pòdrãcznik do ùczbë jãzëka kaszëbsczégò dlô pòczątkújącëch (kl. IV–VI). D. 1, Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie. Zarząd Główny, Gdańsk, 2007.
• Labudda, J.ː Twórcze życie Aleksandra Labudy: zarys monograficzny, Bolszewo 2012.
• Labuda, A.ː Bògòwie i dëchë naj przodków: (przëłożënk do kaszëbsczi mitologii) = Bogowie i duchy naszych przodków : (przyczynek do kaszubskiej mitologii) [tłumaczenie], Bolszewo, Wejherowo, 2012.
• Labudda, J.ː Zdrój słowa: pòdrãcznik do ùczbë kaszëbsczégò jãzëka dlô pòczątkùjącëch (kl. IV–VI), Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie. Zarząd Główny, Gdańsk, 2010.
• Labudda, J.ː Zwadë dëszë mòji, Biblioteka Publiczna Gminy Wejherowo im. Aleksandra Labudy, Gmina Wejherowo, Bolszewo, Wejherowo, 2014.
• Labudda, J.ː Osobliwości języka kaszubskiego, Cassubia Zbigniew Byczkowski, Łęczyce, 2020.

• Nagroda Romana Wróblewskiego (1984)
• II nagroda w dziedzinie sztuk scenicznych w Konkursie literackim na poezję, krótkie formy prozatorskie i sztukę sceniczną w dialekcie kaszubskim lub gwarze kociewskiej (1984)^[12]
• Nagroda Pomeranii „Skra Ormuzdowa” (2020)^[13]
• Medal „Za Zasługi dla Powiatu Wejherowskiego” (2022)^[14]

• Labudda, J.ː Twórcze życie Aleksandra Labudy: zarys monograficzny, Bolszewo 2012.
• Obracht-Prondzyński C.ː Historia Kaszubów w dziejach Pomorza. Tom V. Dzieje najnowsze (po 1945 r.), Instytut Kaszubski w Gdański, Gdańsk 2019.
• Labudda, J.ː Szlachã tatka: 60. roczëzna Jaromirë Labùddë, Wydawnictwo Region, Gdynia, 2021.
• Schramke, G.: Procëm Smãtkòwi. Współczesna literatura kaszubska w latach 1981–2015, Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie, Instytut Kaszubski, Gdańsk, 2023, s. 149 i in.