Kermesyt
 Kermesyt na kalcycie; Pezinok, Małe Karpaty, Kraj bratysławski, Słowacja (kryształy sięgają 2,3 cm) | |
| Właściwości chemiczne i fizyczne | |
| Skład chemiczny |
Sb2S2O[1] |
|---|---|
| Twardość w skali Mohsa | |
| Przełam |
włóknisty[1] |
| Łupliwość |
doskonała (w jednym kierunku)[1] |
| Pokrój kryształu | |
| Układ krystalograficzny | |
| Klasa krystalograficzna |
pinakoidalna[2] |
| Właściwości mechaniczne |
giętki, sprężysty |
| Gęstość |
4,7 g/cm³[1] |
| Właściwości optyczne | |
| Barwa |
ciemnoczerwona, fioletowa[1] |
| Rysa |
czerwona, brązowoczerwona[1] |
| Połysk | |
| Współczynnik załamania |
2,720–2,740 (dwuosiowy)[2] |
| Inne |
dwójłomność: 0,020[2] dyspersja (optyka): stosunkowo silna[2] |
| Dodatkowe dane | |
| Klasyfikacja Strunza |
2.FD.05[2] |
Kermesyt – błyszcz antymonu, blenda antymonu. Minerał z gromady siarczków,; tlenosiarczek antymonu. Ma piękną wiśniową barwę, która z czasem ciemnieje. Nazwa pochodzi z języka perskiego: quarmizq = czerwony. Jest minerałem rzadkim, występuje tylko w niektórych rejonach Ziemi. Dawniej był znany pod nazwami:
- czerwony błyszcz igiełkowy
- pirostybnit
- pirantymonit
- blenda antymonowa.
Charakterystyka
[edytuj | edytuj kod]Jest minerałem giętkim, sprężystym. Posiada szklisty, diamentowy połysk. Jest przeświecający do nieprzezroczystego. Odznacza się doskonałą (dwukierunkową – według 001) łupliwością i włóknistym przełamem. Zawiera: około 75% – Sb, 20% – S, 5% – O. Jest rozpuszczalny w HNO3. Prażony na węglu drzewnym tworzy nalot. Jest kruchy, łatwo pęka.
Właściwości
[edytuj | edytuj kod]Tworzy kryształy o pokroju wydłużonych słupów z podłużnymi zbrużdżeniami, igieł, występuje w skupieniach promienisto-włóknistych[1], szczotkowych, wiązkowych, promienistych lub łuskowych. Tworzy naskorupienia, naloty i wpryśnięcia[1]. Kryształy są bardzo giętkie, haczykowate lub kolankowe, również śrubowe; można je kroić. Występuje w towarzystwie lub narasta na antymonicie, z którego powstaje w procesie utleniania przez tlen zawarty w powietrzu.
- 2Sb2S3 + 3O2 → 2Sb2S2O + 2SO2
Występowanie
[edytuj | edytuj kod]Jest minerałem wtórnym (tworzy się w wyniku utleniania antymonitu[3] lub hydrotermalnym, bywa też spotykany w żyłach kruszcowych. Współwystępuje z antymonitem, kwarcem, kalcytem, senarmontytem, walentynitem[3][2], stibikonitem. Miejsca występowania: Występuje w Niemczech – Braunsdorf w Rudawach, w Saksonii, w Czechach – Przybram, na Słowacji – Pernek, we Włoszech – Pereta w Toskanii, w Algierii – Djebel Hamimat koło Algieru, w Kirgistanie[2].
Zastosowanie
[edytuj | edytuj kod]- bywa wykorzystywany do pozyskiwania antymonu – zawiera ok. 75% Sb.
- atrakcyjny i poszukiwany kamień kolekcjonerski (najpiękniejsze okazy pozyskiwane są w Czechach i Niemczech.
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b c d e f g h i j k l Walter Schumann, Minerały świata, Alma-Press, 2003, s. 184, ISBN 978-83-7020-313-9.
- ↑ a b c d e f g h i Kermesite, [w:] Mindat.org [online], Hudson Institute of Mineralogy [dostęp 2025-06-18] (ang.).
- ↑ a b c d Rupert Hochleitner, Minerały, kamienie szlachetne, skały, Multico Oficyna Wydawnicza, 15 kwietnia 2022, s. 30, ISBN 978-83-7073-816-7.
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Olaf Medenbach, Ulrike Medenbach, Atlas minerałów, wydawnictwo RM, s. 40.
- R. Duda, L. Reji, Wielka Encyklopedia Minerałów, Elipsa 2, ISBN 83-86013-00-1.
- W. Schumann, Minerały świata, Almapress, ISBN 83-7020-313-2.
- J. Parafiniuk, Minerały. Systematyczny katalog 2004, Towarzystwo Geologiczne „Spirifer”, Warszawa 2005.
