Spis treści
Lutrochus
| Lutrochus | |||
| Erichson, 1847 | |||
| Systematyka | |||
| Domena | |||
|---|---|---|---|
| Królestwo | |||
| Typ | |||
| Gromada | |||
| Rząd | |||
| Podrząd | |||
| Infrarząd | |||
| Nadrodzina | |||
| Rodzina | |||
| Rodzaj |
Lutrochus | ||
| Typ nomenklatoryczny | |||
|
Lutrochus pilula Erichson, 1847 | |||
| Synonimy | |||
| |||
Lutrochus – rodzaj chrząszczy z rodziny Lutrochidae. Obejmuje 21 opisanych gatunków. Zamieszkują Amerykę Centralną i Południową. Przechodzą rozwój w gnijącym drewnie zanurzonym w bystrych wodach strumieni i potoków.
Morfologia
[edytuj | edytuj kod]Chrząszcze o ciele długości od 4 do 6,6 mm i szerokości od 2,1 do 3,6 mm, w zarysie szeroko-jajowatym do nieco klinowatego. Oskórek jest rudobrązowy do czarnego i niemal wszędzie gęsto owłosiony i porośnięty szczecinkami[1].
Głowa jest hipognatyczna[2][1], częściowo wycofana w przedtułów i nie w pełni widoczna od góry[2], szeroko zaokrąglona, w przeciwieństwie do tej u podobnego Berotrochus pozbawiona dwóch łatek pomarszczonego oskórka na potylicy. Oczy są okrągławe, niewystające do nieznacznie wyłupiastych, między omatidiami porośnięte krótkimi, złocistymi szczecinkami. Poniżej oczu leżą rowki do chowania czułków. Same czułki są złocisto owłosione i nie sięgają ku tyłowi dalej niż do połowy przedplecza. Wygraniczony od czoła niewyraźnym szwem nadustek cechuje się prostą, porośniętą szczecinkami krawędzią przednią. Na wardze górnej brak pośrodkowego, poprzecznego szeregu szczecinek[1]. Duże, tęgie, sierpowate żuwaczki mają trzy wyraźne zęby na szczycie[2][1]. Ostatni, czwarty człon głaszczków szczękowych jest spłaszczony, u szczytu mocno rozszerzony, zaokrąglony do trójkątnego. Ostatni, trzeci człon głaszczków wargowych jest natomiast walcowaty z pólkiem narządów zmysłowych na szczycie[1].
Przedplecze jest szersze od głowy[3], szersze niż dłuższe, trapezowate[2], o wyraźnie obrzeżonych i nierozpłaszczonych lub nieco tylko u nasady rozpłaszczonych krawędziach bocznych oraz lekko dwufalistej lub prostej krawędzi tylnej, pozbawione przynasadowych listewek bocznych. Na pogięciach przedplecza występują wciski do chowania przednich ud[1]. Trójkątna tarczka[2][1] ma szerokość większą od długości[2]. Pokrywy są mniej lub bardziej wysklepione, najszersze przed połową długości, w zarysie szeroko zaokrąglone do mających prawie równoległe boki, o kątach barkowych co najwyżej nieznacznie uwydatnionych, a szczycie zaokrąglonym do zaostrzonego. Na ich powierzchni obecne jest małe punktowanie, owłosienie i gęsto rozmieszczone szczecinki, brak zaś rowków czy rzędów punktów[1].
Mniej więcej dwukrotnie szersze niż dłuższe przedpiersie ma wyrostek międzybiodrowy o szczycie ostrym lub zaokrąglonym[1]. Panewki przednich bioder są poprzeczne i wyposażone w trójkątne, odsłonięte krętarzyki[2]. Śródpiersie jest wąskie[3][2]. Panewki bioder środkowych są zaokrąglone i z wyraźnymi krętarzykami[3][2]. Anepisternity i epimeryty śródtułowia mają wciski do chowania elementów przednich i środkowych odnóży[2][1]. Panewki tylnych bioder są poprzeczne[3][2]. Linie udowe zatułowia są wyraźnie oddalone od szwów katepisternalnych i zaopatrzone w miejsca do chowania środkowych stóp[1].
Odnóża są długie i chude. Przednia ich para ma gęsto owłosione uda, golenie i przynajmniej cztery człony stóp. Środkowa para ma owłosione uda, ale nagie golenie i stopy, przy czym na goleniach znajdują się wciski do chowania stóp. Tylna para ma owłosione uda i golenie, a stopy włochate lub nagie. Na tylnych krętarzach leżą wciski do chowania goleni[1]. Stopy wszystkich par są pięcioczłonowe, o wydłużonym członie wierzchołkowym i krótkich członach pozostałych, zwieńczone niezmodyfikowanymi pazurkami[3].
Na spodzie odwłoka widocznych jest pięć sternitów, wszystkie owłosione. Na pierwszym z nich występują wciski na tylne biodra osiągające między ½ a ⅔ jego długości. Ostatni z nich ma u samca zaokrągloną do płytko wciętej krawędź tylną. Genitalia samca cechują się paramerami szeroko połączonymi z tegmenem[1].
Ekologia i występowanie
[edytuj | edytuj kod]Chrząszcze wodne, bytujące w bystrzynach i innych odcinkach wartkiego nurtu potoków i strumieni[3][2][1]. Larwy przechodzą rozwój, drążąc chodniki w zanurzonym, gnijącym drewnie i oddychają za pomocą skrzelotchawek[3][1]. Przepoczwarczenie następuje w znajdującej się tuż powyżej tafli wody, zamkniętej komorze w drewnie[3]. Postacie dorosłe występują w zanurzonym butwiejącym drewnie, a także w roszonych przez rozpryski wody szczątkach roślinnych i wśród mokrych czy zanurzonych mat korzeniowych[1]. Pod wodą oddychają powietrzem atmosferycznym zgromadzonym w pęcherzyku utrzymywanym na powierzchni ciała, dzięki porastającemu niemal cały oskórek owłosieniu hydrofobowemu[3][2].
Rodzaj amerykański, neotropikalny, rozmieszczony od stanu Veracruz na południu Meksyku przez Amerykę Centralną i północną część Ameryki Południowej aż po prowincję Córdoba w północnej części Argentyny[1].
Taksonomia i ewolucja
[edytuj | edytuj kod]Rodzaj ten wprowadzony został w 1847 roku przez Wilhelma Ferdinanda Erichsona. Gatunkiem typowym został opisany w tej samej publikacji L. pilula[4][1]. Przez blisko stulecie klasyfikowano go w rodzinie dzierożnicowatych[2]. W 1939 roku przeniesiony został do nabłotkowatych przez Howarda E. Hintona[5][2]. W 1971 roku Hinton jako pierwszy zaproponował wyróżnienie dlań nowej rodziny Lutrochidae, jednak zrobił to bez podania diagnozy, w związku z czym jego autorstwo dla tego taksonu nie zostało uznane[6]. W sposób zgodny z zasadami nową, monotypową wówczas rodzinę Lutrochidae wprowadzili Halil Kasap i Roy A. Crowson w 1975 roku[7]. Do rodziny zaliczono potem wymarły rodzaj Lutrochites[8].
W 2016 roku Crystal Anne Maier i Andrew Edward Z. Short dokonali rewizji rodzaju Lutrochus, wydzielając zeń kilka nowych. Po tej rewizji omawiany takson obejmuje 21 opisanych gatunków[1]:
- Lutrochus acuminatus Grouvelle, 1889
- Lutrochus barrae Maier et Short, 2016
- Lutrochus browni Maier et Short, 2016
- Lutrochus cauraensis Maier et Short, 2013
- Lutrochus funkae Maier et Short, 2014
- Lutrochus germari Grouvelle, 1889
- Lutrochus gigas Hinton, 1939
- Lutrochus gimmeli Maier et Short, 2016
- Lutrochus grenadensis Maier et Short, 2014
- Lutrochus guarani Maier et Short, 2016
- Lutrochus gustafsoni Maier et Short, 2013
- Lutrochus leeanneae Maier et Short, 2014
- Lutrochus maldonadoi Maier et Short, 2013
- Lutrochus misellus Grouvelle, 1896
- Lutrochus montanus Grouvelle, 1896
- Lutrochus pilula Erichson, 1847
- Lutrochus tocache Maier et Short, 2016
- Lutrochus torrens Maier et Short, 2016
- Lutrochus vestitus (Sharp, 1882)
- Lutrochus violaceus Maier et Short, 2013
- Lutrochus wao Maier et Short, 2014
Wyniki analiz filogenetycznych opartych na 18S i 28S rRNA oraz sekwencji kodującej podjednostkę I oksydazy cytochromu c wskazują na zajmowanie przez Lutrochus pozycji siostrzanej dla rodzaju Auritrochus i tworzenie z nim kladu siostrzanego dla Andotrochus, aczkolwiek w analizach nie uwzględniono przedstawicieli rodzaju Berotrochus, który morfologicznie jest najbliższy omawianemu taksonowi[1].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t Crystal Anne Maier, Phylogeny, Ecology, and Taxonomic Revision of the Travertine Beetles (Coleoptera: Lutrochidae), Andrew E.Z. Short (red.), Submitted to the graduate degree program in the Department of Ecology and Evolutionary Biology of the University of Kansas, 2016 [dostęp 2025-12-23].
- ↑ a b c d e f g h i j k l m n o Sergio Ide, Cleide Costa, Sergio A. Vanin: 19.6 Heteroceridae MacLeay, 1825. W: Rolf G. Beutel, Richard A. B. Leschen: Arhtropoda: Insecta. Coleoptera, Beetles, Volume 1: Morphology and Systematics (Archostemata, Adephaga, Myxophaga, Polyphaga partim). 2nd edition. Berlin, Boston: Walter de Gruyter, 2016, s. 602–605, seria: Handbook of Zoology/Handbuch der Zoologie.
- ↑ a b c d e f g h i William D. Shepard, 45. Lutrochidae Kasap et Crowson, 1975, [w:] Ross H. Arnett jr. i inni red., American Beetles, Volume II: Polyphaga: Scarabaeoidea through Curculionoidea, CRC Press, Taylor & Francis Group, 2002, s. 123-124, ISBN 978-0849309540.
- ↑ W.F. Erichson: Naturgeschicte der Insecten Deutschlands. Abteilung 1. Dritter Band, Coleoptera Band. Berlin: Nicolaische Verlagsbuchhandlung, 1847, s. 481-640.
- ↑ H.E. Hinton. On some new genera and species of Neotropical Dryopoidea (Coleoptera). „Transactions of the Royal entomological Society, London”. 89 (3), s. 23-45, 1939.
- ↑ Patrice Bouchard i inni, Family-group names in Coleoptera (Insecta), „ZooKeys”, 88, 2011, s. 1–972, DOI: 10.3897/zookeys.88.807.
- ↑ H. Kasap, R.A. Crowson. A comparative anatomical study of Elateriformia and Dascilloidea (Coleoptera). „Transactions of the Royal Entomological Society of London”. 126 (4), s. 441-495, 1975. DOI: 10.1111/j.1365-2311.1975.tb00858.x.
- ↑ A.G. Ponomarenko, A.A. Prokin. Review of paleontological data on the evolution of aquatic beetles (Coleoptera). „Paleontological Journal”. 49, s. 1383-1412, 2015.









