M809
 Standardowy wariant M813 | |
| Producent | |
|---|---|
| Okres produkcji |
1970–1982? |
| Miejsce produkcji | |
| Poprzednik | |
| Następca | |
M809 – seria amerykańskich wojskowych samochodów ciężarowych produkowanych na potrzeby US Army od 1970 do co najmniej 1982 roku, w liczbie przynajmniej 38 tys. egzemplarzy. Były to samochody sześciokołowe z napędem na wszystkie koła, o nominalnej ładowności 5 ton amerykańskich (ok. 4,5 tony)[1].
Historia
[edytuj | edytuj kod]Konstrukcja bazowała na produkowanej od końca lat 40. XX wieku serii M54. Podstawową różnicą był nowy silnik wysokoprężny Cummins NHC-250, zamiast zastosowanego w poprzedniku silnika wielopaliwowego, który cechował się wysoką zawodnością[1]. Za projekt odpowiadało przedsiębiorstwo Kaiser Jeep, wkrótce (w 1970 roku) przejęte przez AM General, które prowadziło produkcję w ramach kontraktu dla US Army[2].
Produkcja odbywała się w fabryce w South Bend, w stanie Indiana. W tym samym zakładzie równolegle produkowano lżejsze samochody ciężarowe M35 (o ładowności 2,5 ton amerykańskich)[2].
W 1975 roku rozpoczęto prace nad udoskonaleniem konstrukcji M809, w szczególności układów przeniesienia napędu i hamulcowego. Ich rezultatem była seria samochodów M939, której produkcję podjęto w 1982 roku[1]. Produkcję pojazdów M809 kontynuowano jeszcze przez pewien czas w ramach wcześniej zawartych kontraktów[3].
Ostatnie egzemplarze pozostawały na wyposażeniu US Army do 2012 roku, ostatecznie zastąpione przez samochody ciężarowe Medium Tactical Vehicle Replacement (MTVR)[4]. Poza Stanami Zjednoczonymi samochody serii M809 wykorzystywane były m.in. przez siły zbrojne Arabii Saudyjskiej, Filipin, Hiszpanii, Hondurasu, Jamajki, Jordanii, Korei Południowej, Libanu, Liberii, Pakistanu, Panamy, Salwadoru, Senegalu, Somalii, Sudanu, Tajlandii, Tajwanu i Zairu[1].
Charakterystyka
[edytuj | edytuj kod]Klasyczna konstrukcja przedniosilnikowa z dwudrzwiową kabiną z trzema miejscami siedzącymi, z opuszczaną szybą przednią i otwieranym dachem z tkaniny. W podstawowej wersji M813 pojazd przystosowany był do przewozu 4,5 ton ładunku w terenie lub do 9 ton na drodze, bądź 26 żołnierzy z wyposażeniem[1].
Napęd stanowił 6-cylindrowy silnik wysokoprężny Cummins NHC-250 o mocy 240 KM. Prędkość maksymalna wynosiła 84 km/h[1].
Modele
[edytuj | edytuj kod]Oznaczenie M809 odnosi się zbiorczo do całej serii pojazdów, nie zaś konkretnego modelu. Poszczególne modele należące do serii nosiły następujące oznaczenia[1]:
- M813 – wersja z otwartą skrzynią ładunkową do przewozu ładunków lub żołnierzy
- M813A1 – wersja z otwartą skrzynią ładunkową o opuszczanych burtach
- M814 – wersja z otwartą skrzynią ładunkową, o przedłużonym rozstawie osi
- M815 – wersja z otwartą platformą ładunkową z kłonicami
- M816 – pojazd holowniczy wyposażony w obrotowy dźwig
- M817 – wywrotka
- M818 – ciągnik siodłowy
- M819 – ciągnik siodłowy wyposażony w obrotowy dźwig; przeznaczony głównie do ewakuacji technicznej uziemionych samolotów i śmigłowców[3]
- M820 – wersja z zamkniętą, rozkładaną przestrzenią ładunkową
- M821 – wersja z otwartą przestrzenią ładunkową do przewozu członów mostu pontonowego
-
Samochód serii M809 podczas rozładunku z barki desantowej -
Pojazd holowniczy M816 -
Wywrotka M817 -
Ciągnik siodłowy M818
_to_the_amphibious_transpost_dock_USS_AUSTIN_(LPD_4)_during_the_multinational_joint_service_Exerc_-_DPLA_-_ef060377e0c82078feebc54c426fb030.jpeg)
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b c d e f g Christopher F. Foss (red.), Terry J. Gander (red.): Jane's Military Vehicles and Logistics 1994–95. Wyd. 15. Jane's Information Group, 1994, s. 485–487. ISBN 0-7106-1162-5. [dostęp 2025-09-13].
- ↑ a b The Birth of AM General. Military Trader. [dostęp 2025-09-13]. (ang.).
- ↑ a b David Doyle: U.S. Military Vehicles Field Guide: World War II-present. KP Books, 2005, s. 196–205. ISBN 0-89689-270-0. [dostęp 2025-09-13].
- ↑ 2011 Fiscal Year 2011 United States Army Annual Financial Report. Office of the Under Secretary of Defense (Comptroller), 2011. s. 21. [dostęp 2025-09-13]. (ang.).
