Mandy Patinkin

Mandy Patinkin

Imię i nazwisko	Mandel Bruce Patinkin
Data i miejsce urodzenia	30 listopada 1952 Chicago
Zawód	aktor, piosenkarz
Współmałżonek	Kathryn Grody (od 1980)
Lata aktywności	od 1974
Multimedia w Wikimedia Commons

Mandy Patinkin, właśc. Mandel Bruce Patinkin (ur. 30 listopada 1952 w Chicago) – amerykański aktor i piosenkarz występującym w musicalach, telewizji i filmie. Jako artysta broadwayowski współpracował ze Stephenem Sondheimem i Andrew Lloydem Webberem.

Odtwórca roli doktor Jeffreya Geigera w serialu CBS Szpital Dobrej Nadziei (1994–2000), za którą w 1995 został uhonorowany nagrodą Emmy dla najlepszego aktora w serialu dramatycznym^[1]. Występował w Rube’a Johna Sofera w serialu Showtime Trup jak ja (2003–2004), Jasona Gideona w serialu CBS Zabójcze umysły (2005–2007), weterana wywiadu CIA Saula Berensona w serialu Showtime Homeland (2011–2020) i Hala Wacknera w serialu sądowym Showtime Sprawa idealna (2021). Wcielił się w postać szermierza Inigo Montoyi w przygodowym filmie familijnym Roba Reinera Narzeczona dla księcia (1987)^[2] i zagrał rolę Avigdora w melodramacie muzycznym Barbry Streisand Yentl (1983), za którą otrzymał nominację do Złotego Globu dla najlepszego aktora w filmie komediowym lub musicalu^[3].

Urodził się w Chicago w stanie Illinois w rodzinie z wyższej klasy średniej jako syn Doris „Doralee” (z domu Sinton) i Lestera Patinkina, który prowadził dwie duże fabryki metali w Chicago, The People’s Iron & Metal Company i Scrap Corporation of America^[4]. Jego rodzina wywodziła się od żydowskich emigrantów z Rosji i Polski^[5] i wychowywał się w konserwatywnym judaizmie. Jego matka napisała żydowską rodzinną książkę kucharską Przepisy mojego życia (Grandma Doralee Patinkin’s Jewish Family Cookbook)^[6]. Kuzynami Patinkina są Mark Patinkin, autor i felietonista „The Providence Journal” i Sheldon Patinkin z Columbia College w Chicago, założyciel The Second City^[7].

Uczęszczał do South Shore High School i Harvard St. George School. W 1970 ukończył Kenwood High School (potem Kenwood Academy). Studiował na University of Kansas i Juilliard School (1972–1976)^[8].

W 1975 zadebiutował na scenie Broadwayu jako Arthur Gower w komedii Trelawny ze „Studni”^[9]. Grał w przedstawieniach broadwayowskich, m.in. Hamlet Williama Shakespeare’a (1975), Pudełko cieni Michaela Cristofera (1977) u boku Josefa Sommera, Vincenta Spano i Geraldine Fitzgerald, a także w produkcjach off-Broadwayowskich, w tym Rebeliantka (Rebel Women, 1976)^[10] w roli majora Roberta Steele’a Stronga z udziałem Davida Dukesa, Johna Glovera, Petera Wellera i Erica Robertsa, prezentowanej na Festiwalu Szekspirowskim w Nowym Jorku^[11], Henryk IV, część 2 Shakespeare’a (1981) jako Raptus, Niedziela w parku z George’em (Sunday in the Park with George) Jamesa Lapine’a (1983) w roli George’a (nominacja do Tony Award) czy Burza Shakespeare’a (2008) w roli Prospero. W 1980 otrzymał Tony Award za kreację narratora Ché w musicalu Evita^[12], a w 1989 rola Leontesa w sztuce szekspirowskiej Zimowa opowieść przyniosła mu nagrodę Drama League Award za wybitny występ^[13]. Stał się też wybitnym interpretatorem dzieł muzycznych Stephena Sondheima^[14].

Po raz pierwszy trafił na ekran jako ratownik na basenie w komediodramacie Niezły pasztet (The Big Fix, 1978) z Richardem Dreyfussem. Jako detektyw Samuel Francisco w filmie sensacyjnym Obcy przybysze (1988) był nominowany do Nagrody Saturna w kategorii najlepszy aktor drugoplanowy^[15]. W filmie kryminalnym Dick Tracy (1990) pojawił się jako 88 Keys. Zagrał Alfreda de Musseta w dramacie Improwizacja (Impromptu, 1991) z Hugh Grantem (jako Fryderyk Chopin), Judy Davis (George Sand), Ralphem Brownem (Eugène Delacroix) i Julianem Sandsem (Ferenc Liszt).

12 lutego 2018 otrzymał własną gwiazdę w Alei Gwiazd w Los Angeles znajdującą się przy 6243 Hollywood Boulevard^[16][17].

15 czerwca 1980 ożenił się z aktorką Kathryn Grody^[8], z którą mają dwóch synów: Isaaca (ur. 1983)^[8] i Gideona (ur. 1987)^[8].

• 1981: Ragtime jako Tateh
• 1983: Yentl jako Avigdor
• 1986: Laputa – podniebny zamek jako Louis (głos)
• 1987: Narzeczona dla księcia jako Inigo Montoya
• 1988: Obcy przybysze jako detektyw Samuel Francisco 'George'
• 1990: Dick Tracy jako 88 Keys
• 1991: Doktor jako doktor Murray Kaplan
• 1991: Barwy prawdy jako John Palmeri
• 1993: Mikey i ja jako Irate Man
• 1998: Lulu na moście jako Philip Kleinman
• 1999: Przygody Elma w krainie zrzęd jako Huxley
• 1999: Sonic the Hedgehog: The Movie jako pomocnik pana prezydenta (głos)
• 2006: I ty możesz zostać bohaterem jako Stanley Irving (głos)
• 2010: 4.3.2.1 jako Jago Larofsky
• 2013: Zrywa się wiatr jako Hattori (głos)
• 2017: Smerfy: Poszukiwacze zaginionej wioski jako Papa Smurf (głos)
• 2017: Cudowny chłopak jako Pan Tushman

• 1978: Taxi jako Alan, nowy ojciec
• 1994: Gdzie diabeł mówi dobranoc jako dr Jeffrey Geiger
• 1994–2000: Szpital Dobrej Nadziei jako doktor Jeffrey Geiger
• 1995: Simpsonowie jako Hugh Parkfield (głos)
• 2001: Dotyk anioła jako Szatan
• 2001: Boston Public jako Isaac Rice
• 2003: Prawo i porządek jako Levi March
• 2003–2004: Trup jak ja jako Rube John Sofer
• 2005–2007: Zabójcze umysły jako Jason Gideon
• 2009: Szpital Three Rivers jako Victor
• 2011: Wspaniałe zwierzaki jako Groundhog (głos)
• 2011–2020: Homeland jako Saul Berenson
• 2021: Sprawa idealna jako Hal Wackner

• Mandy Patinkin w bazie IMDb (ang.)
• Mandy Patinkin w bazie Filmweb
• Mandy Patinkin w bazie Notable Names Database (ang.)
• Mandy Patinkin w bazie Discogs.com (ang.)