Maniok

Maniok
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	rośliny zielone
Nadgromada	rośliny telomowe
Gromada	rośliny naczyniowe
Podgromada	rośliny nasienne
Nadklasa	okrytonasienne
Klasa	Magnoliopsida
Nadrząd	różopodobne
Rząd	malpigiowce
Rodzina	wilczomleczowate
Rodzaj	maniok
	Nazwa systematyczna
	Manihot Mill. 1754; Gard. Dict. Abr. ed4 1754
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons
	Hasło w Wikisłowniku

Maniok (Manihot Mill.) – rodzaj krzewów i bylin z rodziny wilczomleczowatych. Zasięg obejmuje Amerykę Południową i Środkową od północnej Argentyny po Arizonę i Teksas^[3].

Z powodu dużego znaczenia użytkowego maniok jadalny jest szeroko rozprzestrzeniony w strefie międzyzwrotnikowej. Gatunek ten jest głównym składnikiem diety ponad 800 mln ludzi na świecie i ma największy po ryżu i pszenicy wkład w światową podaż kalorii^[4].

Systematyka

Pozycja systematyczna według Angiosperm Phylogeny Website (aktualizowany system APG IV z 2016)^[2]

Rodzaj należy do podrodziny Crotonoideae, rodziny wilczomleczowatych, która jest rodziną siostrzaną dla bukietnicowatych (Rafflesiaceae), zaliczaną do obszernego rzędu malpigiowców (Malpighiales) i wraz z nim do kladu różowych w obrębie okrytonasiennych.

Pozycja w systemie Reveala (1993–1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa ukęślowe (Dilleniidae Takht. ex Reveal & Tahkt.), nadrząd Euphorbianae, rząd wilczomleczowce (Euphorbiales Lindl.), rodzina wilczomleczowate (Euphorbiaceae Juss.), plemię Manihoteae Pax in Engl. & Prantl, podplemię Manihotinae Müll.-Arg. in DC., rodzaj maniok (Manihot Mill.)^[5].

Wykaz gatunków^[3]

Manihot acuminatissima Müll.Arg.
Manihot aesculifolia (Kunth) Pohl
Manihot allemii M.J.Silva
Manihot alterniflora P.Carvalho & M.Martins
Manihot alutacea D.J.Rogers & Appan
Manihot angustiloba (Torr.) Müll.Arg.
Manihot anisophylla (Griseb.) Müll.Arg.
Manihot anomala Pohl
Manihot appanii M.J.Silva
Manihot arenaria M.Mend.
Manihot attenuata Müll.Arg.
Manihot auriculata McVaugh
Manihot australis M.Mend. & Orlandini
Manihot baccata Allem
Manihot bellidifolia P.Carvalho & M.Martins
Manihot boliviana Pax & K.Hoffm.
Manihot brachyandra Pax & K.Hoffm.
Manihot brachyloba Müll.Arg.
Manihot brachystachys Pax & K.Hoffm.
Manihot brasiliana M.Mend. & T.B.Cavalc.
Manihot breviloba P.Carvalho & M.Martins
Manihot caerulescens Pohl
Manihot carthagenensis (Jacq.) Müll.Arg.
Manihot catingae Ule
Manihot caudata Greenm.
Manihot cecropiifolia Pohl
Manihot cezarii M.Martins
Manihot chlorosticta Standl. & Goldman
Manihot coimbrana M.Mend.
Manihot compositifolia Allem
Manihot condensata D.J.Rogers & Appan
Manihot confertiflora M.J.Silva
Manihot congesta M.Mend. & T.B.Cavalc.
Manihot corymbiflora Pax & K.Hoffm.
Manihot crassisepala Pax & K.Hoffm.
Manihot crotalariiformis Pohl
Manihot davisiae Croizat
Manihot debilis M.Mend. & T.B.Cavalc.
Manihot decurrens M.Mend. & M.Martins
Manihot diamantinensis Allem
Manihot dichotoma Ule
Manihot divergens Pohl
Manihot ebracteata M.Mend. & T.B.Cavalc.
Manihot elongata P.Carvalho & M.Martins
Manihot epruinosa Pax & K.Hoffm.
Manihot erecta M.Mend. & T.B.Cavalc.
Manihot esculenta Crantz – maniok jadalny
Manihot fabianae M.Mend.
Manihot falcata D.J.Rogers & Appan
Manihot fallax M.J.Silva & L.S.Inocencio
Manihot filamentosa Pittier
Manihot flemingiana D.J.Rogers & Appan
Manihot foetida (Kunth) Pohl
Manihot fortalezensis Nassar, D.G.Ribeiro, Bomfim & P.T.C.Gomes
Manihot fruticulosa (Pax) D.J.Rogers & Appan
Manihot gabrielensis Allem
Manihot glauca M.Mend. & T.B.Cavalc.
Manihot glaziovii Müll.Arg.
Manihot gracilis Pohl
Manihot grahamii Hook.
Manihot graminiformis M.Mend.
Manihot gratiosa M.J.Silva
Manihot guaranitica Chodat & Hassl.
Manihot hahnii M.Martins & T.Silveira
Manihot handroana Cruz
Manihot hassleriana Chodat
Manihot heptaphylla Ule
Manihot hilariana Baill.
Manihot hunzikeriana Mart.Crov.
Manihot incisa M.Mend. & T.B.Cavalc.
Manihot inflata Müll.Arg.
Manihot inflexa M.Mend. & T.B.Cavalc.
Manihot irregularis M.Martins & Ledo
Manihot irwinii D.J.Rogers & Appan
Manihot jacobinensis Müll.Arg.
Manihot janiphoides Müll.Arg.
Manihot jolyana Cruz
Manihot kalungae M.J.Silva & Sodré
Manihot leptophylla Pax & K.Hoffm.
Manihot linearifolia Müll.Arg.
Manihot longepetiolata Pohl
Manihot longiracemosa P.Carvalho & M.Martins
Manihot lourdesiae M.J.Silva
Manihot luxurians M.J.Silva
Manihot macrocarpa P.Carvalho & M.Martins
Manihot maracasensis Ule
Manihot marajoara Huber
Manihot mattogrossensis Pax & K.Hoffm.
Manihot mcvaughii V.W.Steinm.
Manihot membranacea Pax & K.Hoffm.
Manihot michaelis McVaugh
Manihot minima M.Mend. & T.B.Cavalc.
Manihot minimiflora M.J.Silva
Manihot mirabilis Pax
Manihot montana M.J.Silva
Manihot mossamedensis Taub.
Manihot nana Müll.Arg.
Manihot neusana Nassar
Manihot nogueirae Allem
Manihot oaxacana D.J.Rogers & Appan
Manihot obovata J.Jiménez Ram.
Manihot oligantha Pax & K.Hoffm.
Manihot orbicularis Pohl
Manihot pachycaulis M.J.Silva
Manihot palmata Müll.Arg.
Manihot pandurata M.Martins & M.Mend.
Manihot pauciflora Brandegee
Manihot paviifolia Pohl
Manihot peltata Pohl
Manihot pentaphylla Pohl
Manihot peruviana Müll.Arg.
Manihot pilosa Pohl
Manihot pinatiloba M.Mend. & T.B.Cavalc.
Manihot pohliana Müll.Arg.
Manihot pohlii Wawra
Manihot populifolia Pax
Manihot porphyrantha M.Mend. & T.B.Cavalc.
Manihot pringlei S.Watson
Manihot procumbens Müll.Arg.
Manihot pruinosa Pohl
Manihot pseudoglaziovii Pax & K.Hoffm.
Manihot pulchrifolius M.J.Silva
Manihot purpurea M.Mend. & T.B.Cavalc.
Manihot purpureocostata Pohl
Manihot pusilla Pohl
Manihot quinquefolia Pohl
Manihot quinqueloba Pohl
Manihot quinquepartita Huber ex D.J.Rogers & Appan
Manihot reflexifolia P.Carvalho & M.Martins
Manihot reniformis Pohl
Manihot reptans Pax
Manihot rhomboidea Müll.Arg.
Manihot robusta M.Mend. & T.B.Cavalc.
Manihot rubricaulis I.M.Johnst.
Manihot sagittata M.Mend. & M.Martins
Manihot sagittatopartita Pohl
Manihot salicifolia Pohl
Manihot saxatilis M.J.Silva & Sodré
Manihot scandens L.S.Inocencio & M.J.Silva
Manihot sparsifolia Pohl
Manihot stellata M.Mend.
Manihot stipularis Pax
Manihot striata M.Mend. & M.Martins
Manihot stricta Baill.
Manihot subspicata D.J.Rogers & Appan
Manihot surinamensis D.J.Rogers & Appan
Manihot takape De Egea & Peña-Chocarro
Manihot tenella Müll.Arg.
Manihot tomatophylla Standl.
Manihot tombadorensis M.Mend. & T.B.Cavalc.
Manihot tomentosa Pohl
Manihot triloba (Sessé) McVaugh ex Miranda
Manihot tripartita (Spreng.) Müll.Arg.
Manihot triphylla Pohl
Manihot tristis Müll.Arg.
Manihot variifolia Pax & K.Hoffm.
Manihot veadeirensis M.J.Silva
Manihot violacea Pohl
Manihot walkerae Croizat
Manihot websteri D.J.Rogers & Appan
Manihot weddelliana Baill.
Manihot xavantinensis D.J.Rogers & Appan
Manihot zehntneri Ule

Przypisy

↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
↑ ^a ^b Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2009-11-26] (ang.).
↑ ^a ^b Manihot Mill., [w:] Plants of the World online [online], Royal Botanic Gardens, Kew [dostęp 2025-12-11] .
↑ Nagib Nassar, Rodomiro Ortiz. Korzeń dla ubogich. „Świat Nauki”. 6 (226), s. 76-81, czerwiec 2010. Warszawa: Prószyński Media. ISSN 0867-6380.
↑ Crescent Bloom: Manihot. The Compleat Botanica. [dostęp 2010-01-21]. (ang.).

[ruggiero-1] Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).

[apweb-2] Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2009-11-26] (ang.).

[powo-3] Manihot Mill., [w:] Plants of the World online [online], Royal Botanic Gardens, Kew [dostęp 2025-12-11] .

[korzen-4] Nagib Nassar, Rodomiro Ortiz. Korzeń dla ubogich. „Świat Nauki”. 6 (226), s. 76-81, czerwiec 2010. Warszawa: Prószyński Media. ISSN 0867-6380.

[5] Crescent Bloom: Manihot. The Compleat Botanica. [dostęp 2010-01-21]. (ang.).

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]