Opactwo Gandersheim

Opactwo Gandersheim

Stift Gandersheim

Widok na kolegiatę z południowego zachodu
Państwo	Niemcy
Kraj związkowy	Dolna Saksonia
Miejscowość	Bad Gandersheim
Obiekty sakralne
Kolegiata	śś. Anastazego i Innocentego
Data budowy	852
Data zamknięcia	1810
Położenie na mapie Dolnej Saksonii Opactwo Gandersheim
Położenie na mapie Niemiec Opactwo Gandersheim
51°52′13″N 10°01′35″E/51,870278 10,026389
Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa

Opactwo Gandersheim (niem. Stift Gandersheim) – dawne opactwo kanoniczek znajdujące się w niemieckim mieście Bad Gandersheim. Częścią kompleksu jest romańska kolegiata śś. Anastazego i Innocentego, należąca do parafii ewangelicko-luterańskiej, zwyczajowo zwana również katedrą (niem. Gandersheimer Dom)^[1].

Klasztor został założony w 852 roku przez Ludolfa, księcia Saksonii Wschodniej, i jego żonę, Odę. Uzyskał godność opactwa cesarskiego^[2]. W 856 roku rozpoczęto budowę kolegiaty^[3], którą 1 listopada 881 konsekrował biskup Hildesheimu Wigbert(inne języki)^[4]. W 990 roku cesarzowa Teofano nadała placówce prawa targowe, celne i mennicze, dając podwaliny pod powstanie miasta Bad Gandersheim^[2]. Istniejącą do dziś romańską świątynię wzniesiono w XII wieku, a w XIV i XV wieku dostawiono do niej gotyckie kaplice boczne^[3].

W 1542 roku klasztor został zajęty przez wojska związku szmalkaldzkiego, który siłą wprowadził w nim reformację, mimo sprzeciwu kanoniczek. Dopiero po śmierci ksieni Margarete von Chlum w 1589 roku opactwo stało się całkowicie protestanckie^[4]. Za kadencji ksieni Ernestyny Antonii von Sachsen-Meiningen w latach 1713–1766 wzniesiono barokowe skrzydła klasztorne z bogato zdobioną salą cesarską. Opactwo zlikwidowano w roku 1810^[2].

Główną częścią kompleksu jest romańska kolegiata. Jest to trójnawowa świątynia, o układzie bazylikowym. Fasada ma formę dwuwieżowego westwerku. Prezbiterium zakończone jest absydą, od korpusu nawowego oddziela je transept. Do 1570 roku znajdowało się tam lektorium. Wnętrze świątyni wyremontowano w latach 1848–1850^[5]. W skład wyposażenia kościoła wchodzą^[3][4][5][6]:

1. XIII-wieczny portret księcia Ludolfa,
2. średniowieczne ołtarze: Mariacki i Trzech Króli,
3. dzwon Nicolaus z 1513 roku,
4. marmurowy sarkofag ksieni Ernestyny Antonii von Sachsen-Meiningen z XVIII wieku,
5. witraż kanoniczki Hrotsvithy z 1973 roku,
6. organy wykonane przez przedsiębiorstwo Muhleisen ze Strasburga w 2000 roku.

• 
  Widok kolegiaty w przekroju podłużnym
• 
  Widok z południowego wschodu
• 
  Westwerk
• 
  Widok z północy
• 
  Wnętrze
• 
  Ołtarz Trzech Króli
• 
  Ołtarz Mariacki
• 
  Krypta
• 
  Dziedziniec klasztorny
• 
  Skrzydło południowe