Rover Group

Rover Group

Zakład produkcyjny Rover Group w Longbridge (1998)
Państwo	Wielka Brytania
Data powstania	1986
Data likwidacji	2000
Udziałowcy	1986–1988[1]: rząd brytyjski (99,8%) 1988–1990[1]: British Aerospace (100%) 1990–1994[2]: British Aerospace (80%) Honda (20%) 1994–2000[3]: BMW (100%)
Zatrudnienie	39 400 (1996)
brak współrzędnych
Multimedia w Wikimedia Commons

Rover Group – brytyjskie przedsiębiorstwo branży motoryzacyjnej działające w latach 1986–2000^[4]. Spółka zajmowała się głównie produkcją samochodów osobowych, sprzedawanych m.in. pod markami Rover, Land Rover, Mini oraz MG. Był to wówczas największy producent samochodów w Wielkiej Brytanii – w 1996 roku fabryki opuściło 507 000 pojazdów, z czego ponad połowa przeznaczona była na eksport^[5]. Początkowo było to przedsiębiorstwo państwowe. W 1988 roku zostało sprywatyzowane poprzez sprzedaż koncernowi lotniczemu British Aerospace (BAe), a od 1994 roku było własnością niemieckiego koncernu motoryzacyjnego BMW^[6].

Zakłady produkcyjne mieściły się w Longbridge (Birmingham), Solihull, Cowley (Oksford) oraz Swindon^[7][8]. W Gaydon znajdował się ośrodek badawczo-rozwojowy^[7]. Pod koniec 1986 roku wielkość zatrudnienia wynosiła 38 000 osób^[1], w 1996 roku – 39 400^[5].

Przedsiębiorstwo powstało w 1986 roku w wyniku reorganizacji państwowego koncernu motoryzacyjnego British Leyland (BL) w ramach przygotowań do jego prywatyzacji^[9]. Rząd konserwatystów pod przewodnictwem Margaret Thatcher od początku lat 80. prowadził działania zmierzające do jego denacjonalizacji^[10]. Istotną przeszkodą była nierentowność przedsiębiorstwa, która sprawiała, że miało ono nikłe szanse na przetrwanie jako samodzielny producent, a jedyną realną szansą na utrzymanie jego dalszej działalności było przejęcie przez inny podmiot prywatny^[11].

W momencie utworzenia spółki Rover Group jej strukturę tworzyły: Austin Rover(inne języki), prowadzący produkcję samochodów osobowych sprzedawanych pod markami Austin, Rover, MG i Mini, oraz odrębne działy produkcji samochodów terenowych (Land Rover), dostawczych i ciężarowych (Leyland, Freight Rover) oraz autobusów (Leyland)^[1][12]. Dział produkcji autobusów jeszcze w tym samym roku został wydzielony i sprywatyzowany poprzez wykup menedżerski, dając początek spółce Leyland Bus(inne języki)^[a][13]. Dział samochodów dostawczych i ciężarowych w 1987 roku sprzedano holenderskiemu DAF-owi^[14]. W grudniu 1987 roku propozycję zakupu pozostałej części przedsiębiorstwa wysunął koncern lotniczy British Aerospace (BAe), która została zaakceptowana przez rząd brytyjski w 1988 roku^[11]. Z punktu widzenia rządu i wielu innych interesariuszy było to rozwiązanie korzystne, gdyż pozwalało uniknąć przejęcia Rover Group przez kapitał zagraniczny. Zainteresowanie zakupem przedsiębiorstwa wyraziły wcześniej General Motors^[1], Ford oraz Volkswagen^[11].

Cena zakupu Rover Group przez BAe wyniosła 150 mln funtów. Rząd brytyjski udzielił Roverowi przy tej okazji dotacji w wysokości 469 mln funtów, przeznaczonej na spłatę długów, oraz 44,4 mln funtów dodatkowej pomocy publicznej w różnej formie, która (jak wykazało późniejsze dochodzenie Komisji Europejskiej) naruszała przepisy Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej^[15]. Z pozoru niska cena sprzedaży była przedmiotem dociekań brytyjskiego National Audit Office(inne języki). Według rządu brytyjskiego sprzedaż pozwalała uniknąć dalszego dofinansowywania działalności przedsiębiorstwa ze środków podatników – od 1975 roku Rover Group oraz jego poprzednik British Leyland otrzymały łącznie 2,6 mld funtów pomocy finansowej z budżetu państwa^[16][5].

• Modele w sprzedaży w 1986 roku (wybór)
• 
  Mini
• 
  MG Maestro i MG Metro
• 
  Austin Montego
• 
  Rover 200
• 
  Land Rover 110

Gama samochodów osobowych sprzedawanych przez Rover Group w momencie jego powstania obejmowała modele osobowe: Mini, Austin Metro, Austin Maestro i Austin Montego^[1] (ostatnie trzy także w wersjach usportowionych pod marką MG^[17]), Rover 200 i Rover SD1^[18], a także terenowe: Land Rover 90 i 110 oraz Range Rover^[19]. Marka Austin została wycofana z rynku w 1987 roku, a modele dotychczas pod nią oferowane (Metro, Maestro, Montego) były odtąd sprzedawane bez marki, a jedynie opatrzone logiem Rovera^[1]. Te trzy starzejące się już modele zajmowały najniższą półkę cenową. Jednocześnie strategia koncernu przewidywała wykreowanie marki Rover jako prestiżowej i zaawansowanej technicznie, w oparciu o nową gamę modelową. Wizerunek ten miał uzasadniać wyższe ceny oferowanych samochodów niż w przypadku głównych konkurentów (Ford, Vauxhall) i rekompensować stosunkowo niską wielkość sprzedaży dzięki wyższym marżom^[20].

W zakresie opracowania nowych modeli Rover Group kontynuowało współpracę z Hondą, zapoczątkowaną przez BL w 1979 roku. Dotychczasowym jej rezultatem był Rover 200, znajdujący się w produkcji od 1984 roku, a będący modelem bliźniaczym Hondy Ballade. Jeszcze w 1986 roku w ofercie przedsiębiorstwa pojawił się Rover 800, bazujący na Hondzie Legend. Następnie debiutowały Rover 200 II generacji (1989) i 400 (1990), będące modelami bliźniaczymi Hondy Concerto, a później Rover 600 (1993), spokrewniony z Hondą Accord. Ostatnim owocem tej współpracy była kolejna generacja modelu 400 (1995), o konstrukcji wspólnej z Hondą Civic^[21]. Konstrukcje samodzielnie opracowane przez Rovera w tym okresie to gruntownie zrestylizowane modele Rover Metro (1990)^[22] i 800 (1991), III generacja modelu 200 (1995) oraz MG F (1995)^[20].

Istotnymi korzyściami dla Rover Group ze współpracy z Hondą były transfer technologii^[5] oraz wdrożenie nowych metod zarządzania jakością, co przełożyło się na znaczną redukcję liczby usterek w produkowanych samochodach, które były bolączką firmy jeszcze za czasów koncernu BL^[23]. Dla Hondy kooperacja ułatwiła ekspansję na rynki europejskie. Do początku lat 90. w fabrykach Rovera produkowane były na zlecenie Hondy modele Ballade, Legend i Concerto^[24]. Rozwiązanie to umożliwiało japońskiemu producentowi zwiększenie sprzedaży na terenie Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej, gdzie obowiązywały ograniczenia importu pojazdów spoza bloku^[25].

Zacieśnienie współpracy nastąpiło wraz z zawarciem w 1990 roku porozumienia, w ramach którego Honda otrzymała 20% udziałów w Rover Group, zaś Rover Group uzyskał 20% udziałów w brytyjskim oddziale Hondy (Honda UK Manufacturing(inne języki))^[26], który od roku prowadził w nowej fabryce w Swindon produkcję silników, a wkrótce zaczął produkować kompletne samochody^[25]. Ten stan rzeczy długo się jednak nie utrzymał. Nowy zarząd koncernu British Aerospace, który pozostawał większościowym udziałowcem w Rover Group, obrał strategię, która przewidywała koncentrację działalności na branży lotniczej, w związku z czym podjęto starania na rzecz sprzedaży grupy Rovera. W 1993 roku propozycję zakupu wysunął niemiecki koncern BMW, oferując 800 mln funtów^[7][12]. Negocjacje prowadzone były również z Hondą, która nie była zainteresowana zakupem całego przedsiębiorstwa, lecz zaoferowała zwiększenie własnego udziału do 47,5%, dając BAe możliwość wyzbycia się pozostałych udziałów w spółce poprzez wprowadzenie jej na giełdę. Z punktu widzenia zarządu BAe oferta zakupu przez BMW okazała się bardziej atrakcyjna. Transakcję sprzedaży zawarto 31 stycznia 1994 roku^[7], ku rozgoryczeniu zarządu Hondy^[27]. 22 lutego ogłoszono zerwanie powiązań kapitałowych między Roverem a Hondą^[28]. Sprzedaż spółki koncernowi BMW miała znaczenie o tyle symboliczne, że był to wówczas ostatni brytyjski masowy producent samochodów należący do kapitału krajowego^[27].

• Modele w sprzedaży w 1993 roku (wybór)
• 
  Rover Metro
• 
  Rover 200
• 
  Rover 600
• 
  Rover 800
• 
  Land Rover Discovery

Zakup Rovera miał przynieść koncernowi BMW dwie korzyści: zwiększenie (niemal dwukrotnie) liczby produkowanych samochodów, z czym potencjalnie wiązały się korzyści skali, oraz rozszerzenie asortymentu na autosegmenty, w których marka BMW była wówczas nieobecna (w tym samochody miejskie, kompaktowe i SUV). Marki należące do grupy miały ugruntowaną pozycję na rynku, co w oczach zarządu BMW stanowiło dodatkowy atut, ponieważ umożliwiało powiększenie oferty bez osłabienia prestiżowego charakteru marki BMW^[5][7].

Wkrótce uwidoczniły się problemy wynikające z wieloletniego niedoinwestowania. Wraz ze starzeniem się gamy modelowej opracowanej wraz z Hondą, malało zainteresowanie klientów. Przedsiębiorstwo, które od początku swojego istnienia oscylowało na progu rentowności, zaczęło rokrocznie przynosić straty. Jego przyszłość w dużej mierze zależała od powodzenia trzech projektów – Rovera 75, który miał zastąpić modele 600 i 800, nowego Mini oraz następcy modeli 200 i 400 pod nazwą kodową R30. Model 75 debiutował w 1998 roku i odniósł jedynie umiarkowany sukces. W obliczu konieczności nieustannego dofinansowania Rovera (w latach 1994–1997 łącznie 2 mld funtów^[29]) zarząd BMW zaczął poszukiwać sposobu na drastyczną redukcję kosztów; pozostałe dwa projekty wstrzymano^[7]. Niepowodzeniem zakończyły się negocjacje z rządem brytyjskim w sprawie uzyskania dotacji w wysokości 200 mln funtów, mającej umożliwić ukończenie prac rozwojowych nad R30 i wdrożenie modelu do produkcji^[30].

Najbardziej dochodową częścią grupy był Land Rover^[31], którego ofertę na przestrzeni lat wzbogacono o modele Discovery (1989) i Freelander (1997) oraz nową generację Range Rovera (1994)^[32]. Zyski nie równoważyły jednak strat generowanych przez resztę grupy^[7].

W 1999 roku spółka inwestycyjna Alchemy Partners przedstawiła zarządowi BMW propozycję zakupu części przedsiębiorstwa, włącznie z fabryką w Longbridge oraz prawami do produkcji modeli Rovera, starego Mini oraz MG F. BMW zachowałoby prawa do (projektowanego) nowego Mini oraz Land Rovera. Ten ostatni miał zostać sprzedany Fordowi, bądź innemu producentowi, w celu zwrotu przynajmniej części poniesionych przez BMW kosztów. Plan biznesowy przedstawiony przez Alchemy przewidywał przekształcenie Rovera w niszowego producenta samochodów sportowych, koncentrującego się na marce MG. Po upublicznieniu planu stał się on gorącym tematem politycznym, gdyż wiązała się z nim drastyczna redukcja zatrudnienia^[30]. Wykorzystując sytuację, konsorcjum Phoenix Venture Holdings, przedstawiło własną propozycję zakupu spółki, jednak z planem utrzymania dotychczasowego profilu produkcji masowej, a więc i zachowując większość miejsc pracy. Pod naciskiem opinii publicznej BMW zaakceptowało kontrpropozycję, finalizując sprzedaż 9 maja 2000 roku. Zgodnie z planem Land Rover został sprzedany Fordowi, zaś BMW wkrótce zaprezentowało nowe Mini, które odniosło znaczny sukces komercyjny. Pozostała, usamodzielniona część Rover Group została przekształcona w MG Rover Group. Ostatecznie spółka ta zbankrutowała po pięciu latach działalności^[30][31].

• Modele w sprzedaży w 1998 roku (wybór)
• 
  Rover 200
• 
  Rover 400
• 
  Rover 75
• 
  MG F
• 
  Range Rover

Rover Group był właścicielem następujących marek samochodów osobowych:

• Rover
• MG
• Mini
• Land Rover
• Austin (wygaszona w 1987 roku)^[1]
• Sterling (1987–1991, eksportowa na rynek północnoamerykański)^[33]
• Triumph (wygaszona przez cały okres istnienia przedsiębiorstwa)^[1]
• Riley (wygaszona przez cały okres istnienia przedsiębiorstwa)^[7]

Do spółki należały także marki samochodów ciężarowych i autobusów:

• Freight Rover (w 1987 roku sprzedana DAF-owi)^[1]
• Leyland (w 1987 roku sprzedana DAF-owi)^[1]
• Scammell (w 1987 roku sprzedana DAF-owi)^[1]
• Albion (wygaszona od początku istnienia przedsiębiorstwa, w 1987 sprzedana DAF-owi)^[1]

Lista modeli samochodów osobowych produkowanych przez Rover Group wraz z latami produkcji^[b][34].

Modele Hondy produkowane na zlecenie^[24]:

• Honda Ballade
• Honda Legend
• Honda Concerto

• Mike Carver, Nick Seale, Anne Youngson: British Leyland Motor Corporation 1968-2005: the Story from Inside. The History Press, 2015. ISBN 978-0-7509-6144-8.