Spis treści
Stereum
Skórnik pomarszczony (Stereum rugosum) | |
| Systematyka | |
| Domena | |
|---|---|
| Królestwo | |
| Typ | |
| Klasa | |
| Rząd | |
| Rodzina | |
| Rodzaj |
skórnik |
| Nazwa systematyczna | |
| Stereum Hill ex Christiaan Hendrik PersoonPers Neues Mag. Bot. 1: 110 (1794) | |
| Typ nomenklatoryczny | |
|
Stereum hirsutum (Willd.) (Pers.) | |
Stereum Hill ex Pers. (skórnik) – rodzaj grzybów z rodziny skórnikowatych (Stereaceae)[1].
Charakterystyka
[edytuj | edytuj kod]Grzyby saprotroficzne lub pasożytnicze rozwijające się na drewnie i powodujące jego białą zgniliznę drewna[2]. Owocniki jednoroczne lub wieloletnie, rozpostarte, rozpostarto-odgięte z włochatym brzegiem, rozproszone lub siedzące. Górna, sterylna powierzchnia naga lub włochata, hymenofor gładki do lekko guzowatego, zwykle o jasnych kolorach, niektóre gatunki po przecięciu lub dotknięciu wydzielają czerwonawe mleczko. System strzępkowy dimityczny, strzępki generatywne septowane bez sprzążek, cienkościenne do grubościennych, strzępki szkieletowe grubościenne. Cystydy kilku typów: szkieletocystydy, akutocystydy, akantocystydy. Podstawki maczugowate do rurkowatych, z 4-sterygmami i prostą przegrodą u podstawy. Bazydiospory elipsoidalne do cylindrycznych, gładkie, cienkościenne, amyloidalne[3].
Stereum jest jednym z łatwo rozpoznawalnych makroskopowo rodzajów grzybów kortycjoidalnych ze względu na swój charakterystyczny owocnik i włosy, barwę i gładki hymenofor. Istnieje pewne zamieszanie co do gatunku, ponieważ wiele z nich opisywano pod różnymi nazwami, a w literaturze spotyka się zbyt wiele form i odmian, różniących się jedynie drobnymi cechami makroskopowymi; kształtem, rozmiarem i barwą owocnika[3].
Systematyka i nazewnictwo
[edytuj | edytuj kod]Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Stereaceae, Russulales, Incertae sedis, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].
Rodzaj Stereum jest typem nomenklatorycznym rodziny skórnikowatych (Stereaceae). Takson ten został opisany po raz pierwszy przez Johna Hilla, natomiast poprawnie zdiagnozował go taksonomicznie (jako: „Pileo coriaceo dimidiato manifesto ut plurimum fasciato.”) Christiaan Hendrik Persoon w „Neues Magazin für die Botanik” z 1794, klasyfikując jednocześnie do ówczesnego rzędu Hymenothecium[4]. Synonim Haematostereum Pouzar[5].
Nazwę polską nadał Józef Jundziłł w 1888 r. W polskim piśmiennictwie mykologicznym należące do tego rodzaju gatunki opisywane były także jako: pleśniak, skórniak, skrzepka[6]. Gatunki występujące w Polsce:
- Stereum cyathiforme (Fr.) Fr. 1838[7]
- Stereum gausapatum (Fr.) Fr. – skórnik dębowy
- Stereum hirsutum (Willd.) Pers. – skórnik szorstki
- Stereum ochraceoflavum (Schwein.) Sacc. – skórnik gałązkowy[8]
- Stereum ostrea (Blume & T. Nees) Fr. – skórnik wielobarwny
- Stereum rugosum Pers. – skórnik pomarszczony
- Stereum sanguinolentum (Alb. & Schwein.) Fr. – skórnik krwawiący[9].
- Stereum subtomentosum Pouzar 1964 – skórnik aksamitny (s. pilśniowaty)
Nazwy naukowe na podstawie Index Fungorum[10]. Wykaz gatunków i nazwy polskie według Władysława Wojewody (bez przypisów)[6] i innych (z przypisami).
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b Index Fungorum [online] [dostęp 2013-03-05].
- ↑ E. Gerhardt, Grzyby – wielki ilustrowany przewodnik, Warszawa: Klub dla Ciebie - Bauer-Weltbild Media, 2006, ISBN 83-7404-513-2.
- ↑ a b S.P. Gorjón, Genera of corticioid fungi: keys, nomenclature and taxonomy, „Studies in Fungi”, 5 (1), 2020, s. 280, DOI: 10.5943/sif/5/1/12 [dostęp 2023-09-07] (ang.).
- ↑ C.H. Persoon, Neuser Versuch einer systematischen Eintheilung der Schwämme, „Neues Magazin für die Botanik in ihrem ganzen Umfange”, 1, 1794, s. 110.
- ↑ Species Fungorum [online] [dostęp 2013-04-15].
- ↑ a b Władysław Wojewoda, Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003, s. 632–636, ISBN 83-89648-09-1.
- ↑ Stereum (skórnik) [online], grzyby.pl [dostęp 2026-02-27] (pol.).
- ↑ Przez W. Wojewodę i S. Domańskiego synonimimizowany ze Stereum complicatum Schw., jednak według Index Fungorum są to odrębne gatunki.
- ↑ Wiesław Fałtynowicz, Krytyczna lista porostów i grzybów naporostowych Polski, Kraków: Instytut Botaniki im. W. Szafera PAN, 2003, s. 298, ISBN 83-89648-06-7.
- ↑ Index Fungorum (gatunki) [online] [dostęp 2013-03-05].









