Strzebielinek
54°41′52″N 18°04′01″E/54,697778 18,066944| osada | |
| |
| Państwo | |
|---|---|
| Województwo | |
| Powiat | |
| Gmina | |
| Strefa numeracyjna |
58 |
| Kod pocztowy |
84-250[2] |
| Tablice rejestracyjne |
GWE |
| SIMC |
0161967 |
Położenie na mapie gminy Gniewino  | |
Położenie na mapie Polski  | |
Położenie na mapie województwa pomorskiego  | |
Położenie na mapie powiatu wejherowskiego  | |
| 54°41′52″N 18°04′01″E/54,697778 18,066944[1]
| |
Strzebielinek (nazwa oboczna: Strzebielinko[1], kaszb. Strzébiélënk) – osada w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie wejherowskim, w gminie Gniewino[3][4].
Położona w większości na terenie leśnym lasów kaszubskich, niedaleko górnego zbiornika największej w Polsce elektrowni szczytowo-pompowej "Żarnowiec".
Wieś jest częścią składową sołectwa Gniewino. Do 2024 r. miejscowość była osadą wsi Strzebielinko[3][4]. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gdańskiego.
Nazwa Strzebielinek zapisała się niezbyt korzystnie w historii najnowszej. W stanie wojennym na terenie funkcjonującego tu Oddziału Zewnętrznego Zakładu Karnego w Wejherowie[5] zorganizowano jeden z największych obozów internowania. Po 13 grudnia 1981 stał się on ośrodkiem odosobnienia[6] działaczy oraz opozycjonistów powiązanych z Solidarnością. Tu internowani byli m.in. przyszły pierwszy premier III RP Tadeusz Mazowiecki[7], współzałożyciel KORu Jacek Kuroń, współtwórca NSZZ Solidarność Andrzej Gwiazda, dziennikarz i późniejszy rzecznik prasowy prezydenta Lecha Wałęsy Andrzej Drzycimski, czy działacz opozycyjny i późniejszy prezydent Polski Lech Kaczyński. Przetrzymywany był tu również artysta plastyk Andrzej Trzaska, który w okresie odosobnienia wykonał serię ok. 400 portretów współosadzonych, co jest unikatowym świadectwem tamtych wydarzeń.[8]
Później po historycznych wydarzeniach z 1981 roku, na terenie dawnego obozu internowania założono Dom Pomocy Społecznej[9], który funkcjonuje do dziś. Na fasadzie starego muru więziennego w 2014 roku odsłonięto tablicę pamiątkową[10] z inicjatywy byłych internowanych[11].
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 14 stycznia 2025, identyfikator PRNG: 169553.
- ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2022, s. 1229 [zarchiwizowane 2022-10-26].
- ↑ a b Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
- ↑ a b Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 grudnia 2024 r. w sprawie ustalenia, zmiany i zniesienia urzędowych nazw i rodzajów niektórych miejscowości oraz obiektów fizjograficznych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1931)
- ↑ Służba Więzienna, opis jednostki Aresztu Śledczego w Wejherowie: https://www.sw.gov.pl/strona/opis-areszt-sledczy-w-wejherowie
- ↑ Wojciech Turek, Ośrodek Odosobnienia dla Internowanych w Strzebielinku, [w:] Encyklopedia Solidarności [online], Instytut Pamięci Narodowej [dostęp 2025-10-08].
- ↑ Jan Skórzyński (red.), Opozycja w PRL. Słownik biograficzny 1956–1989. T. 1., Warszawa: Ośrodek Karta, 2000, ISBN 83-88288-65-2.
- ↑ Instytut Pamięci Narodowej - Gdańsk, Nie żyje Andrzej Trzaska – malarz, rysownik i ceramik, w stanie wojennym współpracownik Ogólnopolskiego Komitetu Oporu, „Instytut Pamięci Narodowej - Gdańsk” [dostęp 2025-08-29] [zarchiwizowane z adresu 2025-05-04].
- ↑ Strona główna - Dom Pomocy Społecznej w Strzebielinku [online], strzebielinek.naszdps.pl [dostęp 2025-08-12].
- ↑ Odsłonięcie tablicy upamiętniającej internowanych w Strzebielinku [online], Urząd Miejski w Wejherowie [dostęp 2025-08-12] (pol.).
- ↑ Stowarzyszenie Strzebielinek, Zjazd Strzebielinkowców - Sierpień 2014 [online] [dostęp 2025-08-12] (pol.).
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Kartki obozowego dziennika ze Strzebielinka chował w majtkach. Dzięki temu przetrwały - unikalne wspomnienia internowanego w stanie wojennym opozycjonisty (pol.)
- Strzebielinek - Ośrodek Odosobnienia dla Internowanych. internowani.g.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2006-12-01)].
- Strzebielinek - Niezależna poczta obozowa 1982. podziemna.republika.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2007-05-21)].
- Stowarzyszenie Strzebielinek - strzebielinek.pl, strona stowarzyszenia byłych internowanych w Ośrodku Odosobnienia w Strzebielinku.
| Wsie | |
|---|---|
| Osady | |
| Osady leśne | |
| Części wsi | |
| Osady wsi | |
| Przysiółki wsi | |
| Nieoficjalne miejscowości |
