Spis treści
Sumak garbarski
Wygląd
| Systematyka[1][2] | |
| Domena | |
|---|---|
| Królestwo | |
| Podkrólestwo | |
| Nadgromada | |
| Gromada | |
| Podgromada | |
| Nadklasa | |
| Klasa | |
| Nadrząd | |
| Rząd | |
| Rodzina | |
| Rodzaj | |
| Gatunek |
sumak garbarski |
| Nazwa systematyczna | |
| Rhus coriaria L. Sp. pl. 1:265. 1753 | |
| Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3] | |
Sumak garbarski (Rhus coriaria L.) – gatunek krzewu z rodziny nanerczowatych (Anacardiaceae). Występuje w krajach obszaru śródziemnomorskiego oraz w Azji Południowo-Zachodniej[4].
Morfologia
[edytuj | edytuj kod]
- Pokrój
- Krzew dorastający do 3 m wysokości[5][6], o pędach owłosionych, żółtych[6].
- Liście
- Nieparzystopierzaste, złożone z 9-15 listków[5]. Osadka liścia oskrzydlona. Liście owłosione[6].
- Kwiaty
- Zielonawożółte, zebrane są w długą i gęstą wiechę. Okwiat z dwóch okółków 5-krotny, z 5 5 pręcikami i pojedynczym słupkiem[5]. Okres kwitnienia czerwiec – lipiec[6].
- Owoce
- Owłosione[6], kuliste pestkowce koloru czerwonego[5] do brązowoczerwonego[6].
Zastosowanie
[edytuj | edytuj kod]- Roślina przyprawowa[5]. Suszone i zmielone owoce cenione są ze względu na kwaśny smak. Bywają stosowane jako zamiennik cytryny. Używane są w kuchni kaukaskiej i azjatyckiej. Dodaje się je do tłustych potraw[6].
- Liście i gałęzie zawierają do 21% garbników. Są używane w garbarstwie oraz w farbiarstwie do barwienia na czarno[5].
- Liści używa się do aromatyzowania niektórych gatunków tytoniu[5].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
- ↑ Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-01-25] (ang.).
- ↑ Rhus coriaria, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species (ang.).
- ↑ Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-03-10].
- ↑ a b c d e f g Zbigniew Podbielkowski: Słownik roślin użytkowych. Warszawa: PWRiL, 1989, s. 343. ISBN 83-09-00256-4.
- ↑ a b c d e f g Bohumír Hlava, Dagmar Lanska: Rośliny przyprawowe. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1983. ISBN 83-09-00456-7.
Identyfikatory zewnętrzne:
- African Plant Database ID: 131959
- EoL: 483496
- EUNIS: 150952
- GBIF: 3190563
- iNaturalist: 122987
- IPNI: 70477-1
- ITIS: 506465
- NCBI: 298661
- identyfikator Plant List (Royal Botanic Gardens, Kew): kew-2422872
- Plants of the World: urn:lsid:ipni.org:names:70477-1
- Tela Botanica: 56068
- identyfikator Tropicos: 1300831
- USDA PLANTS: RHCO14
- IRMNG: 10206334
- CoL: 4SMZF









