Spis treści
Transkobieta

Transkobieta (także trans-kobieta) – kobieta, której przypisano płeć męską przy urodzeniu, i która żyje w zgodzie z odczuwaną przez nią żeńską tożsamością płciową[1][2][3]. Transkobiety to określenie na osoby transseksualne lub transpłciowe o typie M/K, czyli mężczyzna/kobieta[4] (ang. MtF, male-to-female)[5][6].
Kobiety transpłciowe mogą doświadczać dysforii płciowej, cierpienia spowodowanego rozbieżnością między ich tożsamością płciową a płcią, która została im przypisana w momencie urodzenia, a także związaną z tym rolą płciową oraz cechami płciowymi[7].
Kobiety transpłciowe mogą przejść tranzycję płciową. Istotnym elementem tranzycji medycznej kobiet transpłciowych jest estrogenowa terapia zastępcza, która powoduje rozwój trzeciorzędowych cech płci żeńskiej (piersi, redystrybucja tkanki tłuszczowej, niższy stosunek talii do bioder itp.) To, wraz z chirurgiczną korektą płci, może przynieść ogromną poprawę samopoczucia, a w większości przypadków, eliminuje dysforię płci[8][9].
Transkobiety mogą identyfikować się jako heteroseksualne, biseksualne, homoseksualne, aseksualne lub żadne z powyższych[10]. Ankieta przeprowadzona wśród około 3000 amerykańskich transkobiet pokazała, że 31% z nich identyfikuje się jako osoby biseksualne, 29% jako lesbijki, 23% jako osoby heteroseksualne, 7% jako osoby aseksualne, a także 7% jako „queer” i 2% jako „inne”[11].
Zdrowie i opieka zdrowotna
[edytuj | edytuj kod]Proces tranzycji
[edytuj | edytuj kod]Terapia afirmująca tożsamość płciową u transpłciowych kobiet obejmuje feminizującą terapię hormonalną, terapię głosu oraz operacje afirmujące tożsamość płciową[12].
Feminizująca terapia hormonalna
[edytuj | edytuj kod]Feminizująca terapia hormonalna to rodzaj terapii hormonalnej, której celem jest zmiana drugorzędowych cech płciowych danej osoby z męskich na żeńskie. Feminizująca terapia hormonalna obejmuje najczęściej stosowanie mieszanki estrogenów, antyandrogenów, progestagenów i modulatorów GnRH[7][13], choć najczęściej stosuje się estrogen w połączeniu z antyandrogenem[14][15]. Wykazano również, że monoterapia estradiolem w postaci zastrzyków skutecznie hamuje produkcję testosteronu[16]. Feminizująca terapia hormonalna wiąże się z takimi efektami jak: rozwój piersi[17], zmiękczenie skóry, redystrybucja tkanki tłuszczowej w kierunku kobiecego, zmniejszenie masy i siły mięśni oraz zmiany związane z nastrojem[7][18][19].
Feminizacja głosu
[edytuj | edytuj kod]Niektóre kobiety transpłciowe mogą dążyć do feminizacji swojego głosu poprzez trening głosu, ponieważ terapia hormonalna nie ma znaczącego wpływu na głos transkobiet. Celem terapii głosu jest często zmiana częstotliwości podstawowej, częstotliwości rezonansowej i wzorca fonacyjnego, aby odzwierciedlały one cechy charakterystyczne dla kobiety cispłciowej[20]. Można to osiągnąć poprzez terapię logopedyczną lub zabiegi chirurgiczne (w tym laryngoplastykę feminizacyjną)[21][22]. W wielu badaniach wykazano, że terapia głosowa ogólnie zwiększa satysfakcję pacjentki z głosu i sprawia, że słuchacze postrzegają głos jako bardziej kobiecy[23][24].
Operacje feminizujące
[edytuj | edytuj kod]Transpłciowe kobiety mogą poddawać się różnym operacjom afirmującym płeć w ramach procesu tranzycji. Operacje te mogą obejmować waginoplastykę, labioplastyke, orchidektomię, powiększanie piersi oraz operację feminizacji twarzy i redukcję chrząstki tarczowatej[7][12][25].
Płodność
[edytuj | edytuj kod]Chociaż związek ten nie jest w pełni poznany[26], feminizująca terapia hormonalna wydaje się zmniejszać zdolność do produkcji plemników[27]. Wykazano, że osoby, które przez dłuższy czas były poddane terapii hormonalnej, mają niższą całkowitą liczbę plemników niż osoby jej nie stosujące[28]. Zaprzestanie terapii hormonalnej wiąże się z przywróceniem płodności[29][30].
Tucking również może wiązać się z gorszą jakością produkowanych plemników, ze względu na podwyższoną temperaturę jąder, która powoduje przedwczesne obumieranie plemników[31][32][33].
Trans kobiety chcące mieć biologiczne dzieci mogą zdecydować się na zamrożenie nasienia[26].
Reprezentacja w mediach
[edytuj | edytuj kod]
Przed XXI wiekiem reprezentacja osób transpłciowych w telewizji, filmach, wiadomościach i innych środkach masowego przekazu była niewielka. Pierwsze publikacje w mediach głównego nurtu oraz fikcyjne wizerunki transpłciowych kobiet niemal zawsze opierały się na powszechnych stereotypach i utartych schematach[34]. Jednak ich wizerunek stopniowo się poprawiał wraz z rozwojem aktywizmu osób transpłciowych.
W filmie „Ujawnienie” (ang. Disclosure: Trans Lives on Screen)[35] z 2020 roku reżyser Sam Feder zgłębia historię reprezentacji osób transpłciowych w Hollywood oraz kulturowe skutki takiego ich przedstawiania. W filmie swoje historie opowiedziało wiele znanych transpłciowych aktorek i celebrytek XXI wieku, w tym Laverne Cox, Alexandra Billings, Hari Nef, Jamie Clayton, AJ Clementine i inne[36].
Wśród znanych transkobiet pojawiających się w telewizji można wymienić Laverne Cox (grającą Sophię Burset w serialu „Orange is the New Black”), Hunter Schafer (grającą Jules Vaughn w serialu „Euphoria”), Josie Totah oraz Caitlyn Jenner (z programu „Z kamerą u Kardashianów”)[37][38]. Amerykański serial telewizyjny „Pose” ukazuje życie wielu transpłciowych kobiet[39]. Cho Hyun-ju to uwielbiana przez fanów serialu postać transkobiety występująca w 2 i 3 sezonie Squid Game, którą zagrał cispłciowy mężczyzna, Park Sung-hoon[40][41].
Karla Sofía Gascón jako pierwsza otwarcie transpłciowa osoba otrzymała nominacje do Oscara, nagrody Brytyjskiej Akademii Filmowej i nagrody Gildii Aktorów Ekranowych oraz zdobyła nagrodę dla najlepszej aktorki na festiwalu filmowym w Cannes za rolę Emilii Pérez/Juana „Manitasa” Del Monte w filmie „Emilia Pérez” z 2024 roku[42][43].
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Definition of TRANS WOMAN [online], www.merriam-webster.com [dostęp 2019-06-21] (ang.).
- ↑ „Kobiety z wyboru”. O społecznym wykluczeniu trans-kobiecości, [w:] Anna M. Kłonkowska, Marcin Szulc, Społecznie wykluczeni: niewygodni, nienormatywni, nieprzystosowani, nieadekwatni, Gdańsk: Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, 2013, s. 133-134, ISBN 978-83-7865-054-6, OCLC 843549671 [dostęp 2019-06-21].
- ↑ Trans women — Scottish Trans Alliance [online], www.scottishtrans.org [dostęp 2020-03-18] [zarchiwizowane z adresu 2019-12-25].
- ↑ Katarzyna Zawadzka, Płeć jako temat polityki na przykładzie regulacji prawnych dotyczących tożsamości płci, „Chorzowskie Studia Polityczne” (nr 14 Gender w naukach społecznych – poszukiwania), 2017, s. 147–162, ISSN 2080-752X [dostęp 2019-06-21] (pol.).
- ↑ Leslie Feinberg, Transgender warriors: making history from Joan of Arc to Dennis Rodman, Boston: Beacon Press, 1996, ISBN 0-8070-7941-3, OCLC 36011528 [dostęp 2019-06-21].
- ↑ Transgender, [w:] William A Darity, International encyclopedia of the social sciences, t. 8, Detroit, Mich.: Macmillan Reference USA, 2008, ISBN 978-0-02-866117-9, OCLC 183713985 [dostęp 2019-06-21].
- ↑ a b c d Standards of Care for the Health of Transsexual, Transgender, and GenderNonconforming People [online], The World Professional Association for Transgender Health, 24 września 2014 [dostęp 2019-06-21] [zarchiwizowane z adresu 2014-09-24].
- ↑ Deborah C. Beidel, B. Christopher Frueh, Michel Hersen, Adult psychopathology and diagnosis, Seventh edition, Hoboken, New Jersey, ISBN 978-1-118-92789-2, OCLC 871536744 [dostęp 2019-06-21].
- ↑ Thomas Köllen, Sexual orientation and transgender issues in organizations : global perspectives on LGBT workforce diversity, [Cham, Swittzerland], ISBN 978-3-319-29623-4, OCLC 948780212 [dostęp 2019-06-21].
- ↑ Transgender Persons – Lesbian, Gay, Bisexual, and Transgender Health [online], www.cdc.gov, 14 listopada 2018 [dostęp 2019-06-21] (ang.).
- ↑ National Transgender Discrimination Survey: Full Report [online], National Center for Transgender Equality, 21 stycznia 2015 [dostęp 2019-06-21] (ang.).
- ↑ a b Linda M. Wesp, Madeline B. Deutsch, Hormonal and Surgical Treatment Options for Transgender Women and Transfeminine Spectrum Persons, „The Psychiatric Clinics of North America”, 40 (1), 2017, s. 99–111, DOI: 10.1016/j.psc.2016.10.006, ISSN 1558-3147, PMID: 28159148 [dostęp 2025-12-06].
- ↑ Wylie C. Hembree i inni, Endocrine Treatment of Gender-Dysphoric/Gender-Incongruent Persons: An Endocrine Society Clinical Practice Guideline, „The Journal of Clinical Endocrinology and Metabolism”, 102 (11), 2017, s. 3869–3903, DOI: 10.1210/jc.2017-01658, ISSN 1945-7197, PMID: 28945902 [dostęp 2025-12-06].
- ↑ William B. Shore, Adolescent Medicine, An Issue of Primary Care: Clinics in Office Practice, Elsevier Health Sciences, 28 września 2014, s. 663-664, ISBN 978-0-323-32340-6 (ang.).
- ↑ Ivy M. Alexander, Versie Johnson-Mallard, Elizabeth Kostas-Polston, Catherine Ingram Fogel, Nancy Fugate Woods, Women's Health Care in Advanced Practice Nursing, Second Edition, Springer Publishing Company, 28 czerwca 2017, s. 468-470, ISBN 978-0-8261-9004-8 (ang.).
- ↑ Aaron L. Misakian i inni, Injectable Estradiol Monotherapy Effectively Suppresses Testosterone in Gender-Affirming Hormone Therapy, „Endocrine Practice”, 31 (11), 2025, s. 1462–1469, DOI: 10.1016/j.eprac.2025.07.002, ISSN 1530-891X [dostęp 2025-12-06].
- ↑ Christel Josefa Maria de Blok i inni, Breast Development in Transwomen After 1 Year of Cross-Sex Hormone Therapy: Results of a Prospective Multicenter Study, „The Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism”, 103 (2), 2017, s. 532–538, DOI: 10.1210/jc.2017-01927, ISSN 0021-972X [dostęp 2025-12-06] [zarchiwizowane z adresu 2025-04-29] (ang.).
- ↑ Wylie C. Hembree i inni, Endocrine Treatment of Gender-Dysphoric/Gender-Incongruent Persons: An Endocrine Society Clinical Practice Guideline, „The Journal of Clinical Endocrinology and Metabolism”, 102 (11), 2017, s. 3869–3903, DOI: 10.1210/jc.2017-01658, ISSN 1945-7197, PMID: 28945902 [dostęp 2025-12-06].
- ↑ Vin Tangpricha, Martin den Heijer, Oestrogen and anti-androgen therapy for transgender women, „The Lancet. Diabetes & Endocrinology”, 5 (4), 2017, s. 291–300, DOI: 10.1016/S2213-8587(16)30319-9, ISSN 2213-8595, PMID: 27916515, PMCID: PMC5366074 [dostęp 2025-12-06].
- ↑ Hyung-Tae Kim, Vocal Feminization for Transgender Women: Current Strategies and Patient Perspectives, „International Journal of General Medicine”, 13, 2020, s. 43–52, DOI: 10.2147/IJGM.S205102, ISSN 1178-7074, PMID: 32104050, PMCID: PMC7024865 [dostęp 2025-12-06].
- ↑ Logopedia a osoby LGBTQ+ –feminizacja głosu u osób transpłciowych i różnorodnych płciowo [online], forumlogopedy.pl, 26 lipca 2024 [dostęp 2025-12-06].
- ↑ Naukowcy ŚUM są pionierami operacji zmiany głosu w kobiet transpłciowych [online], slaskie.eska.pl [dostęp 2025-12-06].
- ↑ Karine Schwarz i inni, A speech therapy for transgender women: an updated systematic review and meta-analysis, „Systematic Reviews”, 12 (1), 2023, s. 128, DOI: 10.1186/s13643-023-02267-5, ISSN 2046-4053, PMID: 37481572, PMCID: PMC10363306 [dostęp 2025-12-06].
- ↑ Sarah K. Rapoport i inni, Patient Satisfaction and Acoustic Changes in Trans Women after Gender Affirming Voice Training, „The Laryngoscope”, 133 (9), 2023, s. 2340–2345, DOI: 10.1002/lary.30543, ISSN 1531-4995, PMID: 36602085 [dostęp 2025-12-06].
- ↑ Nelson J. Aquino i inni, A Single Center Case Series of Gender-Affirming Surgeries and the Evolution of a Specialty Anesthesia Team, „Journal of Clinical Medicine”, 11 (7), 2022, s. 1943, DOI: 10.3390/jcm11071943, ISSN 2077-0383, PMID: 35407551, PMCID: PMC9000168 [dostęp 2025-12-06].
- ↑ a b Philip J. Cheng, Alexander W. Pastuszak, Jeremy B. Myers, Isak A. Goodwin, James M. Hotaling, Fertility concerns of the transgender patient, „Translational Andrology and Urology”, 8 (3), 2019, s. 209–218, DOI: 10.21037/tau.2019.05.09, ISSN 2223-4691, PMID: 31380227, PMCID: PMC6626312 [dostęp 2025-12-06].
- ↑ Fertility options for transgender persons | Gender Affirming Health Program [online], transcare.ucsf.edu [dostęp 2025-12-06] [zarchiwizowane z adresu 2024-02-01] (ang.).
- ↑ Kenny A. Rodriguez-Wallberg, Jakob Häljestig, Stefan Arver, Anna L.V. Johansson, Frida E. Lundberg, Sperm quality in transgender women before or after gender affirming hormone therapy-A prospective cohort study, „Andrology”, 9 (6), 2021, s. 1773–1780, DOI: 10.1111/andr.12999, ISSN 2047-2927, PMID: 33683832 [dostęp 2025-12-06].
- ↑ Iris de Nie i inni, Successful restoration of spermatogenesis following gender-affirming hormone therapy in transgender women, „Cell Reports. Medicine”, 4 (1), 2023, s. 100858, DOI: 10.1016/j.xcrm.2022.100858, ISSN 2666-3791, PMID: 36652919, PMCID: PMC9873819 [dostęp 2025-12-06].
- ↑ Florian Schneider i inni, Testicular Functions and Clinical Characterization of Patients with Gender Dysphoria (GD) Undergoing Sex Reassignment Surgery (SRS), „The Journal of Sexual Medicine”, 12 (11), 2015, s. 2190–2200, DOI: 10.1111/jsm.13022, ISSN 1743-6109, PMID: 26559385 [dostęp 2025-12-06].
- ↑ K. Li, D. Rodriguez, J.S. Gabrielsen, G.M. Centola, C. Tanrikut, Sperm cryopreservation of transgender individuals: trends and findings in the past decade, „Andrology”, 6 (6), 2018, s. 860–864, DOI: 10.1111/andr.12527, ISSN 2047-2927, PMID: 30094956, PMCID: PMC6301129 [dostęp 2025-12-06].
- ↑ A. Hamada i inni, Semen characteristics of transwomen referred for sperm banking before sex transition: a case series, „Andrologia”, 47 (7), 2015, s. 832–838, DOI: 10.1111/and.12330, ISSN 1439-0272, PMID: 25269748 [dostęp 2025-12-06].
- ↑ Iris de Nie i inni, A cohort study on factors impairing semen quality in transgender women, „American Journal of Obstetrics and Gynecology”, 226 (3), 2022, 390.e1–390.e10, DOI: 10.1016/j.ajog.2021.10.020, ISSN 1097-6868, PMID: 34688596 [dostęp 2025-12-06].
- ↑ Outing the Archives: From the Celluloid Closet to the Isle of Klezbos, [w:] Oscar Wolfman, Remaking Family : Canadian Jews, Sexuality, and Relationships, „Queer Jews”, Taylor & Francis, 2013, DOI: 10.4324/9781315811277-18 [dostęp 2025-12-06] [zarchiwizowane z adresu 2025-09-06] (ang.).
- ↑ Ujawnienie | Film | 2020. [dostęp 2025-12-06].
- ↑ Blu Buchanan, Film Review: Disclosure: Trans Lives on Screen, „Teaching sociology”, 2021, DOI: 10.1177/0092055X211022474 [dostęp 2025-12-06] (ang.).
- ↑ Richard Mocarski i inni, The Rise of Transgender and Gender Diverse Representation in the Media: Impacts on the Population, „Communication, Culture & Critique”, 12 (3), 2019, s. 416–433, DOI: 10.1093/ccc/tcz031, ISSN 1753-9129, PMID: 31709008, PMCID: PMC6824534 [dostęp 2025-12-06].
- ↑ Trans Representation in The Media [online], GLSEN, 22 listopada 2023 [dostęp 2025-12-06] (ang.).
- ↑ Anne Branigin, Trans people have never been so visible — or so vulnerable, „The Washington Post”, 13 kwietnia 2023, ISSN 0190-8286 [dostęp 2025-12-06] (ang.).
- ↑ Tę postać pokochali fani 2. sezonu "Squid Game". Na początku budziła kontrowersje [online], naTemat.pl [dostęp 2025-12-06] (pol.).
- ↑ The “heartbreaking” reason Squid Game’s Hyun-ju isn’t played by a trans woman [online], Dexerto, 27 grudnia 2024 [dostęp 2025-12-06] (ang.).
- ↑ Antonia Blyth, ‘Emilia Pérez’s Karla Sofía Gascón Becomes The First Openly Trans Person Ever Nominated For An Acting Oscar [online], Deadline, 23 stycznia 2025 [dostęp 2025-12-06] (ang.).
- ↑ Karla Sofía Gascón Makes Oscar History as First Openly Trans Actress to Be Nominated [online], 23 stycznia 2025 [dostęp 2025-12-06] [zarchiwizowane z adresu 2025-05-06] (ang.).









