Uwarowit

Uwarowit
	Właściwości chemiczne i fizyczne
Skład chemiczny	krzemian wapnia i chromu (Ca3Cr2[SiO4]3)
Twardość w skali Mohsa	6,5–7,5
Przełam	nierówny/nieregularny, muszlowy
Łupliwość	brak
Pokrój kryształu	dwunastościenny rombowy, dwudziestoczterościenny deltoidowy, trapezoidalny
Układ krystalograficzny	regularny
Właściwości mechaniczne	kruchy
Gęstość	3,7–4,1 g/cm³
	Właściwości optyczne
Barwa	szmaragdowozielona, czarnozielona
Rysa	biała
Połysk	szklisty, niekiedy diamentowy
Współczynnik załamania	1,78–1,87
Inne	dyspersja (optyka): 0,014–0,021
	Dodatkowe dane
Klasyfikacja Strunza	9.AD.25
	Multimedia w Wikimedia Commons

Uwarowit – minerał z gromady krzemianów zaliczany do grupy granatów^[6]. Jest granatem chromowym, barwy szmaragdowozielonej lub ciemnozielonej. Należy do grupy minerałów bardzo rzadkich.

Nazwa pochodzi od nazwiska księcia Siergieja Uwarowa; rosyjskiego prezesa Akademii Petersburskiej, pisarza i ministra oświaty (1786–1855)^[6].

Właściwości

Krystalizuje w układzie regularnym.
Rzadko spotykana odmiana granatu.
Zazwyczaj tworzy niewielkie kryształy z prążkowanymi ścianami, mające postać dwunastościanu rombowego^[6]lub dwudziestoczterościanów deltoidowych^[7].
Ma intensywną jaskrawozieloną barwę w odcieniach jasnozielonym, szmaragdowozielonym lub szafirowozielonym^[6].
Występuje najczęściej w postaci naskorupień i nalotów, tworzy skupienia zbite i ziarniste masy^[6].
Jest minerałem kruchym, przezroczystym, przeświecającym lub nieprzezroczystym^[2].
Częstymi zanieczyszczeniami w strukturze są glin, żelazo i magnez^[2].
Rozpuszczalny w gorącym kwasie siarkowym^[4].

Występowanie

Występuje głównie w przeobrażonych skałach ultrazasadowych, przede wszystkim w serpentynitach^[6], często w hydrotermalnych złożach kruszców chromu, także w zmetamorfizowanych wapieniach, skarnach^[2] i dolomitach^[6]. Współwystępuje z chromitem, amesytem, kalcytem, kwarcem, diopsydem, klinochlorem, tytanitem i kämmererytem^[7]^[2].

Miejsce występowania

Na świecie

Najbardziej znane jego wystąpienia, a zarazem także najlepsze znajdują się w Rosji na Uralu (Sarany, Sysertsk) oraz w Finlandii (Outukumpu). Znany jest także z RPA (Transwal), Kanady (Quebec), USA (Oregon, Kalifornia, Pensylwania), Turcji (Kap Daglari) oraz Włoch (dolina Aosty w Alpach). Znajdowano go również w Norwegii, Japonii, Chinach^[5], Iranie, Hiszpanii, Etiopii, Indiach i Tasmanii^[6]^[2].

W Polsce

Spotykany bardzo rzadko, tylko w serpentynitowym masywie Gogołów-Jordanów w rejonie Sobótki (Dolny Śląsk)^[6]^[2].

Zastosowanie

ceniony przez kolekcjonerów, badany przez naukowców^[6],
bardzo rzadko jest używany jako kamień ozdobny lub jubilerski, nadaje mu się szlif kaboszonowy jak i fasetkowy^[6].

Przypisy

↑ ^a ^b ^c ^d ^e ^f Jerzy Żaba: ILUSTROWANA ENCYKLOPEDIA SKAŁ I MINERAŁÓW. Wydawnictwa Videograf SA, 2024, s. 469-470. ISBN 978-83-8293-231-7.
↑ ^a ^b ^c ^d ^e ^f ^g ^h ⁱ ^j ^k Uvarovite, [w:] Mindat.org [online], Hudson Institute of Mineralogy [dostęp 2025-06-19] (ang.).
↑ Rupert Hochleitner: Minerały, kamienie szlachetne skały. Multico Oficyna Wydawnicza, 2022, s. 328. ISBN 978-83-7073-816-7.
↑ ^a ^b WalterW. Schumann WalterW., Minerały świata, Alma-Press, 2003, s. 130, ISBN 978-83-7020-313-9 .
↑ ^a ^b ^c Uvarovite [online], Gemdat [dostęp 2025-06-19] .
↑ ^a ^b ^c ^d ^e ^f ^g ^h ⁱ ^j ^k Jerzy Żaba: ILUSTROWANA ENCYKLOPEDIA SKAŁ I MINERAŁÓW. Wydawnictwa Videograf SA, 2024, s. 469-470. ISBN 978-83-8293-231-7.
↑ ^a ^b RupertR. Hochleitner RupertR., Minerały, kamienie szlachetne, skały, Multico Oficyna Wydawnicza, 15 kwietnia 2022, s. 328, ISBN 978-83-7073-816-7 .

Bibliografia

J. Żaba: Ilustrowany słownik skał i minerałów, Videograf II Sp. z o. o – 2003
W. Schumann: Minerały świata, O. Wyd. „Alma-Press” 2003
J. Bauer: Przewodnik Skały i minerały, Wyd. Multico 1997
K. Maślankiewicz: Kamienie szlachetne, Wyd. Geologiczne – 1982
N. Sobczak: Mała encyklopedia kamieni szlachetnych i ozdobnych, Wyd. Alfa – 1986
C. Hall: Klejnoty, Kamienie szlachetne i ozdobne, Wyd. Wiedza i Życie – 1996
W. Schuman: Kamienie szlachetne i ozdobne, Wyd. „Alma-Press” – 2004

[”nazwa5”-1] ↑ ^a ^b ^c ^d ^e ^f Jerzy Żaba: ILUSTROWANA ENCYKLOPEDIA SKAŁ I MINERAŁÓW. Wydawnictwa Videograf SA, 2024, s. 469-470. ISBN 978-83-8293-231-7.

[mindat-2] ↑ ^a ^b ^c ^d ^e ^f ^g ^h ⁱ ^j ^k Uvarovite, [w:] Mindat.org [online], Hudson Institute of Mineralogy [dostęp 2025-06-19] (ang.).

[nazwa4-3] Rupert Hochleitner: Minerały, kamienie szlachetne skały. Multico Oficyna Wydawnicza, 2022, s. 328. ISBN 978-83-7073-816-7.

[książka7-4] WalterW. Schumann WalterW., Minerały świata, Alma-Press, 2003, s. 130, ISBN 978-83-7020-313-9 .

[Gemdat-5] Uvarovite [online], Gemdat [dostęp 2025-06-19] .

[”nazwa6”-6] ↑ ^a ^b ^c ^d ^e ^f ^g ^h ⁱ ^j ^k Jerzy Żaba: ILUSTROWANA ENCYKLOPEDIA SKAŁ I MINERAŁÓW. Wydawnictwa Videograf SA, 2024, s. 469-470. ISBN 978-83-8293-231-7.

[:0-7] RupertR. Hochleitner RupertR., Minerały, kamienie szlachetne, skały, Multico Oficyna Wydawnicza, 15 kwietnia 2022, s. 328, ISBN 978-83-7073-816-7 .

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]