Viola Amherd

Viola Amherd
Data i miejsce urodzenia	6 czerwca 1962 ; Brig-Glis
	Członek Szwajcarskiej Rady Federalnej
Okres	od 1 stycznia 2019; do 31 marca 2025
Przynależność polityczna	Chrześcijańsko-Demokratyczna Partia Ludowa Szwajcarii
Poprzednik	Doris Leuthard
Następca	Martin Pfister
	Odznaczenia
	Multimedia w Wikimedia Commons

Viola Amherd (ur. 6 czerwca 1962 w Brig-Glis) – szwajcarska polityk. Członek Szwajcarskiej Rady Federalnej od 1 stycznia 2019 do 31 marca 2025, prezydent Szwajcarii w 2024.

Kariera polityczna

W latach 1992–1996 radna rodzinnego miasta Brig-Glis, w latach 1996–2000 zastępca a od 2000 do 2012 prezydent miasta. W latach 2005–2018 reprezentowała kanton Valais w Zgromadzeniu Federalnym.

5 grudnia 2018 wybrana do Szwajcarskiej Rady Związkowej w miejsce Doris Leuthard. Urzędowanie rozpoczęła 1 stycznia 2019. Stoi na czele Federalnego Departamentu Obrony, Ochrony Ludności i Sportu.

7 grudnia 2022 w wyniku wyboru Alaina Berseta na prezydenta Szwajcarii na 2023, została wybrana na urząd wiceprezydenta^[2].

13 grudnia 2023 została wybrana na urząd prezydenta Szwajcarii – urząd objęła 1 stycznia 2024. Jej kandydaturę poparło 158 spośród 204 deputowanych^[3]^[4].

15 stycznia 2025 ogłosiła rezygnację z członkostwa w Radzie Federalnej, z dniem 31 marca^[5]. Jej następcą został Martin Pfister^[6]^[7], którą objął również po niej Federalny Departament Obrony, Ochrony Ludności i Sportu^[8].

Odznaczenia

Order „Za zasługi” I klasy (Ukraina, 2025)^[9]

Przypisy

↑ w tym czasie Prezydent Szwajcarii w 2024
↑ Alain Berset presidente della Confederazione per il 2023. laregione.ch. [dostęp 2022-12-07].
↑ Sozialdemokrat Beat Jans in den Bundesrat gewählt – Viola Amherd neue Bundespräsidentin. spiegel.de. [dostęp 2023-12-13].
↑ MITTE-BUNDESRÄTIN VIOLA AMHERD IST BUNDESPRÄSIDENTIN 2024. parlament.ch. [dostęp 2023-12-13].
↑ Swiss Defence Minister Viola Amherd announces resignation [online], SWI swissinfo.ch, 15 stycznia 2025 [dostęp 2025-04-02] (ang.).
↑ ValeriaV. Wieser ValeriaV., Stadt Zug erhält ein eigenes Bundeshaus [online], zentralplus, 1 kwietnia 2025 [dostęp 2025-04-02] (niem.).
↑ Viola Amherd hands over keys of Swiss defence ministry to Martin Pfister. swissinfo.ch. [dostęp 2025-10-01].
↑ Martin Pfister übernimmt als Bundesrat von Viola Amherd. tagesanzeiger.ch. [dostęp 2025-10-02].
↑ УКАЗ ПРЕЗИДЕНТА УКРАЇНИ №617/2025 — Офіційне інтернет-представництво Президента України, „Офіційне інтернет-представництво Президента України” [dostęp 2025-09-17] [zarchiwizowane z adresu 2025-09-06] (ukr.).

Bibliografia

Oficjalna strona internetowa. viola-amherd.ch. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-07-28)].

[1] w tym czasie Prezydent Szwajcarii w 2024

[2] Alain Berset presidente della Confederazione per il 2023. laregione.ch. [dostęp 2022-12-07].

[3] Sozialdemokrat Beat Jans in den Bundesrat gewählt – Viola Amherd neue Bundespräsidentin. spiegel.de. [dostęp 2023-12-13].

[4] MITTE-BUNDESRÄTIN VIOLA AMHERD IST BUNDESPRÄSIDENTIN 2024. parlament.ch. [dostęp 2023-12-13].

[5] Swiss Defence Minister Viola Amherd announces resignation [online], SWI swissinfo.ch, 15 stycznia 2025 [dostęp 2025-04-02] (ang.).

[6] ValeriaV. Wieser ValeriaV., Stadt Zug erhält ein eigenes Bundeshaus [online], zentralplus, 1 kwietnia 2025 [dostęp 2025-04-02] (niem.).

[7] Viola Amherd hands over keys of Swiss defence ministry to Martin Pfister. swissinfo.ch. [dostęp 2025-10-01].

[8] Martin Pfister übernimmt als Bundesrat von Viola Amherd. tagesanzeiger.ch. [dostęp 2025-10-02].

[9] УКАЗ ПРЕЗИДЕНТА УКРАЇНИ №617/2025 — Офіційне інтернет-представництво Президента України, „Офіційне інтернет-представництво Президента України” [dostęp 2025-09-17] [zarchiwizowane z adresu 2025-09-06] (ukr.).

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

XIX wiek	Jonas Furrer (1848, 1849) Henri Druey (1850) Josef Munzinger (1851) Jonas Furrer (1852) Wilhelm Matthias Naeff (1853) Friedrich Frey-Herosé (1854) Jonas Furrer (1855) Jakob Stämpfli (1856) Constant Fornerod (1857) Jonas Furrer (1858) Jakob Stämpfli (1859) Friedrich Frey-Herosé (1860) Melchior Josef Martin Knüsel (1861) Jakob Stämpfli (1862) Constant Fornerod (1863) Jakob Dubs (1864) Karl Schenk (1865) Melchior Josef Martin Knüsel (1866) Constant Fornerod (1867) Jakob Dubs (1868) Emil Welti (1869) Jakob Dubs (1870) Karl Schenk (1871) Emil Welti (1872) Paul Cérésole (1873) Karl Schenk (1874) Johann Jakob Scherer (1875) Emil Welti (1876) Joachim Heer (1877) Karl Schenk (1878) Bernhard Hammer (1879) Emil Welti (1880) Numa Droz (1881) Simeon Bavier (1882) Louis Ruchonnet (1883) Emil Welti (1884) Karl Schenk (1885) Adolf Deucher (1886) Numa Droz (1887) Wilhelm Hertenstein (1888) Bernhard Hammer (1888–1989) Louis Ruchonnet (1890) Emil Welti (1891) Walter Hauser (1892) Karl Schenk (1893) Emil Frey (1894) Josef Zemp (1895) Adrien Lachenal (1896) Adolf Deucher (1897) Eugène Ruffy (1898) Eduard Müller (1899) Walter Hauser (1900)
XX wiek	Ernst Brenner (1901) Josef Zemp (1902) Adolf Deucher (1903) Robert Comtesse (1904) Marc-Émile Ruchet (1905) Ludwig Forrer (1906) Eduard Müller (1907) Ernst Brenner (1908) Adolf Deucher (1909) Robert Comtesse (1910) Marc-Émile Ruchet (1911) Ludwig Forrer (1912) Eduard Müller (1913) Arthur Hoffmann (1914) Giuseppe Motta (1915) Camille Decoppet (1916) Edmund Schulthess (1917) Felix Calonder (1918) Gustave Ador (1919) Giuseppe Motta (1920) Edmund Schulthess (1921) Robert Haab (1922) Karl Scheurer (1923) Ernest Chuard (1924) Jean-Marie Musy (1925) Heinrich Häberlin (1926) Giuseppe Motta (1927) Edmund Schulthess (1928) Robert Haab (1929) Jean-Marie Musy (1930) Heinrich Häberlin (1931) Giuseppe Motta (1932) Edmund Schulthess (1933) Marcel Pilet-Golaz (1934) Rudolf Minger (1935) Albert Meyer (1936) Giuseppe Motta (1937) Johannes Baumann (1938) Philipp Etter (1939) Marcel Pilet-Golaz (1940) Ernst Wetter (1941) Philipp Etter (1942) Enrico Celio (1943) Walter Stampfli (1944) Eduard von Steiger (1945) Karl Kobelt (1946) Philipp Etter (1947) Enrico Celio (1948) Ernst Nobs (1949) Max Petitpierre (1950) Eduard von Steiger (1951) Karl Kobelt (1952) Philipp Etter (1953) Rodolphe Rubattel (1954) Max Petitpierre (1955) Markus Feldmann (1956) Hans Streuli (1957) Thomas Holenstein (1958) Paul Chaudet (1959) Max Petitpierre (1960) Friedrich Traugott Wahlen (1961) Paul Chaudet (1962) Willy Spühler (1963) Ludwig von Moos (1964) Hans-Peter Tschudi (1965) Hans Schaffner (1966) Roger Bonvin (1967) Willy Spühler (1968) Ludwig von Moos (1969) Hans-Peter Tschudi (1970) Rudolf Gnägi (1971) Nello Celio (1972) Roger Bonvin (1973) Ernst Brugger (1974) Pierre Graber (1975) Rudolf Gnägi (1976) Kurt Furgler (1977) Willi Ritschard (1978) Hans Hürlimann (1979) Georges-André Chevallaz (1980) Kurt Furgler (1981) Fritz Honegger (1982) Pierre Aubert (1983) Leon Schlumpf (1984) Kurt Furgler (1985) Alphons Egli (1986) Pierre Aubert (1987) Otto Stich (1988) Jean-Pascal Delamuraz (1989) Arnold Koller (1990) Flavio Cotti (1991) René Felber (1992) Adolf Ogi (1993) Otto Stich (1994) Kaspar Villiger (1995) Jean-Pascal Delamuraz (1996) Arnold Koller (1997) Flavio Cotti (1998) Ruth Dreifuss (1999) Adolf Ogi (2000)
XXI wiek	Moritz Leuenberger (2001) Kaspar Villiger (2002) Pascal Couchepin (2003) Joseph Deiss (2004) Samuel Schmid (2005) Moritz Leuenberger (2006) Micheline Calmy-Rey (2007) Pascal Couchepin (2008) Hans-Rudolf Merz (2009) Doris Leuthard (2010) Micheline Calmy-Rey (2011) Eveline Widmer-Schlumpf (2012) Ueli Maurer (2013) Didier Burkhalter (2014) Simonetta Sommaruga (2015) Johann Schneider-Ammann (2016) Doris Leuthard (2017) Alain Berset (2018) Ueli Maurer (2019) Simonetta Sommaruga (2020) Guy Parmelin (2021) Ignazio Cassis (2022) Alain Berset (2023) Viola Amherd (2024) Karin Keller-Sutter (2025) Guy Parmelin (2026)

XIX wiek	Henri Druey (1848, 1849) Josef Munzinger (1850) Jonas Furrer (1851) Wilhelm Matthias Näff (1852) Friedrich Frey-Herosé (1853) Ulrich Ochsenbein (1854) Jakob Stämpfli (1855) Constant Fornerod (1856) Jonas Furrer (1857) Jakob Stämpfli (1858) Friedrich Frey-Herosé (1859) Melchior Josef Martin Knüsel (1860) Jakob Stämpfli (1861) Constant Fornerod (1862) Jakob Dubs (1863) Karl Schenk (1864) Melchior Josef Martin Knüsel (1865) Constant Fornerod (1866) Jakob Dubs (1867) Emil Welti (1868) Victor Ruffy (1869) Karl Schenk (1870) Emil Welti (1871) Paul Cérésole (1872) Karl Schenk (1873) Emil Welti (1874) Eugène Borel (1875) Joachim Heer (1876) Karl Schenk (1877) Bernhard Hammer (1878) Emil Welti (1879) Fridolin Anderwert (1880) Simeon Bavier (1881) Louis Ruchonnet (1882) Emil Welti (1883) Karl Schenk (1884) Adolf Deucher (1885) Numa Droz (1886) Wilhelm Hertenstein (1887) Bernhard Hammer (1888) Louis Ruchonnet (1889) Emil Welti (1890) Walter Hauser (1891) Karl Schenk (1892) Emil Frey (1893) Josef Zemp (1894) Adrien Lachenal (1895) Adolf Deucher (1896) Eugène Ruffy (1897) Eduard Müller (1898) Walter Hauser (1899) Ernst Brenner (1900)
XX wiek	Josef Zemp (1901) Adolf Deucher (1902) Robert Comtesse (1903) Marc-Émile Ruchet (1904) Ludwig Forrer (1905) Eduard Müller (1906) Ernst Brenner (1907) Josef Zemp (1908) Adolf Deucher (1908) Robert Comtesse (1909) Marc-Émile Ruchet (1910) Ludwig Forrer (1911) Eduard Müller (1912) Arthur Hoffmann (1913) Giuseppe Motta (1914) Camille Decoppet (1915) Edmund Schulthess (1916) Felix Calonder (1917) Eduard Müller (1918) Giuseppe Motta (1919) Edmund Schulthess (1920) Robert Haab (1921) Karl Scheurer (1922) Ernest Chuard (1923) Jean-Marie Musy (1924) Heinrich Häberlin (1925) Giuseppe Motta (1926) Edmund Schulthess (1927) Robert Haab (1928) Karl Scheurer (1929) Heinrich Häberlin (1930) Giuseppe Motta (1931) Edmund Schulthess (1932) Marcel Pilet-Golaz (1933) Rudolf Minger (1934) Albert Meyer (1935) Giuseppe Motta (1936) Johannes Baumann (1937) Philipp Etter (1938) Marcel Pilet-Golaz (1939) Rudolf Minger (1940) Hermann Obrecht (1940) Philipp Etter (1941) Enrico Celio (1942) Walter Stampfli (1943) Marcel Pilet-Golaz (1944) Karl Kobelt (1945) Philipp Etter (1946) Enrico Celio (1947) Ernst Nobs (1948) Max Petitpierre (1949) Eduard von Steiger (1950) Karl Kobelt (1951) Philipp Etter (1952) Rodolphe Rubattel (1953) Josef Escher (1954) Markus Feldmann (1955) Hans Streuli (1956) Thomas Holenstein (1957) Paul Chaudet (1958) Giuseppe Lepori (1959) Friedrich Traugott Wahlen (1960) Paul Chaudet (1961) Jean Bourgknecht (1962) Willy Spühler (1962) Ludwig von Moos (1963) Hans-Peter Tschudi (1964) Hans Schaffner (1965) Roger Bonvin (1966) Willy Spühler (1967) Ludwig von Moos (1968) Hans-Peter Tschudi (1969) Rudolf Gnägi (1970) Nello Celio (1971) Roger Bonvin (1972) Ernst Brugger (1973) Pierre Graber (1974) Rudolf Gnägi (1975) Kurt Furgler (1976) Willi Ritschard (1977) Hans Hürlimann (1978) Georges-André Chevallaz (1979) Kurt Furgler (1980) Fritz Honegger (1981) Pierre Aubert (1982) Willi Ritschard (1983) Kurt Furgler (1984) Alphons Egli (1985) Pierre Aubert (1986) Otto Stich (1987) Jean-Pascal Delamuraz (1988) Elisabeth Kopp (1989) Arnold Koller (1989) Flavio Cotti (1990) René Felber (1991) Adolf Ogi (1992) Otto Stich (1993) Kaspar Villiger (1994) Jean-Pascal Delamuraz (1995) Arnold Koller (1996) Flavio Cotti (1997) Ruth Dreifuss (1998) Adolf Ogi (1999) Moritz Leuenberger (2000)
XXI wiek	Kaspar Villiger (2001) Pascal Couchepin (2002) Ruth Metzler-Arnold (2003) Samuel Schmid (2004) Moritz Leuenberger (2005) Micheline Calmy-Rey (2006) Pascal Couchepin (2007) Hans-Rudolf Merz (2008) Doris Leuthard (2009) Moritz Leuenberger (2010) Micheline Calmy-Rey (2010) Eveline Widmer-Schlumpf (2011) Ueli Maurer (2012) Didier Burkhalter (2013) Simonetta Sommaruga (2014) Johann Schneider-Ammann (2015) Doris Leuthard (2016) Alain Berset (2017) Ueli Maurer (2018) Simonetta Sommaruga (2019) Guy Parmelin (2020) Ignazio Cassis (2021) Alain Berset (2022) Viola Amherd (2023) Karin Keller-Sutter (2024) Guy Parmelin (2025) Ignazio Cassis (2026)

XIX wiek	Jonas Furrer (1848–1861^[u]) Ulrich Ochsenbein (1848–1854) Daniel-Henri Druey (1848–1855^[u]) Martin J. Munzinger (1848–1855^[u]) Stefano Franscini (1848-1857^[u]) Friedrich Frey-Herosé (1848–1866) Wilhelm Matthias Naeff (1848–1875) Jakob Stämpfli (1854–1863) Constant Fornerod (1855–1867) Melchior Josef Martin Knüsel (1855-1875) Giovanni Battista Pioda (1857–1864) Jakob Dubs (1861–1872) Karl Schenk (1863–1895^[u]) Jean-Jacques Challet-Venel (1864–1872) Emil Welti (1866–1891) Victor Ruffy (1867–1869) Paul Cérésole (1870–1875) Johann Jakob Scherer (1872–1878^[u]) Eugène Borel (1872–1875) Joachim Heer (1875–1878) Fridolin Anderwert (1875–1880^[u]) Bernhard Hammer (1875–1890) Numa Droz (1875–1892) Simeon Bavier (1878–1883) Wilhelm Hertenstein (1879–1888) Antoine Louis John Ruchonnet (1881–1893^[u]) Adolf Deucher (1883–1912^[u]) Walter Hauser (1888–1902^[u]) Emil Frey (1890–1897) Joseph Zemp (1891–1908) Adrien Lachenal (1892–1899) Eugène Ruffy (1893–1899) Eduard Müller (1895–1919^[u]) Ernst Brenner (1897–1911^[u]) Robert Comtesse (1899–1912) Marc-Emile Ruchet (1899–1912)
XX wiek	Ludwig Forrer (1902–1917) Josef Anton Schobinger (1908–1911^[u]) Arthur Hoffmann (1911–1917) Giuseppe Motta (1911–1940^[u]) Louis Perrier (1912–1913^[u]) Camille Decoppet (1912–1919) Edmund Schulthess (1912–1935) Felix-Louis Calonder (1913–1920) Gustave Ador (1917–1919) Robert Haab (1917–1929) Karl Scheurer (1919^[u]) Ernest Chuard (1919–1928) Jean-Marie Musy (1919–1934) Heinrich Häberlin (1920–1934) Marcel Pilet-Golaz (1928–1944) Rudolf Minger (1929–1940) Albert Meyer (1929–1938) Johannes Baumann (1934–1940) Philipp Etter (1934–1959) Hermann Obrecht (1935–1940) Ernst Wetter (1938–1943) Enrico Celio (1940–1950) Walter Stampfli (1940–1947) Eduard von Steiger (1940–1951) Karl Kobelt (1940–1954) Ernst Nobs (1943–1951) Max Petitpierre (1944–1961) Rodolphe Rubattel (1947–1954) Josef Escher (1950–1954) Markus Feldmann (1951–1958^[u]) Max Weber (1951–1953) Hans Streuli (1953–1959) Thomas Holenstein (1954–1959) Paul Chaudet (1954–1966) Giuseppe Lepori (1954–1959) Friedrich Traugott Wahlen (1958–1965) Jean Bourgknecht (1959–1962) Willy Spühler (1959–1970) Ludwig von Moos (1959–1971) Hans Peter Tschudi (1959–1973) Hans Schaffner (1961–1969) Roger Bonvin (1962–1973) Rudolf Gnägi (1965–1979) Nello Celio (1966–1973) Pierre Graber (1969–1978) Ernst Brugger (1969–1978) Kurt Furgler (1971–1986) Willy Ritschard (1973–1983) Hans Hürlimann (1973–1982) Georges-André Chevallaz (1973–1983) Fritz Honegger (1977–1982) Pierre Aubert (1977–1987) Leon Schlumpf (1979–1987) Alphons Egli (1982–1986) Rudolf Friedrich (1982–1984) Otto Stich (1983–1995) Jean-Pascal Delamuraz (1983–1998) Elisabeth Kopp (1984–1989) Arnold Koller (1986–1999) Flavio Cotti (1986–1999) René Felber (1987–1993) Adolf Ogi (1987–2000) Kaspar Villiger (1989–2003) Ruth Dreifuss (1993–2002) Moritz Leuenberger (1995–2010) Pascal Couchepin (1998–2009) Ruth Metzler-Arnold (1999–2003) Joseph Deiss (1999–2006) Samuel Schmid (2000–2008)
XXI wiek	Micheline Calmy-Rey (2002–2011) Christoph Blocher (2003–2007) Hans-Rudolf Merz (2003–2010) Doris Leuthard (2006–2018) Eveline Widmer-Schlumpf (2007–2015) Ueli Maurer (2008–2023) Didier Burkhalter (2009–2017) Simonetta Sommaruga (2010–2023) Johann Schneider-Ammann (2010–2018) Alain Berset (2011–2023) Guy Parmelin (od 2015) Ignazio Cassis (od 2017) Viola Amherd (2018–2025) Karin Keller-Sutter (od 2018) Albert Rösti (od 2023) Élisabeth Baume-Schneider (od 2023) Beat Jans (od 2024) Martin Pfister (od 2025)