Zbigniew Chłap

Zbigniew Chłap

Państwo działania	Polska
Data i miejsce urodzenia	8 kwietnia 1928 Dąbrowa Górnicza
Data i miejsce śmierci	15 maja 2025 Kraków
Profesor nauk medycznych
Specjalność: patofizjologia
Alma Mater	Akademia Medyczna w Krakowie
Doktorat	1959
Habilitacja	1964
Profesura	1977
Nauczyciel akademicki
Uczelnia	Akademia Medyczna w Krakowie
Odznaczenia

Zbigniew Mieczysław Chłap (ur. 8 kwietnia 1928 w Dąbrowie Górniczej^[1], zm. 15 maja 2025 w Krakowie^[2][3]) – polski patofizjolog, nauczyciel akademicki i społecznik, profesor nauk medycznych, działacz opozycyjny w okresie PRL.

Podczas okupacji niemieckiej, w latach 1943–1945 należał do Szarych Szeregów w Częstochowie^[1]; używał pseudonimu „Robur”^[4].

W 1952 ukończył studia na Wydziale Lekarskim Akademii Medycznej w Krakowie, doktoryzował się w 1959 na podstawie pracy Cytopatologia komórek nowotworowych HeLa w hodowli in vitro. W 1964 uzyskał stopień doktora habilitowanego w oparciu o rozprawę Patomorfologia zmian wywołanych zakażeniem onkotwórczym wirusem polyoma^[5]. W 1977 otrzymał tytuł profesorski w zakresie nauk medycznych^[6][7]. Specjalizował się w patofizjologii^[6]. Zawodowo był związany z macierzystą uczelnią (później przekształconą w Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego). W latach 1965–1970 kierował Pracownią Cytologii Klinicznej Katedry Anatomii Patologicznej, a w latach 1973–1990 Katedrą Patofizjologii. W latach 1973–1981 był zastępcą dyrektora Instytutu Patologii AM^[8], a w latach 1991–1993 pełnił funkcję dziekana Wydziału Lekarskiego^[1]. W latach 1991–1998 kierował Międzywydziałową Katedrą Patofizjologii^[8]. Wykładał także na Akademii Polonijnej w Częstochowie^[7]. Był członkiem Komitetu Patomorfologii PAN^[1] oraz Komisji Etyki w Nauce PAU^[6].

W 1980 dołączył do NSZZ „Solidarność”, współtworzył komitet założycielski na swojej uczelni^[1], pełnił funkcję wiceprzewodniczącego komisji zakładowej^[9]. W stanie wojennym zajął się redagowaniem pism drugiego obiegu wydawanych w krakowskim środowisku lekarskim^[9]. Organizował kolportaż wydawnictw podziemnych, współpracował z Arcybiskupim Komitetem Pomocy Więźniom i Internowanym w Krakowie^[1]. W połowie lat 80. organizował (początkowo niejawną) polską sekcję Lekarzy Świata^[1].

W 1989 brał udział w pracach podzespołu do spraw zdrowia w ramach rozmów Okrągłego Stołu. Należał do krakowskiego Komitetu Obywatelskiego. W latach 1989–1993 kierował Komisją Etyki Naczelnej Izby Lekarskiej. W połowie lat 90. zainicjował utworzenie Stowarzyszenia Lekarze Nadziei^[1], którym kierował do 2018^[10]. Wchodził w skład komitetu wspierającego kandydaturę Karola Nawrockiego na prezydenta RP w wyborach w 2025^[11].

Zmarł w Krakowie, pochowany 26 maja 2025 na cmentarzu Salwatorskim^[8] (sektor IA, rząd 1, nr grobu 9)^[12]. Był teściem historyka Andrzeja Nowaka^[3].

• Krzyż Wielki Orderu Odrodzenia Polski (2024)^[13]
• Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (2004)^[14]
• Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1978)^[1]
• Krzyż Wolności i Solidarności (2011)^[15]
• Odznaka „Weteran Walk o Wolność i Niepodległość Ojczyzny” (2007)^[4]
• Kawaler Orderu Palm Akademickich (Francja, 1994)^[4][16]
• Medal Wojska (1948)^[4]
• Krzyż Armii Krajowej (1981)^[4]
• Medal „Plus ratio quam vis” (2018)^[8]
• Złoty Medal Alberta Schweitzera (1998)^[4]
• Medal „Pro Publico Bono” (2004)^[4]
• Medal Gloria Medicinae (2005)^[4]
• Medal „Dziękujemy za wolność” (2019)^[4]
• Odznaczenie Pro Gloria Medici (1999)^[4]
• Pamiątkowy Medal prof. Józefa Bogusza (2006)^[17]
• Honorowa Nagroda Zaufania „Złoty OTIS” (2010)^[4]
• Nagroda Totus Tuus (2014)^[18]