Czy wiesz…

Z nowych i ostatnio rozbudowanych artykułów w Wikipedii:

…jaką drogę przebyło Popiersie Mikołaja Kopernika we Fromborku (na zdjęciu), zanim znalazło się na swoim obecnym miejscu?

…na czym polega eksperyment medyczny?

…kto pisał scenariusze do gier o seryjnych mordercach, mrówkach i dzieciach?

…że ruiny Wielkiej Synagogi Chóralnej w Tallinnie były obiektem antysemickich zarzutów o rytualny kanibalizm?

…podczas którego finału Pucharu Anglii w piłce nożnej, zwycięskiej drużynie po raz pierwszy wręczono trofeum na stadionie?

Wydarzenia

Inwazja Rosji na Ukrainę • wojna Izraela z Hamasem • Atak Izraela i Stanów Zjednoczonych na Iran • protesty w Iranie

Ali Chamenei

• Zakończyły się XXV Zimowe Igrzyska Olimpijskie w Mediolanie i Cortinie d’Ampezzo. W klasyfikacji medalowej pierwsze miejsce zajęła reprezentacja Norwegii, a indywidualnie najwięcej medali – 6 złotych – zdobył Johannes Høsflot Klæbo (22 lutego)
• José María Balcázar został wybrany na prezydenta Peru po tym, jak z urzędu został usunięty José Jerí (17 lutego)

Zmarli: William Thoresson • Roberto Castrillo • Davíð Oddsson • Ali Chamenei (na zdjęciu) • Andrzej Trautman • Neil Sedaka • Ludwig Scotty • Stanisław Krawczyński • Adam Sandurski • Dan Simmons

Rocznice

5 marca: imieniny obchodzą m.in.: Jeremiasz, Oliwia i Wirgilia
Okrągłe, pięcioletnie rocznice:

Giovanni Battista Tiepolo: „Ostatnia komunia św. Łucji”

Winston Churchill

• 1496 – Giovanni Caboto (znany jako John Cabot) otrzymał od króla Anglii Henryka VII przywilej na eksplorację nieznanych lądów
• 1616 – dzieło Mikołaja Kopernika De revolutionibus orbium coelestium (O obrotach sfer niebieskich) trafiło na indeks ksiąg zakazanych
• 1696 – urodził się włoski malarz, rysownik i grafik Giovanni Battista Tiepolo, przedstawiciel rokoka (na ilustracji „Ostatnia komunia św. Łucji” )
• 1811 – Wojna na Półwyspie Iberyjskim: sojusznicze wojska brytyjsko-hiszpańskie pokonały oblegających Kadyks Francuzów w Bitwie pod Barrosą
• 1871 – urodziła się działaczka i ideolog polskiego i niemieckiego ruchu robotniczego Róża Luksemburg, liderka SPD, współzałożycielka Związku Spartakusa; zwolenniczka równych praw dla kobiet, a także pluralizmu, wolności poglądów i prasy, zdecydowana przeciwniczka wojny i zbrojeń, uczestniczka obrad II Międzynarodówki, gdzie należała do krytyków Lenina i bolszewików
• 1946 – Winston Churchill (na ilustracji) po raz pierwszy użył określenia „żelazna kurtyna”, co przyjmuje się za początek „zimnej wojny”
• 1966 – zmarła rosyjska poetka Anna Achmatowa, przedstawicielka modernistycznego kierunku w poezji rosyjskiej – akmeizmu
  
  4 marca • Kalendarium dzień po dniu • 6 marca

Artykuł na medal

Pałłada – rosyjski krążownik z początku XX wieku, okręt prototypowy trzech okrętów typu Diana, później japoński krążownik szkolny. Z konstrukcyjnego punktu widzenia stanowił krążownik pancernopokładowy, a pierwotnie klasyfikowany był jako krążownik I rangi. Wyporność projektowa okrętu wynosiła 6731 ton. Uzbrojenie składało się przede wszystkim z ośmiu dział kalibru 152 mm i 24 dział kalibru 75 mm. Napęd stanowiły maszyny parowe, pozwalające na osiąganie prędkości 19 węzłów. Okręt zbudowany został w Sankt Petersburgu w Rosji, zwodowany w 1899 roku, a wszedł do służby w marynarce wojennej Imperium Rosyjskiego w 1902 roku. Brał udział w walkach pod Port Artur podczas wojny rosyjsko-japońskiej, podczas której został zatopiony w 1904 roku w bazie Port Artur. Po podniesieniu przez Japończyków służył jako japoński krążownik szkolny oraz stawiacz min „Tsugaru” do 1922 roku, po czym został zatopiony jako okręt-cel w 1924 roku. Czytaj więcej…

Dobry artykuł

Obłędny Cyfrowy Cyrk – australijski niezależny internetowy serial animowany należący do gatunku czarnej komedii i dramatu psychologicznego. Jego pomysłodawczynią, scenarzystką i reżyserką jest Gooseworx, a za produkcję odpowiada Glitch Productions. Serial opowiada historię ludzi uwięzionych w wirtualnej rzeczywistości, wyglądającej jak cyrk, która jest nadzorowana przez sztuczną inteligencję. Bohaterowie zmagają się jednocześnie z osobistymi problemami psychicznymi. Inspiracją dla Gooseworx były treści CGI z lat 90., a także opowiadanie Nie mam ust, a muszę krzyczeć amerykańskiego pisarza Harlana Ellisona. Produkcja serialu rozpoczęła się w 2022 roku, a jego odcinek pilotażowy miał premierę na kanale Glitch Productions w serwisie YouTube 13 października 2023 roku. Odcinek pilotażowy stał się viralowym filmem, będąc jednym z najchętniej oglądanych animowanych odcinków pilotażowych na tej platformie. Odcinek został doceniony przez krytyków, a także nominowany do nagrody Annie. Produkcja całego serialu rozpoczęła się po sukcesie odcinka pilotażowego. Czytaj więcej…