![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e6/Bundesarchiv_Bild_183-L18678%2C_Hitler%2C_von_Brauchitsch%2C_Keitel_bei_Besprechung.jpg/220px-Bundesarchiv_Bild_183-L18678%2C_Hitler%2C_von_Brauchitsch%2C_Keitel_bei_Besprechung.jpg)
Pociąg „Amerika” – specjalny pociąg (niem. Führersonderzug – pol. pociąg specjalny wodza) kanclerza III Rzeszy Adolfa Hitlera, służący mu do przemieszczania się pomiędzy kwaterami wojennymi. Zostało wyprodukowanych 25 specjalnych składów wagonowych dla hitlerowskich dygnitarzy[1].
Historia
[edytuj | edytuj kod]Pociąg „Amerika” został oddany do użytku w sierpniu 1939. Zapewniał Hitlerowi komfortową mobilność[2]. W skład pociągu wchodziło z reguły kilka, kilkanaście (osiem do czternastu) wagonów specjalnych. Między innymi wagon wyposażony w urządzenia zasilające, wagon salonka Hitlera nr 10206, wagon konferencyjny, wagon do przewozu samochodów osobowych (reprezentacyjne limuzyny: Maybach, Horch 850 Pullman, terenowy sześciokołowy Mercedes-Benz W31 typ G4), dwa wagony kąpielowe, wagon łączności. Poza tym, każdy skład wyposażony był w dwa wagony z działkami przeciwlotniczymi kal. 20 mm wraz z 26 żołnierzami obsługi, które doczepione były na początku (za lokomotywą) i na końcu składu. Ponadto w składzie „Ameriki” znajdowały się: wagon eskorty, wagon restauracyjny, dwa wagony sypialne dla współpracowników Hitlera i zaproszonych do pociągu gości, dwa wagony dla personelu i wagon kierownika biura prasowego z krótkofalowym nadajnikiem radiowym o mocy 700 W. Wszystkie wagony były pomalowane w kolorze ciemnoniebieskim[3].
Podczas II wojny światowej pociąg Hitlera prowadzony był z reguły lokomotywami parowymi Baureihe 01, choć zdarzały się przypadki, w których do składu doczepiano parowozy Baureihe 03. Pociąg „Amerika” posiadał podwójną trakcję parową, na wypadek awarii lokomotywy. Wcześniej skład obsługiwały lokomotywy elektryczne, które w owym czasie były w Niemczech jednymi z najnowocześniejszych w Europie. Podczas obecności kanclerza w stolicy, skład można było zobaczyć na Dworcu Anhalckim (Anhalter Banhof).
„Amerika” była pierwszą wojenną kwaterą wodza III Rzeszy w czasie działań wojennych we wrześniu 1939. Po tym, jak Niemcy wypowiedziały wojnę Stanom Zjednoczonym w grudniu 1941, nazwa „Amerika” zamieniona została na bardziej germańską „Brandenburg” („Brandenburgia”). Pod koniec wojny pociąg wpadł w ręce zachodnich aliantów. Wagon, w którym Hitler pracował, został wysadzony w powietrze, aby nie stał się miejscem kultu zwolenników Hitlera[4].
W 2017 w Jedlinie-Zdroju, w sąsiedztwie kompleksu Riese, dla celów edukacyjnych zostały udostępnione odtworzone (repliki) dwa wagony pociągu: salonka sztabowa i uzbrojony wagon osłonowy[5] (artyleryjski)[6].
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8f/St%C4%99pina_-_schron_tunelowy_dla_poci%C4%85gu_sztabowego_%281940-1941%29.jpg/220px-St%C4%99pina_-_schron_tunelowy_dla_poci%C4%85gu_sztabowego_%281940-1941%29.jpg)
Inne pociągi specjalne III Rzeszy
[edytuj | edytuj kod]- Osobny artykuł:
Podobne pociągi posiadali inni dygnitarze III Rzeszy, między innymi marszałek Rzeszy Hermann Göring, podróżujący pociągiem o nazwie „Azja” i minister spraw zagranicznych Joachim von Ribbentrop. „Azja” należała z pewnością do składów, które swoim przepychem „biły na głowę” wszystkie inne pociągi dygnitarzy. Do wykończenia wagonów użyto najdroższego drewna, skór i tkanin. Marszałek Göring słynący zresztą z zamiłowania do luksusu (zob. Carinhall) dbał o to, aby jego wizerunek przewyższał wszystkich, nawet wodza.
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]- Führerhauptquartier – kwatery wojenne Adolfa Hitlera
- Kompleks schronów w Konewce
- Tunel schronowy w Stępinie-Cieszynie
- Tunel schronowy w Strzyżowie
- Pociąg pancerny Trockiego
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ TVP, Bogusław Wołoszański Sensacje XX wieku, odc. Operacja Foxley, 2005.
- ↑ Film dokumentalny Stalowa bestia Hitlera (tytuł oryg. Le train d'Hitler: bête d'acier), 2016.
- ↑ Leszek Adamczewski , Zniszczyć Warszawę! [online], odkrywcy.pl, 9 października 2013 [dostęp 2013-10-11] [zarchiwizowane z adresu 2013-10-12] .
- ↑ Serial dokumentalny Hitler’s bodyguard, odc. 10 Hitler’s dangerous train journeys, 2008.
- ↑ W Jedlinie Zdroju można oglądać replikę wagonu Adolfa Hitlera. radiowroclaw.pl, 2017-06-17. [dostęp 2017-06-17].
- ↑ To ten człowiek stworzył Hitlera! Prowadził "Dziennik diabła" [online], fakt.pl, 27 marca 2018 [dostęp 2021-12-10] .