Teodor Mieczysław Vieweger

Data i miejsce urodzenia	20 sierpnia 1888 Piotrków Trybunalski
Data i miejsce śmierci	22 maja 1945 Sochaczew
profesor nauk biologicznych
Alma Mater	Uniwersytet w Brukseli
Doktorat	1912
Profesura	1920
Uczelnia	Wolna Wszechnica Polska Uniwersytet Warszawski
rektor WWP w Łodzi
Okres spraw.	1925–1939
Odznaczenia
Multimedia w Wikimedia Commons

Teodor Mieczysław Vieweger (ur. 20 sierpnia 1888 w Piotrkowie Trybunalskim, zm. 22 maja 1945 w Sochaczewie) – polski biolog.

Urodził się w rodzinie Teodora Dezyderiusza (zm. 1928) i Florentyny Karoliny z Kwiatkowskich (zm. 1943)^[1][2]. W 1907 ukończył gimnazjum w Warszawie. Odbył studia medyczne na Uniwersytecie w Liège oraz studia zoologiczne w Brukseli. W 1912 uzyskał stopień doktora nauk przyrodniczych uniwersytetu w Brukseli. Tuż po studiach, ze świeżo poślubioną żoną, Jadwigą z Lewandowskich (1880–1935)^[1], podjęli pracę w Żeńskiej Szkole Handlowej w Siedlcach. Teodor uczył biologii w klasach starszych. W 1915 przenieśli się do Warszawy, gdzie Teodor początkowo uczył zoologii w Pensji żeńskiej Jadwigi Sikorskiej. W następnym roku rozpoczął pracę jako asystent w Pracowni Fizjologii Towarzystwa Naukowego Warszawskiego oddając się pracy naukowej^[3]. Od 1920 był profesorem nadzwyczajnym Wolnej Wszechnicy Polskiej (WWP) w Warszawie. W latach 1920–1939 zajmował stanowisko kierownika Katedry Fizjologii Zwierząt, w roku akademickim 1924–1925 pełnił funkcję dziekana Wydziału Matematyczno-Przyrodniczego, a od 1925 do 1939 rektora WWP.

Za badania z zakresu fizjologii pierwotniaków w 1922 otrzymał nagrody: Towarzystwa Naukowego Warszawskiego oraz Ministerstwa Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego.

1 lipca 1928 został wybrany członkiem komisji rewizyjnej założonego wówczas Związku Sybiraków^[4]. Od 1933 był członkiem korespondentem Towarzystwa Naukowego Warszawskiego. Był wybitnym organizatorem: doprowadził do budowy gmachu uczelni, dzięki jego staraniom WWP została ustawą sejmową zaliczona do uczelni akademickich oraz uruchomił w 1928 Oddział WWP w Łodzi^[5][6][7]. W 1936 ożenił się po raz drugi, z Anną Dobek (1897–1977), swoją sekretarką^[8]. W latach 1937–1945 był pierwszym prezesem Towarzystwa Przyjaciół Nauk w Łodzi^[9]. W latach 1942–1945 wykładał na Tajnym Uniwersytecie Warszawskim oraz na Kursach Akademickich w Częstochowie. Był również głównym wykładowcą pierwszego tajnego kompletu zorganizowanego w listopadzie 1939 w I Państwowym Gimnazjum i Liceum im. Stefana Batorego w Warszawie, którego absolwentami było jego dwóch synów: Jędrzej i Oskar^[10].

Był głównym organizatorem Uniwersytetu Łódzkiego.

Zginął w wypadku samochodowym pod Sochaczewem^[11] wracając z Warszawy do Łodzi. Został pochowany na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kwatera 284a wprost-4-28)^[12].

W pracy naukowej zajmował się badaniem pierwotniaków oraz orzęsek. Prowadził badania ilościowe i jakościowe metabolizmu orzęsków w warunkach hodowlanych. Opisał mechanizm wytwarzania zapasów bezazotowych podczas przyswajania białka u zwierząt zmiennocieplnych oraz badał wpływ temperatury na przyswajanie białka u tych zwierząt.

• Les cellules tracheales chez Hypocrite Jacobeane Linn. (1912)
• Badanie czynników rozwoju kultur Colpidium colpoda Ehrbg. (1918)
• Linje ciągłe Colpidium colpoda Ehrbg. (1918)^[13]
• L,influence de la temperature sur le metabolisme proteique des animaux poikilothermes (1925)
• Skład chemiczny węgorzy głodzonych (1928)^[14]
• O rytmie dobowym w mnożeniu się wymoczków (1936)^[15]
• Działanie surowicy zwierząt kręgowych na pierwotniaki (1937)

• Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (pośmiertnie, 1950)^[16]

• [wywiad z prof. Viewegerem nt. Wolnej Wszechnicy Polskiej], [w:] „Głos Poranny”, 16 X 1931, nr 283, s. 3.
• Biogramy uczonych polskich, Część II: Nauki biologiczne (pod redakcją Andrzeja Śródki i Pawła Szczawińskiego), Ossolineum, Wrocław 1985.

• Publikacje Teodora Viewegera w bibliotece Polona