Brian Eno

Brian Eno

Brian Eno (2015)
Imię i nazwisko	Brian Peter George St. John le Baptiste de la Salle Eno
Data i miejsce urodzenia	15 maja 1948 Woodbridge
Instrumenty	syntezator keyboard gitara śpiew
Gatunki	rock awangardowy art rock glam rock muzyka elektroniczna ambient
Zawód	producent muzyczny kompozytor
Aktywność	od 1970
Multimedia w Wikimedia Commons
Cytaty w Wikicytatach

Brian Eno, właśc. Brian Peter George St. John le Baptiste de la Salle Eno^[1][2] (ur. 15 maja 1948 w Woodbridge^[1][2]) – angielski kompozytor muzyki ambient, producent muzyczny i muzyk rockowy grający na instrumentach klawiszowych i wielu innych. Znany z występów w grupie Roxy Music oraz z kariery solowej. Twórczość Briana Eno zaliczana jest do progresywnego rocka i progresywnego popu, ale także do muzyki awangardowej, elektronicznej, ambient, world – w szerokim pojęciu, eksperymentalnej. Artysta znany jest z awangardowych, multimedialnych realizacji.

Jako pionier stylu ambient jest twórcą tego terminu. W swych popowych eksperymentach był prekursorem artystycznego kierunku muzyki punk (zobacz proto punk). W czasie swej kariery solowej współpracował z wieloma czołowymi zespołami i muzykami sceny rockowej, w tym awangardowej, jak np.: U2, David Byrne i Talking Heads, Devo, Ultravox, James, My Bloody Valentine, Harold Budd, John Cale, Phil Collins (jako perkusista), Robert Fripp, Bill Laswell i wielu innych. Wspólna kompozycja Briana Eno i Davida Bowiego z albumu Low (1977), Warszawa, była użyta jako podstawa przez awangardowego kompozytora współczesnego Philipa Glassa przy komponowaniu jego Low Symphony, opublikowanej w 1992.

Jest też autorem dźwięku startowego w MS Windows 95 – The Microsoft Sound.

W 1977 wraz z malarzem/grafikiem Peterem Schmidtem (przyjacielem, a przed laty, profesorem sztuki u którego studiował design i malarstwo), razem wynaleźli nowatorski system wyroczni, w celu ułatwionego podejmowania decyzji, oparty na zbiorze specjalnie opracowanych kart, Oblique Strategies (Strategie niejednoznaczne), wdrażając go do pracy nad albumem Before and after Science, w trakcie generując i biorąc pod uwagę 109 osobnych nagrań.

W 2008 współtworzył ścieżkę dźwiękową do gry komputerowej Spore, zaprojektowanej przez Willa Wrighta. Gra wykorzystywała tzw. muzykę proceduralną, która zmieniała się w zależności od stylu rozgrywki i ewolucji stworzeń tworzonych przez gracza. Eno, zainspirowany koncepcją dynamicznej muzyki, dostarczył kompozycje przypominające jego album Apollo: Atmospheres and Soundtracks z 1983^[3][4].

W 2007 nawiązał współpracę z brytyjskim zespołem Coldplay nad ich nową płytą. Album Viva la Vida or Death and All His Friends został wydany 12 czerwca 2008.

W 2006 znalazł się wśród ponad 100 artystów i pisarzy, którzy podpisali list otwarty wzywający do międzynarodowego bojkotu izraelskich instytucji politycznych i kulturalnych^[5]. W styczniu 2009 sprzeciwił się działaniom zbrojnym Izraela w Strefie Gazy, publikując artykuł publicystyczny w „CounterPunch” oraz uczestnicząc w masowym proteście w Londynie^[6][7].

W listopadzie 2019 podpisał list popierający lidera Partii Pracy Jeremy’ego Corbyna, określając go jako „latarnika nadziei w walce przeciwko rodzącemu się skrajnie prawicowemu nacjonalizmowi, ksenofobii i rasizmowi w znacznej części demokratycznego świata”, a następnie zadeklarował poparcie dla Partii Pracy w wyborach parlamentarnych^[8]. W grudniu tego samego roku, wraz z 42 innymi przedstawicielami świata kultury, podpisał list popierający program wyborczy ugrupowania Corbyna, który – według autorów – „stawiał potrzeby ludzi i planety ponad prywatnym zyskiem i interesami nielicznych”^[9][10].

W kwietniu 2021 artysta wziął udział w internetowym koncercie Live for Gaza, w którym wystąpili m.in. pierwszy rockowy zespół z Gazy Osprey V, Wafaa Alnjeili i Badeel Band^[11][12].

Eno jest także jednym z pierwszych i aktywnych członków ruchu Democracy in Europe Movement 2025 (DiEM25), w ramach którego publikuje oświadczenia, bierze udział w wydarzeniach medialnych i debatach^[13][14].

W październiku 2023 podpisał list otwarty artystów wzywający do zawieszenia broni w trakcie izraelskich bombardowań Strefy Gazy^[15], a w listopadzie 2023 – kolejny apelujący o zakończenie blokady regionu^[16]. W maju 2025 roku oskarżył Microsoft o współudział w izraelskich zbrodniach wojennych w Gazie, wskazując na dostarczanie Izraelowi usług sztucznej inteligencji i infrastruktury chmurowej. Jednocześnie zapowiedział, że przekaże swoje pierwotne wynagrodzenie za stworzenie dźwięku startowego Windows 95 na rzecz ofiar konfliktu^[17].

W tym samym roku zorganizował koncert charytatywny Together for Palestine w Wembley Arena w Londynie, podczas którego zebrano ponad 2 mln dolarów na wsparcie palestyńskich organizacji humanitarnych^[18].

W 2025 dołączył do kampanii No Music For Genocide, wzywającej do usunięcia ich muzyki ze streamingów dostępnych w Izraelu^[19]. Do współzałożycieli inicjatywy należą m.in. Massive Attack, Fontaines D.C. i Kneecap^[20].

 Z tym tematem związana jest kategoria: Albumy wyprodukowane przez Briana Eno.

• 1974 Here Come the Warm Jets
• 1974 Taking Tiger Mountain (By Strategy)
• 1975 Another Green World
• 1975 Discreet Music
• 1977 Before and after Science
• 1978 Music for Films
• 1978 Ambient 1 – Music for Airports
• 1978 After the Heat
• 1980 Ambient 2 – The Plateaux of Mirror
• 1981 My Life in the Bush of Ghosts
• 1981 Ambient 3 – Day of Radiance
• 1981 Empty Landscapes
• 1981 My Life in the Bush of Ghosts
• 1982 Ambient 4 – On Land
• 1983 Music for Films, Vol. 2
• 1983 Apollo – Atmospheres & Soundtracks
• 1984 Begegnungen
• 1985 Thursday Afternoon
• 1985 Begegnungen II
• 1988 Music for Films, Vol. 3
• 1990 Wrong Way Up
• 1992 Nerve Net
• 1992 The Shutov Assembly
• 1993 Robert Sheckley's in a Land of Clear Colours
• 1993 Neroli
• 1994 Headcandy
• 1995 Spinner
• 1997 The Drop
• 1997 Extracts from Music for White
• 2005 Another Day on Earth
• 2010 Wall Street: Money Never Sleeps (z Craigiem Armstrongiem i Davidem Byrnem)
• 2012 Lux
• 2016 The Ship
• 2017 Reflection

• Nagrody Grammy
  • 1987 nagrodzony jako producent albumu U2 The Joshua Tree
  • 1992 wyróżnienie Producent roku
  • 2001 nagrodzony jako producent albumu U2 All That You Can't Leave Behind

• Songs of David Byrne and Brian Eno Tour

• EnoWeb