Chalkantyt

Chalkantyt
	Właściwości chemiczne i fizyczne
Skład chemiczny	CuSO4·5H2O; (pentahydrat siarczanu miedzi)
Twardość w skali Mohsa	2,5
Przełam	muszlowy
Łupliwość	niewyraźna, dwukierunkowa
Pokrój kryształu	niewielkie, rzadko spotykane, tabliczkowe, słupkowe
Układ krystalograficzny	trójskośny
Gęstość	2,29 g/cm³
	Właściwości optyczne
Barwa	niebieska (różne odcienie)
Rysa	niebieska, również bezbarwna
Połysk	szklisty
	Dodatkowe dane
Klasyfikacja Strunza	7.CB.20
	Multimedia w Wikimedia Commons

Chalkantyt (gr. chalkos - miedź, anthos - kwiat; kwiat miedzi) – minerał z gromady siarczanów. Jest powszechnie spotykany w większości kopalń siarczkowych rud miedzi.

Charakterystyka

Właściwości

Tworzy zazwyczaj skupienia ziarniste, włókniste, naskorupienia, naloty i nacieki o promienistej budowie. Jest bardzo kruchy i przezroczysty. Bardzo łatwo rozpuszcza się w wodzie.

Występowanie

Jest minerałem wtórnym w strefie utleniania kruszców miedzi. Może też tworzyć się jako ewaporat w klimacie suchym i gorącym z wód słonych jezior. Towarzyszą mu przede wszystkim coquimbit, chalkopiryt, malachit, brochantyt, kalcyt i piryt^[2]^[1].

Miejsca występowania:

Na świecie: Niemcy – Rammelsberg, Goslar, Hiszpania, Wielka Brytania, Słowacja, USA, Chile – największe złoża na świecie powstałe w wyniku ewaporacji.

W Polsce: występuje w kopalniach miedzi w rejonie Lubina, Polkowic, Rudnej. Spotykany na Pogórzu Kaczawskim, też w starych kopalniach Gór Świętokrzyskich.

Zastosowanie

lokalnie stosowany jako surowiec do otrzymywania miedzi (Chile),
stosowany jako środek ochrony roślin,
ma znaczenie naukowe,
ma znaczenie kolekcjonerskie – bardzo często jest sztucznie hodowany, by otrzymać idealnie wykształcone kryształy,
stosowany do niszczenia korzeni w rurach kanalizacyjnych.

Przypisy

↑ ^a ^b Chalcanthite, [w:] Mindat.org [online], Hudson Institute of Mineralogy [dostęp 2025-06-19] (ang.).
↑ RupertR. Hochleitner RupertR., Minerały, kamienie szlachetne, skały, Multico Oficyna Wydawnicza, 15 kwietnia 2022, s. 20, ISBN 978-83-7073-816-7 .

Bibliografia

G.G. Gormaz, J.J. Casanovas: Atlas mineralogii, „Wiedza i życie” 1992
O. Medenbach, C. Sussieck-Fornefeld: Minerały, „Świat Książki” – 1996
W. Schumann: Minerały świata, O. Wyd. ”Alma-Press” 2003
J. Bauer: Przewodnik Skały i minerały, Wyd. Multico 1997

Linki zewnętrzne

[mindat-1] Chalcanthite, [w:] Mindat.org [online], Hudson Institute of Mineralogy [dostęp 2025-06-19] (ang.).

[książka2-2] RupertR. Hochleitner RupertR., Minerały, kamienie szlachetne, skały, Multico Oficyna Wydawnicza, 15 kwietnia 2022, s. 20, ISBN 978-83-7073-816-7 .

[1]

[2]